Paskalya Gelenekleri

Paskalya Hıristiyanlıktaki en eski ve en önemli bayramdır. İsa'nın çarmıha gerildikten 3. gün sonra dirilişi kutlanır. Doğu ve Batı kiliseleri arasında farklılıklar olmakla beraber, Paskalya dönemi yaklaşık olarak Mart sonundan Nisan sonuna kadar olan dönemdir. Her sene sabit bir tarihte gerçekleşmeyen ve dünya kiliselerinin çoğunda Pazar günü kutlanan Paskalya Günü ise, Kıyam Yortusu, Diriliş Pazarı ya da Diriliş Günü olarak da adlandırılır.

Paskalya, perhizle (Oruç) geçen beş haftalık bir hazırlık dönemi ile başlar. Bu dönemde belli yiyeceklerden perhiz edilir. Örneğin et,tavuk, süt, süt ürünleri, ve kan içerikli hiçbir besin tüketilmez.   Son haftayı Kutsal Hafta kapsar. Paskalya, Diriliş Gününde sona erer. Paskalya Günü için evlerde özel çörekler (Paskalya çöreği) ve pilavuna yapılır, haşlanmış yumurtalar boyanır, mumlar yakılır ve dualar okunur. Katolik Kiliselerinde, Paskalya gecesi ayininde yeni ateş kutsanır, Paskalya mumu yakılır, Kitabı Mukaddes'ten bölümler okunur, vaftiz törenleri yapılır. Hıristiyanlığın başlangıç döneminde vaftiz törenleri, yılda yalnızca bir kez, Paskalya gününde yapılırdı. Rum ve Rus Ortodoks Kiliselerinde gece ayinlerinden önce kilise dışında bir ayin alayı düzenlenir. Alay kiliseden çıkarken hiç ışık yakılmaz, dönüşte ise, İsa'nın dirilişini simgelemek için yüzlerce mum yakılır. Genel olarak Kıbrıs ve diğer Hristiyan âlemlerinin yapmış oldukları Paskalya Gelenekleri Paskalya tüm Hıristiyanlar tarafından kutlanır. Yaygın olarak kiliselerde düzenlenen ayinlerin dışında, kutlandığı ülkeye göre değişik gelenekler vardır. Bunlar arasında en yaygını şahısların birbirine genellikle çikolatadan yapılan Paskalya tavşanı ve Paskalya yumurtası hediye etmesidir. İsa Mesihin Büyük Perşembe günü yani Paskalyadan önce son Perşembe günü çarmıha gerilmiştir. İsa Mesih’in 12 öğrencisinden İudas isimli öğrencisi kendisine ihanet etmiş ve sonrasında da ihanetinden dolayı pişman olup kendini asmış ve intihar etmişti. Buna rağmen her Paskalyada yanması için Paskalyadan günler öncesinde toplanan odunlar kiliselerin avlularına ve boş toprak alanlara piramit halinde dizilir ve en üst kısmına bir adam kuklası yerleştirilir ve İudas olduğu söylenir. Büyük Cumartesi olarak adlandırılan gece de (Cumartesi gecesi) saat 20.00 da İudas’ın yakımı başlar ve devamında gece saat 12.00 da İsa Mesih’in dirilişi gerçekleşir. Paskayla gelenekleri arasında kırmızı yumurtalar da yer almaktadır. Kırmızı yumurtalar adından da anlaşıldığı gibi kırmızı renge boyanmış yumurtalardır. Bu yumurtaların anlamı İsa Mesih’in çarmıha gerildiği zaman üzerinden damlayan kanların yerdeki otlara damlaması sonucu otların kırmızı rengi almış olmasından dolayı kırmızı yumurtalar boyanmaktadır. Yumurtalarda bulunan kırmızı rengin İsa Mesih’in kanı olduğuna inanılır. Tabii artık günümüzde rengârenk boyanan yumurtalar olsa da geleneğe göre kırmızı olması gerekirmiş. İsa Mesih’in dirilişinden sonra Pazar sabahı evlerde özellikle Kıbrıs'ta, Kıbrıslı Rumlara ait olan Yumurtalı-Limonlu-Tavuklu (Afkolemoni) bir çorba ve yine Kıbrıs’a özgü sirkeli mücendra pilavı yapılır. Yumurtalı-Limonlu-Tavuklu çorba günlerdir et, tavuk yemeyen kişilerin için olduğu gibi sirkeli mücendra pilavın sirkeli olması İsa Mesih’in çarmıhta olduğu esnada su istemiş olması fakat oradaki düşmanlarının ona su yerine sirke vermiş olmasından dolayı yapılıyor. Paskalya bayramı bir hafta öncesinden Kutsal Hafta olmak üzere İsa Mesih’in dirilişinden sonra da iki gün devam eder ve sona erer.