Berova "Bu ne perhiz ne lahana turşusudur"

Şahali’nin konuşmasına yanıt vermek üzere Meclis'te söz alan Maliye Bakanı Özdemir Berova ise, hükümetin kayıt dışılığı azaltmak ve kamu maliyesini güçlendirmek için önemli adımlar attığını belirterek, belediyelerin reform sonrası ekonomik açıdan daha güçlü hale geldiğini söyledi.

Şahali’nin, dahilde toplanan KDV ile gümrükte toplanan KDV arasındaki fark üzerinden yaptığı eleştirilere değinen Berova, CTP döneminde dahili KDV toplama oranının yüzde 40 seviyelerinde olduğunu hatırlatarak, “Bu ne perhiz ne lahana turşusudur” dedi.

Kayıt dışılığı kayıt içine alma amacıyla bütünleşik kamu mali yönetim sistemi çerçevesinde otomasyon sistemini güçlendirdiklerini ifade eden Berova, Vergi Dairesi’nin artık gümrükler, Çalışma Bakanlığı ve diğer kurumların verilerini hızlı şekilde görebildiğini söyledi.

POS kayıt cihazı ve akıllı yazar kasa uygulamalarıyla birlikte sahadaki denetimlerin artırıldığını da belirten Berova, “İlk üç ay içerisinde dahili KDV toplama oranı yüzde 50 artmıştır. Bu hiç de küçümsenecek bir rakam değildir” ifadelerini kullandı.

2022 yılında KKTC bütçesinin 22 milyar TL olduğunu, bugün ise bu rakamın 191 milyar TL’ye ulaştığını kaydeden Berova, son üç yılda bütçesel büyümenin devasa boyutlara ulaştığını söyledi.

Yüksek enflasyon dönemlerinden geçildiğini belirten Berova, hayat pahalılığı ödeneğiyle ücretlilerin ve emeklilerin gelirlerinin desteklendiğini, Türkiye Cumhuriyeti’nin uyguladığı para politikalarıyla döviz kurunun daha düşük seviyelerde tutulmasının da enflasyonla mücadelede doğru bir süreç olduğunu ifade etti.

Berova, “Bugün yurttaşımızın aldığı maaş, döviz cinsinden değerlendirildiği zaman olabilecek en üst seviyeye gelmiştir” dedi.

Belediyelere ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Berova, reform öncesinde birçok belediyenin ciddi borç yükü altında olduğunu ve bazı belediyelerin aylarca maaş ödeyemediğini söyledi.

Belediyelerin Birleştirilmesi Yasası’yla birlikte ekonomik açıdan çok daha güçlü hale geldiğini belirten Berova, geçmişte belediyelerin sıkıştıkları her dönemde kamu maliyesinden aldıkları katkının artırıldığını kaydetti.

2013 yılında belediyelerin devletten aldığı katkının yüzde 7,2 seviyesinde olduğunu, bugün ise bunun yüzde 9,2’ye yükseldiğini belirten Berova, bunun dünya ortalamalarına göre oldukça yüksek bir katkı oranı olduğunu ifade etti.

“Büyüyen bütçe hacmi içerisinde ulaşılan rakamlar belediyelerin hareket sahasını oldukça artırmıştır” diyen Berova, belediyelerin reform sonrası önemli bir ekonomik güce kavuştuğunu söyledi.

2026 bütçesinde yer alan 25,5 milyar TL’lik açığın yanlış yorumlandığını kaydeden Berova, bunun net borçlanma limiti olduğunu belirterek, “Bu, kamu maliyesinin 25,5 milyar lira borçlanacağının göstergesi değildir. Tabii ki böyle bir şey olmayacaktır” dedi.

Devlet ciddiyetinin önemine işaret eden Berova, son üç-dört yıllık dönemin kolay geçmediğini, pandemi, Rusya-Ukrayna savaşı ve yüksek enflasyonun KKTC’ye ciddi yük getirdiğini söyledi.

Ancak hükümetin bu ağır koşullara rağmen uzun yıllardır yapılamayan işleri tamamlamak için büyük gayret gösterdiğini belirten Berova, birçok projenin hayata geçirildiğini ifade etti.

Asgari ücretin döviz karşılığının Avrupa sıralamasındaki yerine de değinen Berova, tüm bu süreçlerin bir denge politikası içinde değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.

İran merkezli savaşın da ekonomik etkilerine dikkat çeken Berova, Avrupa ülkelerinde yaşanan sıkıntıların benzerinin KKTC’de daha kırılgan bir yapı içinde daha ağır hissedildiğini kaydetti.

Akaryakıt ve diğer gümrük gelirlerinde ciddi fedakârlık yapıldığını belirten Berova, belediye gelirleriyle ilgili sıkıntıların yaşanmaması için de kamu maliyesinin imkânları ölçüsünde hareket edildiğini söyledi.

“Buradan konuşmak kolaydır” diyen Berova, “Hayalle yaşanmamak gerekir. Gerçeklik çerçevesi içerisinde önlemler almak gerekir. Bu zor duruma karşın bu önlemleri de alacağız” ifadelerini kullandı.