Suriye'de silahlar sustu: 5 soruda Suriye'de son durum

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara'nın terör örgütü PKK/SDG ile ateşkes ve örgütün tam entegrasyonunu kapsayan bir anlaşmaya imza atmasıyla Suriye'de silahlar susuyor. Peki anlaşma tam olarak neleri kapsıyor? Bu noktaya nasıl gelindi? Bunun önceki anlaşmadan farkı ne? Ateşkes dünyada nasıl yankı buldu? 1) ANLAŞMANIN KAPSAMINDA NELER VAR? Şam yönetimi ve terör örgütü PKK/SDG, örgüt unsurlarının merkezi hükümetle entegrasyonunu sağlayacak anlaşma imzaladı. 14 maddeden oluşan anlaşmada ilk maddeyle birlikte SDG'nin Fırat Nehri'nin doğusuna çekilmesi öngörülüyor. İkinci ve üçüncü maddelerde Deyrizor ve Rakka'nın idaresinin derhal Şam'a bırakılması, Haseke'de de tüm sivil kurumların Suriye devlet kurumlarına entegre edileceği belirtiliyor. Dördüncü maddede Şam yönetiminin bölgedeki tüm sınır geçiş noktalarını, petrol ve doğalgaz sahalarının kontrolünü alması öngörülüyor. "SURİYELİ OLMAYAN PKK/SDG YÖNETİCİLERİ VE MENSUPLARI SINIR DIŞI EDİLECEK" Anlaşmanın diğer kısımlarında da dikkat çekici maddeler yer alıyor. Ayn el-Arab (Kobani) şehrinde SDG'nin silahlı unsurlarının kaldırılması, Şam'a bağlı bir yerel polis gücü kurulması öngörülürken, bir başka maddede de Suriye devletinin ABD ile koordinasyon içinde DAEŞ'le mücadele taahhüt ediliyor. Ayrıca terör örgütü DAEŞ mensuplarının tutulduğu hapishaneler de Şam kontrolüne geçiyor. Anlaşmanın en önemli maddelerinden birinde ise Suriyeli olmayan SDG/PKK yöneticileri ve örgüt mensuplarının sınır dışı edileceği belirtiliyor. Ayrıca Suriye Cumhurbaşkanı ateşkesin uygulanabilmesi için bölgedeki yerel aşiretlere de çağrıda bulundu. Terör örgütü SDG/PKK ile Suriye ordusu güçlerinin yanında çatışmaya katılan Arap aşiretlerine seslenen Şara, “Varılan anlaşmaların başarıyla sonuçlanabilmesi ve istikrarın sağlanması için tüm Arap aşiretlerini sağduyulu olmaya ve itidalli davranmaya davet ediyoruz" dedi. 2) BU ANLAŞMANIN 2025 ATEŞKESİNDEN FARKI NE? 10 Mart 2025'te Şam ve terör örgütü PKK/SDG arasında imzalanan ateşkes ile 18 Ocak 2026'da Suriye Cumhurbaşkanı Şara'nın imzaladığı ateşkes arasında nasıl benzerlikler ve nasıl farklılıklar var ? İki anlaşma genel itibariyle "SDG unsurlarının Suriye kurumlarına entegresyonu" hedefiyle oluşturuldu. Ancak 2025'te imzalanan anlaşmada yıl sonuna kadar entegrasyon için zaman verilmiş, bu zaman hedefi tutturulamayınca çatışmalar yeniden patlak vermişti. 2026'da imzalanan anlaşmada böyle bir geniş zaman tanıma yer almıyor. Yeni anlaşmada birçok maddede yer alan hükümlerin derhal gerçekleştirilmesi hedeflenirken, terör örgütü SDG/PKK'ya karşı daha sert hükümlerin bu anlaşmada yer bulduğu belirtiliyor. Suriyeli olmayan örgüt yöneticileri ve üyelerinin sınır dışı edilmesi, örgütün elindeki sınır geçiş noktalarının ve önemli petrol-doğalgaz sahalarının Şam yönetimine geçmesi gibi hükümler göze çarpıyor. SDG lideri Mazlum Abdi ateşkeste 2025'teki anlaşmadaki kazanımların korunacağını söyledi. Suriye Cumhurbaşkanı Şara'nın SDG lideri Abdi'nin olumsuz hava koşulları ile henüz buluşamadığı belirtilirken bu buluşmanın 19 Ocak'ta Şam'da olması planlanıyor. İkilinin ateşkesi ele alması ve anlaşmayı kesinleştirmesi bekleniyor. 3) ATEŞKESİN YANKILARI NASIL? Şam yönetimi ve terör örgütü PKK/SDG arasında Halep'te başlayan ve sonrasında Fırat'ın batısında devam eden çatışmalar imzalanan ateşkes yankı buldu. ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack ateşkes öncesi Suriye Cumhurbaşkanı Şara ile Şam'da görüşmüştü. Ateşkes sonrası Barrack Şam yönetimini ve SDG'yi tebrik etti, anlaşmanın "birleşik bir Suriye için yeniden diyalog ve işbirliği yolunu açtığını" söyledi. Barrack ayrıca "Bu anlaşma ve ateşkes, eski düşmanların bölünme yerine ortaklığı benimsedikleri önemli bir dönüm noktasıdır" dedi. T.C. CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN'DAN MESAJ Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan da ateşkes günü Suriye lideri Şara'yla bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Erdoğan'ın "Suriye topraklarının terörden tamamen arındırılmasının hem Suriye hem bölgenin tamamı için gerekli olduğunu" ifade ettiği açıklandı. Erdoğan'ın Şara'ya, "Türkiye'nin Suriye'ye terörle mücadele başta olmak üzere birçok alanda desteğinin artarak süreceğini" belirttiği de kaydedildi. KATAR VE ÜRDÜN'DEN TEBRİK Ateşkesin ardından Ürdün ve Katar'dan da tebrik mesajı geldi. İki ülke ayrı ayrı yaptıkları açıklamalarda ateşkesi Suriye'nin birliği, istikrarı ve güvenliği için önemli bir adım olarak değerlendirdi. Ürdün Dışişleri Bakanlığı, Amman'ın Suriye'nin egemenliğine, bölgesel bütünlüğüne ve halkının güvenliğine destek verecektir açıklamasında bulundu. Ayrıca açıklamada ABD'nin anlaşmada oynadığı role de övgüde bulunuldu. SUUDİ PRENSİ VE FRANSA CUMHURBAŞKANI'NDAN TELEFON Ateşkes günü Suudi Veliaht Prensi Muhammed Bin Selman ve Suriye Cumhurbaşkanı Şara'nın bir telefon görüşmesi gerçekleştirdiği belirtildi. Selman ve Şara'nın ikili ilişkileri ve bölgesel gelişmeleri ele aldığı belirtildi. Yine aynı gün Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ile Şara arasında bir telefon görüşmesi gerçekleştiği açıklandı. Macron sosyal medya platformu X'te paylaştığı detaylarda, “SDG'nin Suriye devletine entegrasyonu konusunda bir anlaşmaya varılmalıdır. Suriye'nin birliği ve istikrarı buna bağlıdır.” ifadelerini kullandı. 4) BÖLGEDE DURUM ŞİMDİ NASIL? Terör örgütü PKK/SDG'nin kontrolündeki toprakları örgüt unsurlarından arındırılmasının ardından halk sokaklara döküldü. Suriye'nin Rakka ilinin Tabka kentinde halk, bölgenin terör örgütü YPG/SDG'den kurtarılmasını sokaklara çıkarak kutladı. Suriye'nin Tabka ilçesinde araçlarıyla sokaklara çıkarak kutlama yapan Suriyeliler, araçlarda Suriye bayrakları açtı. Suriyeliler, Fırat Nehri'nin batısında yer alan diğer işgal altındaki Deyr Hafir ve Meskene bölgelerinin de terör örgütünden alınmasını sokaklarda kutladı. Ateşkesin ardından bölgeden gelen bilgilere göre, Suriye ordusu, terör örgütü YPG/SDG’nin Münbiç’in güneybatısındaki Tişrin Barajı’ndan çekilmeye başlamasıyla eş zamanlı olarak barajı kontrolüne almak üzere harekete geçti. 5) PEKİ BUGÜNE NASIL GELİNDİ? 10 Mart 2025'te imzalanan ateşkes ile SDG unsurlarının Suriye devlet kurumlarına entegrasyonu konusunda anlaşılmış ve yıl sonuna kadar bir zaman çizelgesi tanınmıştı. Ancak 2025'in bitimiyle bu entegrasyonun sağlanamaması bölgedeki gerilimi 2026'nın ilk günlerinde hızla tırmandırmıştı. Önce, 6 Ocak'ta Halep'te tekrar başlayan çatışmalarda Suriye ordusu SDG/PKK unsurlarını şehirden atmış, ardından takip eden çatışmalarda Deyr Hafir, Meskene, Tabka ve Deyrizor örgüt unsurlarından arındırılmıştı. Deyrizor'un da temizlenmesiyle ateşkes gündeme gelmiş ve Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara 18 Ocak'ta ateşkesi duyurmuştu.