Tırnak mantarı nedir, neden olur?

Tırnak mantarları, oldukça yaygın görülen çok bulaşıcı bir enfeksiyondur ve yaşam kalitesini ciddi şekilde bozar. El veya ayak tırnaklarında oluşan mantar enfeksiyonlarının tedavisi oldukça uzun sürebilir. Peki, tırnak mantarı belirtileri nedir ve tedavisi nasıl yapılır?

Onikomikoz olarak da bilinen tırnak mantarı nadiren el, çoğunlukla da ayak tırnaklarını etkileyen son derece bulaşıcı bir mantar enfeksiyonudur. Tırnak ucunda ya da altında beyaz ya da sarı bir nokta görünümüyle başlar ve enfeksiyon ilerledikçe tırnağın renginin değişmesine, kalınlaşmasına ve hatta parçalanmasına sebep olabilir. Birkaç tırnak ya da tırnakların tamamını etkileyebilir. Tedavi edilmediği sürece enfeksiyon diğer ayağa ya da vücudun farklı bölgelerine yayılabilir. Hastalık yaygınlığı genel toplumun yüzde 10’u civarındadır ancak bu oran 60 yaş üzeri kişilerde iki kat fazladır. Tırnaklarınızın olduğundan farklı görünmesinin pek çok başka sebebi olabilir. Mantar enfeksiyonu olduğundan emin olabilmeniz için uzman bir doktora danışmanız gerekebilir. Durumunuz hafifse ve sizi rahatsız etmiyorsa yoğun bir tedaviye ihtiyacınız olmayabilir. Fakat ağrınız varsa, tırnaklarınızdan koku geliyorsa ya da kalınlaşmışlarsa ciddi bir bakım ve ilaç tedavisine ihtiyacınız olabilir. TIRNAK MANTARININ BELİRTİLERİ -Tırnağınız, kalınlaşmış, kurumuş ya da parçalanmışsa -Tırnak şekli bozulmuşsa -Tırnakta beyaz veya sarı çizgiler varsa -Tırnağınız kolay kırılıyorsa -Parlaklığını yitirmiş, matlaşmışsa -Rengi koyulaşmışsa -Mantarlı tırnaklardan koku geliyorsa Yukarıdaki belirtiler bir veya daha fazla tırnağınızda varsa mutlaka dermatoloji uzmanına başvurun. Enfeksiyon kapmış tırnaklar tırnak yatağından ayrılabilir. Bunun sonucunda ağrı hissedebilir ve kötü bir koku tespit edebilirsiniz. TIRNAK MANTARI NEDENLERİ Tırnaklarınız sıklıkla ılık ve nemli koşullara maruz kalıyorsa tırnak mantarı olma riskiniz yüksektir. Tırnak mantarları ayak tırnaklarında daha sık görülür. Çünkü ayak tırnaklarının çoğu, karanlık, sıcak ve nemli bir ortamda,ayakkabılarınızın içinde mantarların gelişebildiği yerlerde bulunur. Ayak parmaklarında el parmaklarında olduğundan daha az kan akışı vardır. Bu da vücudunuzun bağışıklık sisteminin enfeksiyonu bulmasını zorlaştırır. Erkekler tırnak mantarı enfeksiyonuna kadınlardan daha fazla yakalanıyorlar. Yaşlandıkça risk daha da artıyor. Bunun dışında eğer; -Sporcuysanız -Sigara içiyorsanız -Suyun içinde veya nemli ortamlarda çok fazla zaman geçiriyorsanız -Ayaklarınızı temiz ve kuru tutmuyorsanız -Ayakları terleten ayakkabılar giyiyorsanız -Ortak kullanılan duşlar, soyunma odaları ve spor salonları gibi fungal enfeksiyonların kolayca yayılabileceği yerlerde çıplak ayakla dolaşıyorsanız -Tırnakların herhangi bir sebepten zarar görmüşse -Bağışıklık sisteminiz zayıflamışsa -Diyabet, sedef hastalığı veya periferik arter hastalığı gibi diğer bazı sağlık koşullarına sahipseniz tırnak mantarına yakalanma riskiniz yüksektir. TIRNAK MANTARI TEDAVİSİ Evde bakım:  Ayaklarınızı temiz ve kuru tutun. Enfekte olmuş tırnaklarınızı kesmek için ayrı tırnak makası kullanın İlaç tedavisi: Doktorunuz reçeteyle satılan ilaçların kombinasyonunu ve diğer yaklaşımları önerebilir. Önerilen tedavi kombinasyonu genelde aşağıdaki gibidir: Doğrudan tırnağın üzerine uygulanacak topikal bir krem: Tırnak önce törpülenerek temizlenir ve cila uygulanır Tırnağın veya cildin hasar görmüş alanının düzenli olarak temizlenmesi: Tırnakların düzeltilmesi ve temizlenmesi tırnaklardaki mantar miktarını azaltmaya yardımcı olabilir ve şiddetle tavsiye edilir. Bu aynı zamanda ağrıyı azaltır. Antifungal reçeteli hap: Bu ilaçlar yeni bir tırnağın enfekte olmasına engel olur ve enfekte kısımları yavaş yavaş yeniler. Genellikle 6 ila 12 hafta boyunca bu ilaçları kullanırsınız. Fakat tırnak tamamen büyüp yenilenene kadar tedavinin sonuçlarını göremezsiniz. Bir enfeksiyonun ortadan kalkması dört ay veya daha uzun sürebilir. Tabletlerin yan etkileri olabilir. Bu tür ilaçların vücudunuzdaki etkisini kontrol etmek için ara sıra kan testi yaptırmanız gerekebilir. Doktorlar hamileler, karaciğer hastalığı veya konjestif kalp yetmezliği olan veya bazı ilaçları kullananlar için bu ilaçları tavsiye etmeyebilir. Baş ağrısı, kaşıntı ve ishal gibi yan etkiler de görülebilir. TIRNAK MANTARI RİSKİNİ ARTTIRAN FAKTÖRLER -Yaşlılık nedeniyle kan akışının azalması, uzun yıllar mantara maruz kalmak ve tırnakların daha yavaş uzaması -Ağır nefes almak -Erkek olmak (özellikle ailenizde tırnak mantar enfeksiyonu geçmişi varsa) -Nemli bir ortamda çalışmak veya barmenlik ya da oda temizliği gibi ellerinizin sık sık ıslak olduğu bir işte çalışmak -Ayakları havasız bırakan ya da terleten çoraplar ve ayakkabılar giymek -Tırnak mantarına sahip biriyle yaşamak -Yüzme havuzları, spor salonu gibi nemli ortak alanlarda yalın ayak yürümek -Küçük deri veya tırnak hasarına veya sedef gibi bir cilt hastalığına sahip olmak -Diyabet, dolaşım sorunları, zayıflamış bir bağışıklık sistemine sahip olmak veya Down sendromu olan çocuklar TIRNAK MANTARINDAN NASIL KORUNULUR? -Ellerinizi ve ayaklarınızı düzenli olarak yıkayın ve tırnaklarınızı kısa ve kuru tutun. -Ellerinizi ve ayaklarınızı sabun ve su ile yıkayın, durulayın ve ayak parmaklarınızın arası da dahil olmak üzere iyice kurulayın. Tırnakları törpüyle düzleştirin -Terletmeyen çoraplar giyin. Özellikle ayaklarınız çok terliyorsa, çoraplarınızı sık sık değiştirin. -Nem oranını düşüren ayakkabılar seçin. -Eski ayakkabıları atın. Mümkünse, mantarları barındıran ve enfeksiyona neden olmuş eski ayakkabı giymekten kaçının. -Antifungal bir sprey veya toz kullanın. Ayaklarınıza ve ayakkabılarınızın iç kısımlarına püskürtün veya serpin. -Kauçuk eldiven giyin. Kullanımlar arasında eldivenleri kuruması için ters çevirin. -Tırnaklarınızın çevresindeki cilde zarar vermeyin. Bu, mikropların cildinize ve tırnaklarına erişmesine neden olabilir. -Kamuya açık yerlerde çıplak ayakla dolaşmayın. Havuzlar, duşlar ve soyunma odalarında sandalet veya ayakkabı giyin. -Manikür veya pedikür için gittiğiniz yerin aletlerini sterilize ettiğinden emin olun. Daha iyisi, kendiniz getirin ve kullanımdan sonra onları dezenfekte edin. -Tırnak cilalarını bırakın. Tırnak mantar enfeksiyonlarını güzel pembe cilanın altına gizlemek cazip olmasına rağmen, tırnağı nemli tutabilir ve enfeksiyonu kötüleştirebilir. -Enfekte bir tırnağa dokunduktan sonra ellerinizi yıkayın. Tırnak mantarı son derece bulaşıcıdır.