Yunanistan-Mısır anlaşmasında Meis "hayal kırıklığı"

Politis; deneyimli bir Kıbrıslı Rum büyükelçinin; “Yunanistan-Mısır anlaşması, burada Lefkoşa’da, Kıbrıs ve Yunanistan’ın ortak Münhasır Ekonomik Bölgesi (MEB) olduğuna inananlarda - ki bunlara ülke liderliği de dâhildir - büyük bir hayal kırıklığı yaşattı” dediğini yazdı. Politis, Yunanistan’ın, kısa süre önce İtalya ile imzaladığı anlaşmanın devamı niteliğinde Perşembe günü Mısır’la imzaladığı kısmi deniz bölgelerini sınırlandırma anlaşmasının, Kıbrıs Rum tarafında, Meis’in anlaşmaya neden dâhil edilmediği konusunda bir kafa karışıklığı yarattığına dikkat çekerek, buna, deneyimli bir Kıbrıslı Rum büyükelçinin yukarıdaki izahını aktardı. Dionysos Dionysu imzasını taşıyan ve gazetenin “Yunanistan-Mısır MEB’i ve Lefkoşa’nın Korkusu” başlığıyla manşete çektiği haberde; Kıbrıs Rum tarafında yaşanan kafa karışıklığı nedeniyle Kıbıs Rum Dışişleri Bakanı Nikos Hristodulidis’in, anlaşmanın imzalanmasından 24 saat sonra ve Yunan dengi Nikos Dendias’tan kapsamlı bilgi aldıktan sonra anlaşmayı, “muhtemelen görev icabı” olumlu nitelediğine dikkat çekildi. Haberde, Yunanistan’ın İtalya ve Mısır ile imzaladığı iki anlaşma ile aslında “adalarının kıta sahanlığı ve MEB’i konusundaki temel haklarını tescil ettiğini” ancak aynı zamanda her iki anlaşmada da önemli tavizler verdiği, yani bugüne kadar kendisini Türkiye, Arnavutluk, İtalya ve Libya gibi komşularıyla görüşmekten alıkoyan maksimalizmden uzaklaştığı belirtildi. Yunanistan’ın Mısır ile imzaladığı anlaşmada kazandıkları ve verdiği tavizler irdelenirken; yerleşim bulunmayan en son ada veya kayalığın da kara hattı olduğu ve MEB belirlenmesinde yüzde 100 etkiye sahip olduğu tezini değiştirdiği, ancak pazarlık sebepleri nedeniyle bunu hiç alenen dile getirmediği kaydedildi. Meis adasının Mısır ile imzalanan anlaşmaya dâhil edilmemesinin Rum tarafında, “oradaki (Meis) sözde üç uluslu noktada Kıbrıs, Yunanistan ve Mısır MEB’lerinin güya kesiştiğine inananların” kafasında soru işaretleri yarattığı belirtilen haber özetle şu ifadelerle devam etti: “MISIR MEİS YÜZÜNDEN TÜRKİYE İLE ÇATIŞMA YOLUNA GİRMEK NİYETİNDE DEĞİL” “Ancak gerçekte, yanılgıya düşmeyenler, Yunanistan-Kıbrıs MEB sınırlandırması ‘ihtirasının’ saygı duyulmakla birlikte, gerçekçi olmadığını anlıyor. Her şey Mısır’a bağlı ve bu ülke itibarlı oyuncu olduğunu gösterdi. Mısır 2003’te ortay hat anlaşması imzalayarak ülkemizi siyasi ve diplomatik açıdan destekledi ancak kendisi de denizinde sondaja başlamak için süratli çözümler istiyordu. Yunanistan ile de kısmi deniz bölgesi sınırlandırma anlaşması imzaladı çünkü Türk-Libya anlaşması çıkarına değildi. Mısır’ın Türkiye ile çeşitli ciddi sorunları var ancak etkisine ancak Türkiye ile Yunanistan’ın karar verebileceği veya bir uluslararası mahkemenin belirleyebileceği Meis yüzünden Türkiye ile kapsamlı bir çatışma yoluna girmek niyetinde değil. Mısır-Yunanistan anlaşmasının mesajı açık ve net, tabii Kıbrıs Cumhuriyeti (mesajı) almak isterse… “KIBRIS FIRSATLARINI 2016-2017’DE ATTI” Kıbrıs şu ana kadar, Yunanistan’ın bölgedeki yeni ve Kıbrıs dış politikasının kopyası olmayan politikasını yakalamaya hiç hazır görünmüyor.  Kıbrıs Mısır, İsrail, Libya gibi komşularıyla meşru ve güçlü anlaşmaları Yunanistan’dan çok önce imzaladı. Elinde bu güçlü emsal ile Kıbrıs çözüm görüşmelerine çok güçlü diplomatik ve ekonomik (doğal gaz rezervlerinden dolayı) kozlarla girebilirdi ancak bu fırsatları 2016-2017’de attı. “YUNANİSTAN, ANASTASİADİS VE HRİSTODULİDİS TRİBÜNLERE OYNAMAK İÇİN DIŞ POLİTİKA YAPSIN DİYE ATEŞLE OYNAMAYA DEVAM ETMEK NİYETİNDE DEĞİL” Bütün analizciler Almanya’nın müdahalesinin yeterli olmadığı, ABD’nin de pandemi ve seçimler ortasında dağıldığında birleşiyor. Uzun lafın kısası yılsonuna kadar ciddi tehlikeler var. Ancak elbette bu dönemde bu okuma Kıbrıs Cumhuriyeti liderliğinde yok.  Kıbrıs popülist ve bir şekilde ve 1980’lerin tehlikeli politikalarına dönüş yaparak Fransa’dan 280 milyon Euro’luk silah alımına koştu. Atina ise Sayın Anastasiadis ve Sayın Hristodulidis dış politikalarını tribünlere oynamak için yapabilsinler diye bir sıcak temas ateşiyle oynamaya devam etmek niyetinde görünmüyor.” FRANSA İLE ANLAŞMA “OYUNU DEĞİŞTİRİYOR” Haftalık Simerini; “Kıbrıs-Fransa Savunma Anlaşması ‘Game Changing’” başlığıyla ikinci manşet olarak verdiği haberinde, Fransa ile Güney Kıbrıs arasındaki “savunma anlaşmasının” 1 Ağustos itibarıyla yürürlüğe girmeye başlamasının bölgedeki jeopolitik dengeler açısından çok önemli addedildiğini yazdı. Fransa’nın Güney’de hava ve deniz varlığı göstermesinin, Rum yönetiminin “savunma zırhı” düzeyini yükselttiğini kaydeden gazete, anlaşmanın “kamuoyu önünde konuşulmayanlara” dayanarak Fransa ile anlaşmanın öngördüklerine dair şu bilgileri verdi: “Fransız Deniz Kuvvetleri’nin daimi varlığı için Kıbrıs limanının kullanılması. Mari’deki deniz üssü yükseltilene kadar Limasol veya Larnaka limanının kullanılacağı işitiliyor. Son zamanlarda, Limanlar Başkanlığı’nın Milli Muhafız Ordusu üssü bitişiğinde bulunan alanın Fransa’nın ihtiyaçlarına uygun şekillendirilmesi için tahsis etmesi düşünülüyor. Baf’taki ‘Andreas Papandreu’ hava üssü,  bölgedeki misyonlara veya operasyonlara katılan Fransız savaş uçakları tarafından konuşlanma ve kullanımı için düşünülüyor. Fransa, iki silahlı kuvvetlerin izlediği taktiklerin uyumlaştırılması maksadıyla ilk yıl için bölgede büyük bir hava deniz tatbikatı düzenlemeyi üstleniyor. Fransa, Kıbrıs’ı ülke ölçülerine uyumlu yüzer imkânlarla takviye etmeyi inceleyecek. Milli Muhafız Ordusu envanterindeki Fransız menşeli silah sistemleri derhal yükseltilecek ve Kıbrıs MEB’inin tamamını kapsayacak bir radar gibi yeni nesil sistemler ilave edilmesi ivedilikle incelenecek.” FRANSA’NIN DOĞU AKDENİZ’E “GERİ DÖNÜŞÜ”… Haftalık Kathimerini; “Fransa’nın Doğu Akdeniz’e Dinamik Dönüşü” başlıklı haberinde, Rum-Fransız anlaşmasının yürürlüğe girmesi ile “Fransa’nın Doğu Akdeniz bölgesine ‘geri dönüşüne’ dair jeopolitik bir adım atılmış olduğunu yazdı. Gazete, Rum tarafındaki diplomatik bir kaynağa dayanarak, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un büyük patlama yaşanan Beyrut’a gitmesi ve orada cereyan edenlerin Fransa’nın kaybettiği zemini geri kazanma arzusundan ayrı düşünülemeyeceğini, bu durumun, bölgede rol edinmeye çalışan Güney Kıbrıs’ın da işine geldiğini ekledi. Gazete, Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis’in siyasi parti başkanları ile son yaptığı bilgilendirme toplantısında söylediklerinden, Rum Yönetimi’nin, sağlayacağı kolaylıklara karşılık Fransa’dan “üçüncü ülke saldırısı durumunda aktif destek alacağının” anlaşıldığını kaydetti. (TAK)