Sonan: Anastasiadis Kıbrıslı Rumları daha kolay ikna edebilir

10 Şub 2018 10:27 SysAdmin 38 okunma

Kıbrıs'ın güneyinde gerçekleşen başkanlık seçimlerinden zaferle çıkan Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis görevine devam ediyor. Voice of the Island olarak biz de Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi, Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi siyaset bilimci Yrd. Doç. Dr. Sertaç Sonan ile görüşerek, yeniden başlaması beklenen müzakere sürecinde Cumhurbaşkanı Akıncı ile bir araya gelecek olan Anastasiadis'in, yeniden başkan seçilmesini ve seçim sonuçlarının Kıbrıs sorununa nasıl etki edeceğini konuştuk.

Voice of the Island 2018 Kıbrıslı Rum lider Anastasiadis'ingüney Kıbrıs Başkanlık seçimini yeniden kazanması Kıbrıslı Türk toplumu açısından nasıl yorumlanabilir? Başta Sayın Cumhurbaşkanı Akıncı olmak üzere Kıbrıslı Türk toplumunun önemli bir bölümü Crans Montana’daki zirveden bir sonuç çıkmamasından Anastasiadis’i sorumlu tuttu. Bundan dolayı da AKEL'in desteklediği bağımsız aday Stavros Malas'ın seçimden galip çıkmasının müzakere süreci için daha iyi olacağı yönünde bir algı oluştu. Malas’ın seçilmesi durumunda müzakerelere yeni bir ivme kazandırması bekleniyordu. Lakin bu gerçekleşmedi. Bu da haliyle bir hayal kırıklığı yarattı. Bana kalırsa Malas kazansaydı da aslında Kıbrıslı Rumların müzakere pozisyonu pek de değişmeyecekti; sonuçta ortada belli bir devlet politikası ve toplumun taşıdığı hassasiyetler var. Sanırım bu noktada yapmamız gereken, Malas seçilseydi ne olurdu sorusunu bir kenara bırakıp, Anastasiadis’in seçilmiş olduğu gerçeğinden hareket ederek bir değerlendirme yapmaktır. Aslında, büyük resme bakarsak Anastasiadis'in başkanlık yarışını kazanmasının çok da kötü bir gelişme olmadığı sonucunu çıkarabiliriz. Şöyle ki, önümüzdeki hedef sadece görüşmelerin yeniden başlatılmasından ibaret değildir. Esas amaç iki tarafın üzerinde uzlaşabileceği bir metin ortaya çıkarmak ve sonrasında da bunun için her iki toplumun onayını almaktır. Bu anlamda, milliyetçi bir geçmişe sahip olan Anastasiadis'in üzerinde uzlaşılacak bir anlaşmayı desteklemesi için Kıbrıslı Rum toplumunu daha kolay ikna edebileceğini düşünüyorum. Başka bir şekilde ifade etmek gerekirse,Anastasiadis’in AKEL tabanını bir çözüm anlaşmasını onaylaması için mobilize etmesi, Malas’ın DİSY tabanını harekete geçirmesinden çok daha kolay olacaktır. Dikkate değer bir diğer noktaysa, merkez partileri ya da adanın kuzeyinde algılandığı şekliyle ret cephesini oluşturan DİKO ve EDEK gibi partilerin ikinci tur öncesinde adaylarla herhangi bir pazarlığa girmemesidir. Anastasiadis'in, Kıbrıs sorununun çözümüne dair çok daha katı tutumları olan DİKO veya EDEK'in desteğini almadan seçilmesi, kendisine daha geniş bir manevra alanı yaratacaktır. Son olarak, iki taraf arasındaki gerginliği bir an için bir kenara bırakırsak, en azından prensipte, müzakerelerin kaldığı yerden devam edebileceğini görüyoruz. Yeni bir başkan seçilmiş olsaydı belli bir geçiş dönemi olacaktı. Kanımca, Anastasiadis'in sıfırdan hükümet kurmakla uğraşmak zorunda olmaması, müzakerelerde zaman kazandırabilecek bir faktördür. Kıbrıslı Rumlar Anastasiadis'i seçerken sizce Kıbrıs sorununa mı yoksa ekonomik konulara mı bakarak seçimini yaptı? Görünüşe göre ekonomi ve diğer iç konular seçimin sonucunu belirlemede Kıbrıs sorunundan daha önemli bir rol oynadı. Takip edebildiğim kadarıyla Anastasiadis, seçim manifestosunda Kıbrıs sorununa çok fazla yer vermeyip, iç konulara ağırlık verdi. Özellikle, ülkeyi 2013 yılında görevi AKEL lideri Hristofyas’tan devraldığı zaman içinde bulunulan krizden nasıl çıkardığına odaklandı. Kıbrıs konusundaysa kendisini merkezde konumlandırmış, ne Papadapulos kadar katı ne de Malas kadar ‘yumuşak’ olacağı mesajını vererek halkının güvenini kazanmıştır. Anastasiadis'in tekrar seçilmesi müzakereleri nasıl etkileyecek? Müzakerecimizin yeni kurulan kabinede bakanlığı tercih etmesi ve Cumhurbaşkanımızınyerine yeni birinin atanması konusunda söyledikleri,kendisinin müzakerelere, en azından aynı minvalde, başlama konusunda çok da hevesli olmadığını gösteriyor. İki lider arasındaki ilişkinin başlangıçtaki sıcaklıktan çok uzak olduğu bir sır değil. Bu bağlamda, Birleşmiş Milletler ve uluslararası topluma önemli bir görev düştüğünü düşünüyorum. Şu anda içinde bulunulan çıkmaz ancak dışarıdan gelecek bir yardım ile aşılabilecektir.Bu müdahalenin de bir an önce gelmesi lazım çünkü 2019 yılında Türkiye’de, 2020 yılındaysaKıbrıs'ın kuzeyinde Cumhurbaşkanlığı seçimiolacağını hesaba katarsak, Kıbrıs sorununda bir sonuca ulaşmak için kaybedecek zamanımız olmadığı aşikardır. Müzakere süreci en erken zamanda başlatılmalıdır. Bunun için de uluslararası toplum ağırlığını koymalı adadaki taraflarsa tutumlarında esneklik göstermelidir. Müzakere süreci yeniden başladığında yeni bir müzakereci belirlenecekse bu göreve en uygun kişi size göre kim olabilir? Hemen aklıma gelen, bu işi hakkıyla yapabilecek, birkaç akademisyen var ama gönlümden geçeni söylemem gerekirse, bir kadının müzakereci olarak atanmasını isterim. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 1325 sayılı kararında da işaret etmiş olduğu gibi kadınların barış süreçlerinde karar-verici mevkilerde daha fazla yer alması gerektiğini düşünüyorum. Bu çerçevede, aklıma ilk gelen isim, daha önce bir süre Dışişleri Bakanlığı görevinde de bulunan Emine Çolak’tır. Kendisi, cinsiyetinden bağımsız olarak, mesleki donanımı ve tecrübesiyle bu görevi başarıyla yürütecek vasıflara fazlasıyla sahip birisidir. Voice of the Island 2018