Türkiye ile Mısır Doğu Akdeniz’de denklemleri değiştirdi

Mısır, geçtiğimiz günlerde Doğu Akdeniz’de çıktığı hidrokarbon ihalesinde Türkiye’nin kıta sahanlığını dikkate aldı. Uzmanlar, Türkiye ile Mısır ilişkilerinde gelinen son noktayı TRT Haber’e değerlendirdi.

Türkiye ve Mısır köklü tarihe sahip iki ülke. Mısır’da demokratik yollarla seçilmiş ilk Cumhurbaşkanı Muhammed Mursi’nin 2013’te askeri darbeyle devrilmesinin ardından iki ülke ilişkileri sekteye uğradı. Tam da böyle bir dönemde Doğu Akdeniz’de dev hidrokarbon rezervinin paylaşımı ile ilgili tartışmalar alevlendi. Yunanistan ve Kıbrıs Rum yönetimi, Türkiye ve KKTC’nin haklarını yok saymak istedi.

“Türkiye ve Mısır anlaşmadıkça tali oyuncuların talebi artıyor”

Emekli Tümamiral Dr. Deniz Kutluk, konuya ilişkin, “Rumlar sanki adanın tamamına egemenmiş gibi ekonomik bölge ilanında bulundular. Onunla da yetinmediler Türkiye’nin kıta sahanlığına ve MEB’ine el attılar. Ardından Türkiye önce uyardı, sonra çare olmayınca uluslararası kurumlara başvurdu.

İşe yaramayınca da fiili adımlar attı. Esas oyuncu Türkiye ile Mısır bir anlaşmaya varmayı geciktirdikleri sürece tali oyuncular haklarından daha fazla taleplerle ortaya çıkıyorlar ve iki taraf için de bu aslında yıpratıcı oluyor.

Örneğin 2003’te acele ile Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ile Mısır’ın yaptığı anlaşma aslında Mısır’a 11 bin 500 kilometrekare zengin yatakları olan bir bölgeyi kaybettirmiştir.” diye konuştu.

Atina, Ankara-Kahire ilişkilerindeki durgunluktan faydalanmayı planladı

Türkiye’nin hamleleri Doğu Akdeniz’de dengeleri değiştirdi. Libya ile varılan mutabakatı, sismik arama ve sondaj çalışmaları izledi. Yunanistan ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi ise Ankara ile Kahire arasında durgun izleyen ilişkileri fırsata dönüştürmek istedi.

Mısır ile Deniz Yetki Alanları Anlaşması imzalamak üzere masaya oturdu. Ancak Miçotakis hükümetinin beklentisinin aksine Kahire, Türk kıta sahanlığını tartışmaya açmadı. 18 nolu parselde çıktığı hidrokarbon arama ruhsatı ihalesinde Türkiye’nin kıta sahanlığını dikkate aldı. İhalede ilan ettiği alanı, Türkiye’nin Birleşmiş Milletler’e bildirdiği 28’inci meridyen sınırına göre belirledi. Mısır’ın bu adımı Ankara’da memnuniyetle karşılandı.

“Türkiye ile Mısır arasında potansiyel yakınlaşma olması ihtimali karşısında Mısır daha ılımlı pozisyon ortaya koydu”

Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Yeşiltay, “Yunanistan’ın son dönemde Doğu Akdeniz’de maksimalist talepleri vardı. Mısır Yunanistan ile anlaşma yaptı fakat maksimalist taleplerin uluslararası hukukta karşılığı olmadığının farkındaydı. Türkiye ile Mısır arasında potansiyel yakınlaşma olması ihtimali karşısında Mısır daha ılımlı pozisyon ortaya koydu” değerlendirmesinde bulundu.

Dendias, Atina’ya eli boş döndü

Uzmanlara göre Türkiye ile Mısır arasında Doğu Akdeniz için imzalanacak bir anlaşma, Mısır’ın da yararına. Doğu Akdeniz’de hukuka aykırı tezlerini kabul ettirmeye çalışan Yunanistan ise Türkiye-Mısır hattındaki gelişmelerden rahatsız. Paniğe kapılan Yunanistan; Dışişleri Bakanı Nikos Dendias’ı Kahire’ye gönderdi. Fakat Dendias, Atina’ya eli boş döndü.

(BRT)