Ortadoğu’daki jeopolitik riskler piyasaları etkiliyor

İran ve İsrail arasında yaşanan gelişmeler, finansal piyasalarda dalgalanmalara yol açtı. Petrol fiyatları artarken, altın ve dolar değer kazandı. Yaşanan ekonomik dalgalanmaları Uluslararası Kıbrıs Üniversitesi (UKÜ) Genel Sekreteri ve İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Asil Azimli değerlendirdi.

Azimli, Ortadoğu’nun jeopolitik risk açısından gergin bir bölge olduğunu belirterek, bozulan istikrarın ve petrol tedarik zincirindeki olası kırılmaların fiyatları artıracağını, bunun da şirket maliyetleri ve piyasa fiyatlamaları üzerinde olumsuz etkiler yaratacağını ifade etti.

Ortadoğu’daki siyasi istikrarsızlıklar, mezhep ve politik görüş farklılıklarının jeopolitik gerginlikleri beslediğini vurguladı. Gerginliklerin yatırımcı davranışlarını da etkilediğini dile getiren Azimli, yatırımcıların nakit akışı beklentilerinin azalması, risk prim beklentilerinin yükselmesi, güvenli liman arayışları ve bozuk güven ortamı nedeniyle piyasaların düşüş yaşayabileceğini ifade etti.

Enerji fiyatlarının artmasının hem şirket karlılıklarını azaltacağını hem de enerji ithal eden ülkelerde enflasyon ve düşük büyümeye yol açacağını aktaran Azimli, petrol ihraç eden ülkelerin ise olumlu etkilenebileceğini belirtti. İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehdidinin petrol ithal eden ülkeleri etkileyebileceğini ifade eden Azimli, bu durumun petrol arzını kısıp fiyatları daha da artıracağını ve bu ülkelerde enflasyonist ortamlar yaratacağını söyledi.

Türkiye’nin petrol ithal eden bir ülke olarak artan maliyetler, yüksek enflasyon, artan dış ticaret açığı ve zayıf bir TL ile karşılaşabileceğini ifade eden Azimli, yatırımcıların riskli varlıklardan kaçmasının da piyasa değerlerini düşürebileceğini dile getirdi. Belirsizlik dönemlerinde altının uzun süredir güvenli liman olarak öne çıktığını belirten Azimli, son çalışmalarda yeşil tahviller ve sosyal sorumluluğu yüksek şirket hisselerinin de güvenli liman varlıkları olarak değerlendirildiğini aktardı.

Genç araştırmacılara yönelik olarak, ekonomik ve jeopolitik risklerin izlenmesinde metin analizi ile oluşturulan endekslerin önemine değinen Azimli, ekonomik kırılganlıkların ise dışa bağımlılığın azaltılması, ticaret açığının düşürülmesi ve güçlü rezervler ile yönetilebileceğini belirtti.