"Siyasi erkin güdümünde ve kontrolünde bulunan imar planı süreçleri sağlıklı yürütülemiyor"

Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (KTMMOB) Mimarlar Odası tarafından düzenlenen VI. Mimarlık ve Eğitim Kurultayı’nın sonuç bildirgesi açıklandı. Sonuç bildirgesinde, KKTC gibi küçük bir ülkede otuz yılı aşkın bir süredir imar planlarının tamamlanamadığı belirtilerek, “siyasi erkin güdümünde ve kontrolünde bulunan imar planı süreçlerinin sağlıklı yürütülemediği” kaydedildi. İmar planı süreçlerinin yeni yasal düzenlemelerle siyasi etkilerden uzak, özerk bir yapıya kavuşturulması gerektiğinin önemine değinilen bildirgede, Mimarlar Odası’nın ve ilgili diğer disiplinlerin bu süreçlerde, toplum yararına etkin rol alabilmesi için çaba sarf etmesi gerektiği ifade edildi. Sonuç bildirgesinde “Binaların Yangından Korunması Tüzüğü’nün” sonuçlandırılması gerektiği ayrıca “Enerji Verimliliği Yasası”, “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ve enerji korunumuna yönelik diğer yönetmelikler ve “Binalarda Yapı Denetimi” gibi tüzüklerin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ve yürütülmesi için çaba gösterilmesi gerektiği vurgulandı. Odadan yapılan yazılı açıklamada, Türkiye Mimarlar Odası kurultay teması “Mimarlık Eğitiminde ve Pratiğinde Değişim ve Dayanışma” konusuna paralel düzenlenen VI. Mimarlık ve Eğitim Kurultayı’na ülkedeki mimarlık okulları akademisyenleri, mimarlık öğrencileri, YÖDAK ve profesyonel mimarların katıldığı belirtildi. Kurultayın sonuç bildirgesinin Türkiye Mimarlar Odası’nın düzenlediği XI. Mimarlık ve Eğitim Kurultayı’nda da sunulduğu ifade edildi. KTMMOB Mimarlar Odası Mimarlık ve Eğitim Kurultayı (11 Kasım 2021 – Lefkoşa) Sonuç Bildirgesi şu şekilde:

• “Mimarlık ve Eğitim Politikaları” temel ilkelerine bağlı olarak ve AB uyum müktesebatı çalışmalarında da aranan Mesleğe Kabul Tüzüğü’nün en kısa zamanda hayata geçirilmesi elzemdir. Bu kapsamda, mimarlık mesleğine kabulde asgari zorunlu eğitim sürecinin 300 AKTS’yi içerecek şekilde 5 Yıl olması ve sonrasında sınav zorunluluğu da olacak şekilde en az 1 yıl staj yapılması gerektiği ortaya koyulmuştur. Kurultayda “Mesleğe Kabul” çalışma grubu tarafından hazırlanan tüzüğün derinlemesine incelenmesi ve sonuçlandırılması için en kısa zamanda bu konuda bir çalıştay yapılmasına ve genel kurul kararıyla gerekli altyapının oluşturularak uygulamanın başlatılmasına karar verilmiştir.
• Bunun yanında, “Mesleki Etik Kural ve İlkeler Tüzüğü” ile “Müelliflik Tüzüğü”nün de en kısa zamanda çalışılması ve hayata geçirilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
• Mimarlık okullarının kurumsal kalite sürekliliğinin ve sürdürülebilirliğinin sağlanmasında, akreditasyon kurumları ile işbirliği yapılmasının kaçınılmaz olduğu, mimarlık eğitimi için, paydaşlar, meslek odaları, yerel yönetimler, üniversite araştırma merkezleri, üniversiteler arası ilişkiler ve sivil toplum örgütleri arasında dayanışma ve işbirliğinin süreklilik arz eden çalışmalar ile mimarlık eğitimine kazandırılmasının önemi vurgulanmıştır.
• 2017 yılında AB hibe programları kapsamında Mimarlar Odası bünyesinde hayata geçirilen SMGM’nin önemine, yerel değerlerin ve mevzuatların işlenmesine devam edilmesine ve bu yapının korunarak geliştirilmesine değinilmiştir.
• Uzaktan eğitimin sorgulandığı çalışma gruplarında; eğitimciler ve öğrencilerin katıldığı anketlerde, teorik derslerin çevrimiçi eğitimde uygulanabilirliğinin daha mümkün olduğu, ancak bunun tam tersi olarak atölye uygulama derslerinin geleneksel yöntemde devamının daha verimli olduğu sonuçları ortaya çıkmıştır.
• Doğal ve yapılı çevrenin ve kültürel mirasın sağlıklı bir şekilde korunması ve yaşatılması, aynı zamanda, milli sermayenin korunması ve verimliliğin sağlanması için başta konut, sağlık ve eğitim yapıları olmak üzere ülkemizin iklim, kültür ve sosyal nitelikleri gözetilerek bir an önce tasarım kodları oluşturulmasına ve denetlenmesine dikkat çekilmiştir.
• Kamusal çevre ve binaların toplumun kimliğini, kültürünü yansıtması beklenirken, KKTC’nde yıllardan beridir süregelen hükümetlerdeki istikrarsızlığın ve vurdumduymazlığın “mimarlık” ortamını derinden zedelemeye devam ettiği görülmektedir. En büyük işveren devlettir gerçeğiyle, doğru mimarlık politikalarının oluşturulması, yürütülmesi ve siyasetin de bunu içselleştirmesini sağlamak üzere yoğun çaba gösterilmesinin şart olduğunun altı çizilmiştir. Bu kapsamda, kamusal alanların ve yapıların mutlaka yarışmalarla elde edilmesi gerektiğine vurgu yapılmıştır. Toplumu yansıtan sivil mimarinin ve mekânsal kültürün gelişmesi ancak kamusal yapıların ve alanların yarışmalar ile elde edilmesi ile mümkün olacaktır. Bu bakımdan, bu değerlerin elde edlmesinde mimarın rolünün anlaşılması, toplumun çıkar ve sağlığını ön planda tutan kişi olarak bilinmesi ve kabul görmesi için çaba sarfedilmelidir. Bunun için ülkesel mimarlık politikasının oluşması ve mimarlık yasası ile desteklenmesi gerekmektedir.
• 2022 yılına doğru giderken, siyasilerce yıllarca oyalanan, raflarda bekletilen “Binaların Yangından Korunması Tüzüğü”, bir an önce ortak disiplinlerin biraraya gelerek sonuçlandırılması gereken “Enerji Verimliliği Yasası”, “Isı Yalıtım Yönetmeliği” ve enerji korunumuna yönelik diğer yönetmelikler ve “Binalarda Yapı Denetimi” gibi tüzüklerin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ve yürütülmesi için çaba gösterilmesi gerektiği vurgulanmıştır.
• Otuz yılı aşkın bir süredir, KKTC gibi küçük bir ülkede imar planları tamamlanamamıştır. Siyasi erkin güdümünde ve kontrolünde bulunan imar planı süreçleri sağlıklı yürütülememektedir. Yaşam alanları ile yaşamı şekillendiren ve Mimarlık mesleğini temsil eden Mimarlar Odası’nın ve ilgili diğer disiplinlerin bu süreçlerde, toplum yararına etkin rol alabilmesi için çaba sarfedilmesine ve imar planı süreçlerinin yeni yasal düzenlemelerle siyasi etkilerden uzak, özerk bir yapıya kavuşturulması gerektiğinin önemine değinilmiştir.
• Kurultayda aynı zamanda, mimarlık mesleğinin korunması ve yüceltilmesi için ülkemizde mücadele edilecek çok yönlü konuların olduğunun altı çizilmiştir. Bu mücadelelerin gerçekleşmesinde, toplumun ve üyelerin, meslek odalarını korumaları ve sahip çıkmalarının önemi vurgulanmıştır.