TÜİK, ilk kez yapay zekaya dair resmi veri yayınladı

Türkiye'de üretken yapay zeka kullandığını beyan eden bireylerin oranı 2025 yılında yüzde 19,2 oldu. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), ilk kez "Yapay Zeka İstatistikleri, 2025" bültenini yayımladı. Buna göre, ülkede yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullandığını belirten girişimlerin oranı, 2021'de yüzde 2,7 iken 2025'te yüzde 7,5'e yükseldi. Yapay zeka kullanan girişimler, çalışan sayısı büyüklük grubuna göre incelendiğinde, bu yıl 10-49 çalışanı olan girişimlerin yüzde 6,6'sının, 50-249 çalışanı olan girişimlerin yüzde 9,6'sının ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerin yüzde 24,1'inin herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullandığı görüldü. Bu oranlar, 2021'de 10-49 çalışanı olan girişimlerde yüzde 2,3, 50-249 çalışanı olan girişimlerde yüzde 3,6 ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerde yüzde 9,6 olarak tespit edildi. Yapay zeka teknolojilerinden herhangi birini kullandığını belirten girişimler ekonomik faaliyet grubuna göre incelendiğinde, yapay zekanın en fazla yüzde 47,1 ile "bilgi ve iletişim" faaliyeti girişimleri tarafından kullanıldığı belirlendi. Bu faaliyeti yüzde 21,1 ile "finans ve sigorta" ve yüzde 15,2 ile "bilgisayarların ve iletişim araç ve gereçlerinin onarımı" faaliyetini yürüten girişimler izledi. - Girişimler yapay zekayı en çok pazarlama ve satış için kullandı Söz konusu girişimlerin yapay zeka kullanma amaçları incelendiğinde, 2025'te girişimlerin en fazla yüzde 46,5 ile pazarlama veya satış amacıyla yapay zeka yazılım veya sistemlerini kullandığı tespit edildi. Bunu, yüzde 41,1 ile üretim veya hizmet süreçleri amacıyla kullanım, yüzde 41 ile AR-GE veya yenilik faaliyeti amacıyla kullanım ve yüzde 40 ile işletme süreçleri ve yönetim organizasyonu amacıyla kullanım takip etti. Muhasebe, kontrol veya finans yönetimi amacıyla yapay zeka kullanımı yüzde 33,7, bilgi ve iletişim teknolojileri güvenliği amacıyla yapay zeka kullanımı yüzde 22,6, lojistik faaliyetler amacıyla yapay zeka kullanımı ise yüzde 13,6 oldu. Herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanmadığını ancak kullanmayı düşündüğünü beyan eden girişimlerin oranı bu yıl yüzde 9 olarak kayıtlara geçti. Çalışan sayısı büyüklük grubuna göre söz konusu oran, 10-49 çalışanı olan girişimlerde yüzde 8,4, 50-249 çalışanı olan girişimlerde yüzde 10,4 ve 250 ve üzeri çalışanı olan girişimlerde yüzde 18,2 olarak belirlendi. Söz konusu yapay zekayı kullanmayı düşünen girişimlerin kullanmama nedenleri incelendiğinde en önemli nedenin yüzde 74,2 ile girişimde ilgili uzmanlık eksiğinin bulunması olduğu görüldü. Bunu, yüzde 67,4 ile maliyetlerin çok yüksek olması, yüzde 62,4 ile yapay zeka kullanımından kaynaklanan zarar durumunda sorumluluğun kimde olacağına dair hukuki belirsizlikler gibi hukuki sonuçların net olmaması takip etti. - Yapay zekayı gençler daha fazla kullandı Üretken yapay zeka kullandığını beyan eden bireylerin oranı bu yıl yüzde 19,2 oldu. Bu oran, cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerin yüzde 19,4'ünün, kadınların yüzde 18,8'inin yapay zeka kullandığı tespit edildi. Yapay zeka kullanma oranı yaş grubuna göre analiz edildiğinde, en fazla yüzde 39,4 ile 16-24 yaş grubunda yer alan bireylerin yapay zeka kullandığı, bunu yüzde 30 ile 25-34 yaş grubunun, yüzde 15,5 ile 35-44 yaş grubunun takip ettiği belirlendi. Yapay zeka kullanım oranının en düşük olduğu yaş grubu 65-74 oldu. - Eğitim seviyesi arttıkça yapay zeka kullanma oranı arttı Yapay zeka kullanan bireyler eğitim durumuna göre incelendiğinde, 2025'te yapay zeka kullanma oranının en fazla yüzde 36,1 ile yükseköğretim mezunlarında olduğu belirlendi. Bunu, yüzde 22,8 ile lise veya mesleki lise mezunu, yüzde 17,2 ile ilköğretim veya ortaokul mezunu, yüzde 2,2 ilkokul mezunu bireyler izledi. Söz konusu oran cinsiyete göre incelendiğinde, ilkokul mezunları ve bir okul bitirmeyenler arasında erkeklerin kadınlara göre daha yüksek oranda yapay zeka kullandığı, ilköğretim veya ortaokul, lise veya mesleki lise ile yükseköğretim mezunlarında kadınların kullanım oranının erkeklerin üzerinde olduğu görüldü. - Yapay zeka daha çok "özel amaçlar" için kullanıldı Yapay zeka kullananların yüzde 79,7'si yapay zekayı özel amaçlar için, yüzde 33,8'i mesleki amaçlar için ve yüzde 31,4'ü örgün eğitim için kullandı. Kullanım amaçları cinsiyete göre incelendiğinde, erkeklerde özel amaçlı kullanım yüzde 81,9, mesleki amaçlı kullanım yüzde 37,7 iken kadınlarda bu oranlar sırasıyla yüzde 77,4 ve yüzde 29,5 olarak kaydedildi. Örgün eğitim amaçlı kullanımda ise kadınların oranı yüzde 36,6 ile erkeklerin yüzde 26,7'lik oranının üzerinde gerçekleşti. - Yapay zeka kullanmayan her 10 kişiden 6'sı ihtiyaç duymadığını belirtti Yapay zeka kullanmadığını beyan edenlerin kullanmama nedenleri incelendiğinde, en yüksek oranın yüzde 63,3 ile yapay zekaya ihtiyaç duymama gerekçesinin olduğu görüldü. Bunu, yüzde 18,7 ile yapay zekanın nasıl kullanılacağını bilmemek, yüzde 12,4 ile yapay zekanın varlığından haberdar olmamak ve yüzde 5,5 ile gizlilik, güvenlik veya emniyetle ile ilgili endişeleri izledi. - İlk kez resmi istatistik olarak sunuldu TÜİK bülteninde, istatistiğe ilişkin bilgiye de yer verildi. Yapay zeka, insan benzeri düşünme, öğrenme ve karar verme yeteneklerini bilgisayar sistemleri aracılığıyla taklit eden teknolojiyi ifade ediyor. Günlük yaşamda ve iş dünyasında giderek daha geniş bir kullanım alanı bulan söz konusu teknolojiye ilişkin veriler, bu haber bülteni aracılığıyla ilk kez resmi istatistik olarak sunuldu. Söz konusu bülten, "Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması" ve "Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması" sonuçlarına dayalı olarak hazırlandı. Yapay zeka teknolojilerinin girişimler ve bireyler tarafından nasıl kullanıldığını ortaya koymak ve bu alandaki gelişmeleri izlemek amacıyla, "Girişimlerde Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması" kapsamında 10 ve daha fazla çalışanı olan girişimlerde 2021'den itibaren her yıl yapay zeka kullanımına ilişkin veri elde edildi. "Hanehalkı Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması" kapsamında 16-74 yaş grubu bireyler için ilk kez 2025'te üretken yapay zeka kullanımına dair veri alındı. Girişimlerde yapay zeka kullanımı, yazılım tabanlı ya da cihazlara gömülü sistemler aracılığıyla öngörüler, öneriler veya kararlar üreten teknolojiler, bireylerde ise yapay zeka kullanımı, üretken yapay zeka araçlarının bilinçli ve kasıtlı olarak içerik üretmek amacıyla kullanılması olarak tanımlanıyor.