Yapay zekada soğuk savaş: ABD, Anthropic’e yabancı engeli getirdi

ABD hükümeti, siber güvenlik açıklarını bulma yeteneğiyle dikkat çeken yeni yapay zeka modellerinin yabancı devletlerin eline geçmesini önlemek için acil ihracat yasağı koydu. Şirkette çalışan yabancı mühendislerin bile erişimi kesildi.

Claude adlı sohbet botuyla tanınan yapay zeka şirketi Anthropic, ABD hükümet kurumlarının talimatı doğrultusunda yeni nesil "Fable 5" ve "Mythos 5" modellerine erişimi durdurduğunu açıkladı.

Açıklamada, kısıtlamanın spesifik nedenleri ayrıntılı olarak açıklanmasa da doğrudan "ulusal güvenlik tehditleri" öne sürüldü. Kararın ani bir şekilde yürürlüğe girmesiyle birlikte, Anthropic kendi bünyesinde görev yapan yabancı uyruklu yazılımcı ve mühendislerin de sisteme erişimini kesmek zorunda kaldı.

Hükümetin bu sert adımının arkasında, şirketin "Mythos" adı verilen yapay zeka teknolojisinin sahip olduğu sıra dışı yetenekler yatıyor. Bu yazılım, bilgisayar sistemlerinde yıllardır fark edilmeyen güvenlik açıklarını tespit etme konusunda çok yüksek bir başarıya sahip.

ABD makamları ve seçilmiş bazı savunma şirketleri bu teknolojiyi sistemlerini güçlendirmek için kullansa da Washington, bu gücün rakip ülkelerin veya siber korsanların eline geçerek tehlikeli bir siber silaha dönüşmesinden endişe ediyor.

Şirket karara itiraz ediyor

Bu hafta piyasaya sürülen ve geniş kitlelerin kullanımına açılan "Fable 5" modeli, Mythos teknolojisi temel alınarak geliştirilmiş ancak siber güvenlik ile biyoteknoloji kabiliyetleri sınırlandırılmış bir versiyondu.

Teknolojinin tam sürümü olan "Mythos 5" ise zaten kamuya açık olmayıp sadece devlet kurumları ve onaylı iş ortakları tarafından kullanılıyordu. Anthropic yetkilileri, Fable 5 modelindeki güvenlik önlemlerinin kapsamlı testlerden geçirildiğini belirterek, yüz milyonlarca kullanıcısı olan bir yazılımın bu gerekçeyle engellenmesini doğru bulmadıklarını ifade etti.

Şirket uzmanları, hükümetin kararına dayanak oluşturan raporu incelediklerinde, söz konusu endişenin yapay zekanın sadece belirli program kodlarını inceleme ve hataları düzeltme yeteneğiyle ilgili olduğunu saptadı. Anthropic, OpenAI tarafından geliştirilen GPT-5.5 gibi rakip modellerin de benzer kod analiz yeteneklerine sahip olduğunu vurgulayarak kararın haksız rekabet yarattığına dikkat çekti.

Yapay zekada kontrolü kaybetme riski

Yaşanan bu son kriz, yapay zekanın küresel güç dengelerindeki yerini yeniden tartışmaya açtı. İlginç bir şekilde Anthropic, haziran ayının başlarında küresel yapay zeka devlerine çağrıda bulunarak, teknolojinin insan kontrolünden çıkma riskine karşı geliştirme süreçlerinin geçici olarak durdurulmasını önermişti.

Şirket, yapay zekanın çok hızlı ilerlediğini ve insanlığın gerektiğinde bu süreci yavaşlatma opsiyonuna sahip olması gerektiğini savunmuştu. Ancak bu felsefi uyarının hemen ardından gelen hükümet müdahalesi, yapay zeka yarışının artık devletlerin doğrudan denetimi altına girdiğini gösteriyor.