Liderlerin görüşmesi Rum basınında da geniş yer buldu

Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı ve Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanı Nikos Anastasiadis’in 6 ay aradan sonra dünkü ilk görüşmelerinden Derinya ve Lefke/Aplıç geçiş noktalarının açılma tarihinin açıklanması ve iki taraf arasında cep telefonu bağlantısı konusundaki hareketlilik işareti gelmesi bugünkü gazetelerde manşetlerde yer buldu.

Fileleleftheros; “Sanki İlk Tanışma Gibiydi… Sürprizsiz Randevu… Federasyon Konusuna Açıklık Getirildi, Barikatlar Konusunda Anlaştılar” başlıklı haberinde iki liderin önceki yıllarda geliştirdikleri dostluğa ve Crans - Montana öncesinde yaptıkları 70 görüşmeye rağmen, uzaklaşmanın ve son dönemlerde yaşanan zıtlaşmanın yarattığı sıkıntının dünkü randevuda belirgin olduğunu yazdı. Gazete 2 saat süren görüşmenin, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs’taki Özel Temsilcisi ve Barış Gücü Misyon Şefi Elizabeth Spehar’ın da hazır bulunduğu ilk bölümünde Derinya ve Aplıç geçiş noktalarının açılmasıyla ilgili nihai anlaşma sağlandığını, Derinya’daki askeri nöbet kulübesi ile ilgili son detayların da halledilmesinden sonra liderlerin, her iki kapının da 12 Kasım’da açılmasına karar verdiğini yazdı. Haberde Anastasiadis’in daha başka geçiş noktaları açılması konusunu da gündeme getirdiğini ancak cevap alamadığı, Akıncı’nın da telefonlar konusunu gündeme getirdiği, önümüzdeki iki hafta içerisinde bu konuda geçmişten kalan sorun ve engellerin aşılıp anlaşmaya varılacağına inanç belirtilerek meselenin Teknik Komitenin önüne konulması konusunda uzlaşmaya varıldığı da belirtildi. Görüşmenin Spehar’ın katılmadığı, baş başa geçen bölümünün ise federasyon konusuna açıklık getirilmesine ayrıldığını yazan gazete, bu görüşmenin, Genel Sekreter’in Kıbrıs için geçici görevlendirdiği danışmanı Jane Holl Lute’un gelişi öncesinde hazırlık addedilebileceğini yazdı, şunları ekledi: “YAKINLAŞMALAR YAKINLAŞMADIR, HARİTA DA HARİTADIR” “Anastasiadis; Akıncı’nın, desantralize federasyon önerisinin çerçevesi ve hangi yönde hareket ettiğine dair endişelerini gidermeye çalıştı. Anastasiadis, Kıbrıs Türk tarafında n ifade edilen endişeleri dağıtmak için ‘yakınlaşmalar yakınlaşmadır’ dedi, imalı bir şekilde - bu parametrenin de aynı oranda önemli olduğunu hatırlatmak için- ‘harita da haritadır’ diye ekledi.” Haberini, liderler arasındaki baş başa görüşmeyle ilgili edindiği bilgilere dayanarak iç sayfasında detaylandırdığı haberinde Anastaiadis’in, “desantralize federasyon hakkında söylediklerinin müzakerelerin zemininde değişiklik anlamına gelmediği ve iki taraf arasında anlaşmaya varılanları etkilemeyeceği” izahında bulunduğunu yazdı. Habere göre, Kıbrıs'ın güneyi  için zeminin Guterres Çerçevesi olması gerektiğini söyleyen Anastasiadis, merkezi hükümetten yerele yetki aktarılması (desantralizasyon) fikrinin Guterres Çerçevesi parametrelerinden birinde ifade edildiğini, bir çıkmazın nasıl aşılacağı, iki tarafta da olan kaygıların göğüslenmesi ve çatışmaya neden olabilecek olası tehlikelerden kaçınılarak denge kurulmasıyla ilgili olduğunu anlattı. Akıncı’nın, Kıbrıslı Rum liderin desantralizasyon ile ilgili anlattıklarına olumsuz yaklaşmadığı kaydedilen haberde; Anastasiadis’in “dünyada hangi ülkede çoğunluğun kararlarını tamamen belirleyebilen azınlık var” sorusunu yönelterek siyasi eşitlik ve etkin katılım konularındaki tezini de tekrarladığı, hidrokarbonlar konusunda ise Talat-Hristofyas yakınlaşmaları var olduğuna dikkat çektiği kaydedildi. Anastasiadis, görüşmenin ardından Kıbrıs Cumhuriyeti Başkanlık Sarayı’na dönüşünde yaptığı açıklamada, “sürekli olabilecek ve AB’nin istediklerine tamamen uyan bir devlet kuracak işleyebilir bir çözümü başarabilmek için desantralizasyon ile ilgili görüşlerini aktarma fırsatı bulduğunu” söyledi. Akıncı’nın bu öneriye nasıl bir karşılık verdiği sorulduğunda ise bütün görüşmenin dostane bir ortamda gerçekleştiğini ve istenen çözümün iki bölgeli iki toplumlu federasyon olduğunun yeniden teyit edildiğini söyledi, “Yeter ki işleyebilir bir devlet versin” diye ekledi. CEP TELEFONLARI Gazete haberinin “Telefon Konusu Da İlerliyor” başlığıyla ayırdığı bölümünde; konunun, görüşmenin Spehar’ın da hazır bulunduğu bölümünde gündeme geldiğini hatırlattı, “konu yetkili teknik komitenin önüne gidiyor ve anlaşma olacağı yönünde umut dile getiriliyor. Eğer başarılırsa, ilgili açıklamayı yapmak üzere Akıncı ve Anastasiadis’i 12 Kasım’da yeniden bir görüşmeye götürecek” ifadelerine yer verdi. Edindiği bilgilere dayanarak geçmişte bunun görüşüldüğü sırada ortaya çıkan, Kıbrıs'ın kuzeyinin bir çeşit tanınması sıkıntısının aşılıyor göründüğünü de yazan gazete, Anastasiadis’in görüşme sonrasındaki açıklamasında; sorunun, telefon numarasının önündeki numara değil bağlantı sorunu olduğunu söylediğini yazdı. Habere göre Akıncı’nın, Kıbrıs'ın güneyinde  yürürlükte bulunanlar temelinde çözülmesinin mümkün olduğu bilgisini aldığını da söyleyen Anastasiadis, “Öyle olursa, bir görüşme daha yapmamıza fırsat verecek bir güven yaratıcı önlemin ileri götürülmesi söz konusu olacak” dedi. PARTİLERDEN İLK DEĞERLENDİRMELER... Gazete,  Kıbrıs'ın güneyindeki siyasi partilerin dünkü liderler görüşmesiyle ilgili ilk tepkilerin olumlu olduğunu, başka görüşmeler de isterken bazı sorular da yönelttiklerini belirtti. Habere göre Derinya ve Lefke/Aplıç geçiş noktalarının 12 Kasım’da açılması kararı dışında, yaratıcı bir görüşme olduğunu belirterek liderler görüşmesinin sonucunu olumlu değerlendiren DİSİ “istenilen, vatanımızı kurtaracak ve yeniden birleştirecek iki bölgeli iki toplumlu işleyebilir bir federasyon bulmayı başarmamız için müzakerelerin yeniden başlamasıdır. Bu, Doruk Anlaşmaları, BM kararları ve Guterres Çerçevesi temelinde olacak” görüşünü dile getirdi. AKEL, uzun zamandan beridir olması gereken liderler görüşmesinin bazı olumlu sonuçlar verdiğini belirttiği açıklamasında, “liderlerin, açıklamalarında yaptıkları; istenilen çözümün BM parametreleri çerçevesinde ve iki bölgeli ki toplumlu federasyon temelinde olması gerektiği izahı olumludur. İki lider bu istikametin hayata geçirilmesine odaklanmalı, Genel Sekreter’in sunduğu kısa zamanı değerlendirmeleri ve elbette Sayın Lute’un beklenen ziyaretini de ona göre değerlendirmesi gerekir” dedi. DİKO ise, Anastasiadis’in görüşme sonrasında yaptığı “desantralize federasyonun uygulanmasının, Kıbrıslı Rumların, bir olumlu oy metodu nedeniyle işleyebilirlik konusundaki kaygılarını gidereceği açıklaması ile “ Crans - Montana’da, bir olumlu oy metodunu önererek yanlış yaptığını ve yine Crans - Montana’da ‘yakınlaşma’ diye kabul ettiklerinin işleyebilirliği zedelediğini kabul etmiş olduğu görüşünü ortaya koydu. Anastasiadis’in ‘gevşek federasyon’ konusunu bugün Akıncı ile olduğu gibi birçok kişiyle konuşmuş göründüğünü de kaydeden DİKO iki yeni geçiş noktasının açılması konusunda ise “umarız, bizim tarafın koyduğu şartlar yerine getirildi” vurgusunu yaptı, “Neden Piroi’deki (Gaziler) dibi barikatlar açılmıyor?” sorusunu yöneltti. EDEK, Gaziler ve Erenköy geçitlerinin açılmasının Kıbrıslı Rumların dolaşımına yardımcı olacakken, Kıbrıs'ın kuzeyinin  yükseltilmesine hizmet edeceği görüşünü ortaya koyduğu Derinya ve Lefke/Aplıç kapısının açılması kararını “yanlış” diye niteledi. GSM operatörleri arasında bağlantı kurulması ile Kıbrıs'ın kuzeyini ayrı varlık olarak tanımaktan nasıl kaçacaklarını soran Vatandaşlar İttifakı Anastasiadis’in “halen iç yönetim konusuna uzlaşılanlar temelinde, iki bölgeli iki toplumlu federasyon çerçevesinde yetkilerin desantralizasyonunu algılama şeklini” de sorguladı. Ekologlar, iki yeni kapının açılmasını gündeme getiren liderler görüşmesinin müzakerelerin yeniden başlamasını gündeme getirmediğini hatırlatarak Derinya’daki askeri nöbet kulübesinin kaldırılıp kaldırılmadığını, Anastasiadis’in Gaziler ve Erenköy geçitlerini gündeme getirip getirmediği sorularını yöneltti. Konuşulması gerekenlerden birinin de Yeşil Hat Tüzüğü olduğu görüşünü ortaya koyan Ekologlar, “Başkan Anastasiadis Akıncı’ya tam olarak, Ulusal Konsey’e izah etmek istemediği veya izah etmeyi başaramadığı neyi izah etti?” diye sordu. ELAM, Anastasiadis-Akıncı görüşmesinin “hiçbir kuşkuya yer bırakmayacak şekilde Kıbrıs sorununda yönün şaştığını gösterdiği” iddiasında bulundu ve yeni geçiş noktalarının açılması ve GSM operatörleri arasında bağlantı kurulmasının, Kıbrıs sorununu iki toplum arasındaki iç soruna “indirgeme” dışında ne maksadı olduğunu sordu. Politis manşet haberine; “Yeniden Başlatma İçin Ön Şartlar Koştular… Anastasiadis ve Akıncı Baş Başa Görüşmelerinde Yeniden Öze Dokundu… Cep Telefonları Konusunda Formül Bulunmuş Görünüyor… Derinya ve Lefke Barikatlarını 12 Kasım’da Açıyorlar” başlık ve spotlarını attı. Haberini iç sayfasında detaylandıran gazete dünkü görüşmede yetkiler konusunda bazı izahlarda bulunulduğunu, Anastasiadis’in Akıncı’yı, desantralizasyon önerisinin iki bölgeli iki toplumlu federasyon çerçevesi içinde olduğu konusunda temin ettiğini ve meselenin özünün (müzakerelerin yeniden başlaması) ise Lute’un gelişine bırakıldığını yazdı. Alithia; “Ümit Doğdu… İki Liderin, Beklenenden Daha İyi ve Daha Özlü Dünkü Görüşmesi Yeni Ortam Yarattı” başlıklı manşet haberinde dünkü görüşmede Derinya ve Lefke/Aplıç geçiş noktalarının açılış tarihinin 12 Kasım olarak açıklandığını, iki bölgeli iki toplumlu federasyona bağlılığın yeniden teyit edildiğini, desantralizasyonun “Guterres Çerçevesi dışına çıkmadığı izahında bulunulduğunu ve iki liderin kişisel ilişkilerinin de hissedilir ölçüde iyileştiğini yazdı. Manşet haberine; “Şimdi Guterres’i İkna Etmeleri Lazım” başlığını atan Haravgi, Anastasiadis’in “öneri olmayan” gevşek federasyon önerisinin, müzakerelerin yeniden başlatılması için yeni fikir olarak Akıncı’nın da önüne konulduğunu yazdı. Habere göre AKEL, dünkü görüşmeyle ilgili değerlendirme açıklamasında, görüşmeden bazı olumlu sonuçlar çıktığını, ancak Genel Sekreter’in, son raporunda da iki lidere tevdi ettiği belirleyici görevin, yani her ikisinin de müzakerelere yeniden başlama konusunda siyasi iradeye sahip olduğu konusunda Guterres’i ikna etmelerinin havada kaldığı görüşünü ortaya koydu. Kaynak: TAK