Meta'dan 50 bin kilometrelik deniz altı internet kablosu projesi

ABD merkezli teknoloji şirketi Meta, 50 bin kilometrelik bir deniz altı internet kablosu inşa etmeyi planladığını duyurdu. "Project Waterworth" adı verilen proje kapsamında ABD, Hindistan, Güney Afrika, Brezilya ve diğer bölgeleri birbirine bağlayacak kablonun, tamamlandığında dünyanın en uzun deniz altı kablosu olacağı bildirildi. Facebook, Instagram ve WhatsApp'ın sahibi olan Meta, yapay zeka (AI) ve bu teknolojiyi destekleyen altyapılar da dahil olmak üzere sosyal medyanın ötesine geçerek teknoloji alanındaki varlığını genişletmeyi hedefliyor. Şirketten yapılan açıklamada, yeni kablo projesinin beş kıtaya "sektör lideri bağlantı" sağlayacağı ve AI projelerine destek vereceği ifade edildi. Dijital otoyollara yatırım Meta, milyarlarca dolarlık yatırımla hayata geçirilecek projenin dünyanın "dijital otoyolları" boyunca bağlantıyı güçlendirmeyi amaçladığını belirtti. Şirketin blog yazısında, "Bu proje, ekonomik iş birliğini artıracak, dijital kapsayıcılığı teşvik edecek ve bu bölgelerdeki teknolojik gelişmelere fırsat sunacaktır" ifadeleri yer aldı. Meta'ya göre, 24 fiber çiftli sistem kullanan kablo, yüksek kapasiteye sahip en uzun altyapı olacak. Deniz altı kabloları, dijital hizmetleri çalıştırma ve verileri hızla aktarma açısından giderek daha önemli hale geliyor. Mevcut istatistiklere göre, küresel internet trafiğinin yüzde 95'ten fazlası deniz altı kabloları üzerinden sağlanıyor. Telekomünikasyon araştırma şirketi TeleGeography'nin verilerine göre, dünya genelinde 600'den fazla kamuya açık deniz altı kablo sistemi bulunuyor. Bunlardan biri de Meta'nın Orange, Vodafone ve China Mobile gibi mobil operatörlerle desteklediği ve 45 bin kilometre uzunluğa sahip 2Africa kablosu. Teknoloji devlerinin altyapı yatırımları Web hizmetleri sağlayan büyük teknoloji firmaları, deniz altı kablo altyapısına büyük yatırımlar yapıyor. Google, 2024'te Afrika ile Avustralya arasında ilk deniz altı kablosunu inşa edeceğini açıklamış ve Pasifik Okyanusu'nda Japonya'ya bağlantıyı güçlendirmek için 1 milyar dolarlık yatırım yapacağını duyurmuştu. Oxford İnternet Enstitüsü'nden Prof. Vili Lehdonvirta, son on yılda deniz altı kablolarının giderek büyük teknoloji şirketleri tarafından döşendiğini ve bu alana yapılan yatırımların arttığını belirtti. Lehdonvirta, geçmişte ulusal telekomünikasyon şirketlerinin yüksek yatırım maliyetleri nedeniyle bu tür projeleri finanse ettiğini, ancak günümüzde büyük teknoloji firmalarının altyapı yatırımlarını bağımsız olarak gerçekleştirdiğini vurguladı. Telekomünikasyon ve teknoloji analisti Paolo Pescatore, Meta'nın bu alandaki hedeflerine dikkat çekerek, "Meta, bağlantı altyapısında daha büyük bir paya sahip olma isteğini net bir şekilde gösterdi. Donanım, yazılım ve platformları entegre ederek rakiplerini geride bırakmayı hedefliyor" dedi. Güvenlik endişeleri artıyor Deniz altı kablolarının önemi arttıkça, saldırı veya kazalara karşı savunmasız hale gelmesiyle ilgili endişeler de yükseliyor. Son dönemde meydana gelen kablo kesilme olaylarının ardından uzmanlar, deniz altı iletişim altyapısının jeopolitik gerilimler ve çatışmalar açısından kritik bir alan haline geldiğini belirtiyor. NATO, Baltık Denizi'nde geçen yıl kritik deniz altı kablolarında meydana gelen hasarın ardından Ocak ayında bölgede gemi gözetimini artırma kararı aldı. Birleşik Krallık Parlamentosu da ülkenin bu tür kesintilere karşı dayanıklılığı konusunda bir inceleme başlattı. Parlamento raporunda, "Özellikle gerginlik veya çatışma dönemlerinde Rusya ve Çin'in deniz altı altyapısına zarar verme kapasitesi konusundaki endişeler artıyor" denildi. Meta, Project Waterworth kapsamında kabloların 7 bin metre derinliğe kadar döşeneceğini ve kıyıya yakın sığ sularda gemi çapaları ve diğer tehlikelerden korunmak için gelişmiş gömülme teknikleri kullanılacağını açıkladı. Prof. Lehdonvirta, projenin Avrupa ve Çin'i pas geçerek Süveyş Kanalı ve Güney Çin Denizi gibi "jeopolitik sıcak noktalar"dan kaçındığını belirtti. ABD'yi, güney yarımküredeki büyük ve rekabetçi pazarlara bağlayan bu projenin "ABD'nin ekonomik ve altyapısal gücünü küresel ölçekte artırma girişimi olarak görülebileceğini" ifade etti.