Uzmanlar uyarıyor: Sigara içmeyenlerde de artış gösteriyor

Hiç sigara içmemesine ve son derece sağlıklı bir yaşam sürmesine rağmen, ileri evre akciğer kanseri teşhisi konulan 45 yaşındaki Chad Dunbar, hastalığın nadir bir belirtisi sayesinde durumu fark etti: Baldırındaki ağrı ve şişlik. İki çocuk babası Utahlı teknoloji yöneticisi Chad Dunbar, 2023 yılında beynine, karaciğerine, kemiklerine ve kalbine yakın lenf düğümlerine yayılan 4. evre akciğer kanseri olduğunu öğrendi. Doktorların verdiği bilgiye göre, beş yıl hayatta kalma şansı sadece yüzde 5’ti. Dunbar, yaşadığı süreci, genç yaşta akciğer kanseri hastalarına destek olmayı amaçlayan bir videoda paylaştı. Hastalığın tek belirtisinin, baldırındaki ağrı ve şişlik olduğunu söyleyen Dunbar, başlangıçta bunu bisiklet antrenmanlarına bağladığını belirtti. O dönemde sezon boyunca bisikletiyle yaklaşık 4.800 kilometre yol kat ettiğini vurgulayan Dunbar, “Muhtemelen aşırı kullanım sonucu bir kas zorlanmasıdır,” diye düşündüğünü ifade etti. Ancak yapılan testler, durumun göründüğünden çok daha ciddi olduğunu ortaya koydu. “Hemşire odaya girdi ve ‘Akciğer kanseri olduğunuzu düşünüyoruz’ dedi. O an düşündüm ki, bu imkânsız. Her mevsim 3.000 mil dağ bisikleti sürüyorum, akciğerlerim vücudumun en güçlü kısmıydı,” diye konuştu Dunbar. İlk tepkisi inkâr ve öfke olan Dunbar, “Neden ben? Nasıl olur?” sorularıyla boğuştuğunu anlattı. SESSİZ BELİRTİLER BÜYÜK TEHLİKE Dunbar, şimdi akciğer kanserinin yalnızca öksürük ve nefes darlığı gibi klasik belirtilerle sınırlı olmadığını, bazı durumlarda baldırda ağrı ya da vücudun farklı yerlerinde şişlik gibi sıra dışı işaretlerle kendini gösterebileceğini vurguluyor. Kanserin lenf düğümlerine yayılması, uzuvlarda şişlik ve lenfödem gibi sorunlara yol açabiliyor. Tümörlerin kan damarlarına baskı yapması veya hayati organların işlevini engellemesi de benzer belirtilere neden olabiliyor. Dunbar’ın akciğer kanseri vakasında, hücrelerin kontrolsüz çoğalmasına neden olan RET gen mutasyonu tespit edildi. Bu tür mutasyonlar, sigara içmemiş genç hastalar arasında daha sık görülüyor ve akciğer kanseri vakalarının küçük bir kısmını oluşturuyor. Dunbar başlangıçta standart kemoterapi ve hedefe yönelik ilaçlara olumlu yanıt verdi. Temmuz 2023’te yapılan taramalarda, beyin, karaciğer ve kaburgalarda kayda değer iyileşme gözlemlendi. Ancak Mart 2024’te yapılan bir güncellemede, beynindeki ve karaciğerindeki tümörlerin yeniden büyümeye başladığı açıklandı. Bu gelişme, Dunbar’ın yaşam beklentisini yeniden ciddi şekilde etkiledi. Yine de pes etmeyen Dunbar, kısa süren bir “kendine acıma dönemi”nin ardından mücadeleye devam etme kararı aldı: Şu anda eşi Allyson ve oğulları Walker ile Noah’la geçirdiği her anın kıymetini bilen Dunbar, Kaliforniya’ya iki haftada bir giderek deneysel bir tedaviye katılıyor. UZMANLAR UYARIYOR: SİGARA İÇMEYENLERDE DE ARTIŞ GÖSTERİYOR Araştırmalara göre, akciğer kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 70’i sigara kaynaklı olsa da, hiç sigara içmemiş bireylerde de hastalık gizemli bir şekilde artış gösteriyor. Bilim insanları bu durumun, özellikle hava kirliliğine artan maruziyetle bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor. İngiltere’de her yıl yaklaşık 35.000 kişi akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybediyor. Bu da hastalığı ülkedeki en ölümcül kanser türü haline getiriyor. Uzmanlar, üç haftadan uzun süren öksürük, göğüs enfeksiyonları, kanlı balgam, nefes darlığı, açıklanamayan kilo kaybı ve yorgunluk gibi belirtilerin ciddiye alınması gerektiğini vurguluyor. Ayrıca parmaklarda şekil değişikliği, ses kısıklığı, yutma zorluğu ve yüz-boyun bölgesinde şişlik gibi daha az bilinen belirtiler de erken teşhis için önemli ipuçları olabilir. Dunbar’ın hikayesi, sağlıklı bir yaşam tarzının tek başına garanti olmadığını ve akciğer kanserinin herkes için bir risk oluşturabileceğini gözler önüne seriyor.