“Sessizleştirilen Tarih” Dimitris Hristofias’ın yazdığı kitap tanıtımı

Çarşamba günü 23 Kasım’da Lefkoşa’daki Hilton Park’ta, eski Kıbrıs Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Dimitris Hristofias’ın yazdığı “Sessizleştirilen Tarih” kitap tanıtımı düzenlendi. Hristina Hristofia kitap tanıtımını koordine etti. Bu kitap, Hristiofias’ın, çağdaş Kıbrıs tarihinin bazı önemli noktalarıyla ve bu noktalarda kendisinin yorum ve görüşleriyle zenginleştirilen bir nevi otobiyografidir. AKEL Genel Sekreteri Andros Kiprianou, konuşmasında Dimitris Hristofias’ın kitabını, “çok çekmiş vatanımızın yaşadığı kritik olaylar için tarihi önemde bir tanıklık”. Hristofias’ın yönetimi zamanında yapılan idare bir kimse tarafından kabul edilse de edilmese de, bu günlerde devamlı çabaların temeli olan Kıbrıs sorununda o dönemde başarılan görüş birlikleri gibi bazı tarihsel karakteristiklerin önemi tanıması gerektiğini vurgulamaktadır. “Hristofias’ın zamanında Kıbrıs Cumhuriyetinin bir Cumhurbaşkanının ağzından ilk defa çıkan bazı gerçeklerin söylendiğini” ifade ederek devam etmektedir. “Kıbrıs’ın, bedeninin içinde, ikisi de kör bir milliyetçiliğin mağdurları olan hem Kıbrıslı Rum hem de Kıbrıslı Türklerin cesetlerini sakladığını” bahsettiği gerçeklerinden biridir. Eğitimci Kiriakos Neokleous’un öğrencisi olan Dimitris Hristofias, bu eseri “anıtsal” olarak değerlendirmektedir. Konuşmasında, Dimitris Hristofias’ın öğretmeni olarak kendi tecrübelerinden söz etmektedir. Onu “sadece akademik düzeyde değil, ama aynı zamanda ahlaklı ve terbiye edilemez iradesiyle ve meraklı olan bir çocuk olarak” anlatmaktadır. Eski Eğitim bakanı ve eğitimci Andreas Dimitriou, “kimsenin bu kitabı okurken 20. Yüzyılın ikinci yarısından bugünlere kadar Kıbrıs tarihini yine yaşayabilmektedir”. Kitap tanıtımının çerçevesinde kitabı üç kısma ayırmaktadır. İlk kısım, “Biçimlendirme” olarak adlandırmakta çünkü bu kısımda yazarın kişisel ve siyası biçimlendirmesinin yılları tasvir edilmektedir. İkinci kısım da, “Resmileştirme”, darbeden Meclis başkanlığında seçilmesine kadar yükseliş ve siyasal resmileştirmenin yıllarından söz etmektedir. Son olarak, üçüncü kısım “Zorluk”, iktidar dönemi ve zorluğu anlatmaktadır. Kitabın analizi şunu ekleyerek tamamlamaktadır: “Bu kitap herkes; arkadaşlar, yoldaşlar ve rakiplerin tarafından Kıbrıs’ta son 50 yıl boyunca ihtiyacın nasıl tarih haline geldiğini görmek için okunmalıdır. (Yunancada kitabın adı “İhtiyaç nasıl tarih haline geliyor.) Kıbrıs Üniversitesin Türkoloji bölümü Öğretim görevlisi Niyazi Kızılyürek, Heterotopia yayınlarının tarafından “Sessizleştirilen Tarih”  adı altında yayımlanan kitabın çevirisini üstlendi. İzleyicilere yazarın bazı tespitlerini aktarırken kendi analizini de etmektedir. Bu çerçevede, milliyetçilik, emperyalizm ve şovenizmin rolünün önemini belirtilmediğinden dolayı Kıbrıs tarihinin anlatımının eksik ve çarpıtılmış olduğunu vurgulamaktadır. Ek olarak, “arzu edilen” ve “mümkün olan” arasında bir ayrılık yapmayı başaramadığımızdan bahsetmektedir. Yazarın söylediklerine göre “arzu edilen” bizi sürükledi. Kızılyürek, Hristofias’ın, eserinde Kıbrıs sorununda, politikasıyla ilgili Sol’un yaptığı bazı somut hatalardan bahsettiğini için çok önemli olduğunu ilave etmektedir. Kızılyürek’in söylediğine göre, kitaptan kaynaklanan yazarın temel sorusu budur: Kıbrıs’ın yeniden birleşmesine inanmayı bırakanlar ve federasyona karşı çıkan kuvvetlerin vazgeçmesinin nedeni ne olabilir? Belki status quo kendilerine daha uygun mu? Bugünlerde cevabın çok önem taşıdığını ifade etmektedir. Kitap tanıtımı yazarın konuşmasıyla tamamlandı. “Son yetmiş yıl Kıbrıs halkı kendini kandırma ve illüzyonlarla beslenmekte ve Yunanistan ve Kıbrıs’ta, Sağ ve aşırı Sağ’ın tutarlılık ve inatla yarattığı nafile ümit ve gerçekleştirilemez düşleri muhafaza etmektedir”. Uzun yıllardır Sağ’ın sakladığı acı gerçekleri ifşa etmeye niyetli olmaktayız”. “Kitabın içeriği büyük reaksiyonlara neden olabilir”. Son olarak, tarihi gerçeğin itibarını iade etme isteğini ifade etmektedir. “Hepimizi değerlendiren halktır. Hristofias da istisna değil.”