"Süreç henüz tamamlanmadı, Avrupa'ya satış başlamayacak"

KKTC’den bir hellim üreticisinin AB kalite programı kapsamında Menşe İsmi Korumalı Ürün (MİK-PDO) onayı alması Rum basınında yer buldu.

Fileleftheros gazetesi: “Kıbrıslı Türklerden MİK Hellimi Sadece İşgal Bölgeleri İçin – Toplum Sağlığına İlişkin Sorunların Aşılması Durumunda 2024 Sonunda Ticaret Hakkı” başlıkları altında verdiği haberinde, AB kalite programı kapsamında Menşe İsmi Korumalı Ürün başvurusunda bulunan 4 Kıbrıslı Türk şirketten bir tanesinin onay aldığını yazdı.

Gazete, onay sürecini denetlemekle yükümlü “Bureau Veritas” şirketinin KKTC’deki söz konusu şirketin üretim yerinde kontroller yaptığını ve şirkete verilen onay sonrasında ise söz konusu şirketin ürettiği hellimlerin paketlerinin üzerinde ilgili amblemi kullanabileceğini ancak süreç henüz tamamlanmadığından Avru, pa'ya satışın başlamayacağını belirtti.

Gazete, onay alan Kıbrıs Türk hellim üreticisinin, ürettiği hellimin ticaretini Yeşil Hat ve Kıbrıs Cumhuriyeti limanlarından yapabilmesi için, hellimin AB’nin toplum ve hayvan sağlığına ilişkin kriterlere uygun olduğunun tespitinin de dahil olduğu diğer ayaklardan da onay alması gerekiyor. Gazete, onay sürecinin tamamlanmasının ardından satışın yaklaşık 16 aylık bir sürenin sonunda yapılabileceğini öne sürdü.

Haberde, AB Komisyonu’nun dün konuya ilişkin açıklamasında, “Kıbrıs Türk toplumunun, MİK ürünlerinin Yeşil Hat'tan ticaretinin yapılabilmesi için gereken AB’nin toplum sağlığı ve hayvan sağlığına ilişkin kriterlerini henüz uygulamadığını” vurguladığı belirtildi. Açıklamanın devamında “Kıbrıslı Türk üreticiler tarafından üretilen söz konusu MİK ürününün AB’ye ticaretine izin verilmeden önce Kıbrıs Türk toplumunun 2024 yılı sonuna kadar AB’nin toplum ve hayvan sağlığına ilişkin önlemleri uygulamalıdır” denildi.

-Hellim anlaşması konusunda “alakart uygulama”

Öte yandan Haravgi gazetesi, konuya ilişkin haberi, “Kıbrıslı Türk Üreticiye, Bureau Veritas Tarafından Hellim Üretme Sertifikası” başlıkları altında verirken, MİK sertifikalı hellim üretimine ilişkin Güney Kıbrıs’ta hellim üreticileri ile hayvancılar arasında varılan anlaşmanın ise tam olarak uygulanmadığını aktardı.

Gazete, Kıbrıs Rum Meclisi Tarım Komitesi’nde dün yapılan toplantıda konunun ele alındığını ve ilgili bakanlık tarafından verilen bilgilendirmede, 8 büyük üretim tesisinden alınan 10 örnekten ikisinde, gerekli koyun sütü oranının olmadığının tespit edildiğinin vurgulandığını yazdı.

Söz konusu iki örnekte, yüzde 25 olması gereken küçükbaş hayvan sütü oranının yüzde 10-15 civarında kaldığı belirtilirken, bir diğer sorunun ise, hellim üreticileri ile fabrikalara süt sağlayan hayvancılar arasında Temmuz ayında varılan anlaşmaya uyulmaması olduğu aktarıldı.

Gazete, anlaşmanın, MİK’e yönelik yapılan itiraz başvurularının geri çekilmesini içerdiğini ancak yapılan 12 başvurudan sadece 6’sının geri çekildiğini belirtirken, tüm başvuruların geri çekilmemesi sebebiyle davaların ilerlemekte olduğunu, bunun da “hellimin kaybedilmesine” yol açabileceğini vurguladı.