Küresel piyasalarda artan jeopolitik gerilim, ABD'de yavaşlayan enflasyonun pozitif etkilerini sınırlıyor

Küresel piyasalar, ABD'de açıklanan makroekonomik verilerin ülkede enflasyonun yavaşladığını ortaya koymasına karşın, artan jeopolitik gerilimler ve dünya genelinde teknoloji hisselerinde görülen sert dalgalanmaların etkisiyle karışık seyir izliyor.

ABD'de Tüketici Fiyat Endeksinin (TÜFE) ardından Üretici Fiyat Endeksinin de (ÜFE) beklentilerin altında gelmesi ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz artırımlarını öteleyebileceğine yönelik öngörüleri desteklerken, bu durum küresel piyasalarda risk iştahını artıran önde gelen sebepler arasında yer aldı.

Ülkede TÜFE ve ÜFE verileri açıklanmadan önce para piyasalarında Fed'in faiz artırımına gideceğine yönelik fiyatlamalar eylül ayından aralık ayına ötelendi. ABD/İsrail-İran Savaşı'nın fiyatlar üzerindeki sınırlı etkisi, Fed'in olası bir parasal sıkılaşma hamlesini ertelemek için daha fazla alana sahip olacağı görüşünü güçlendirdi.

Diğer taraftan ABD’nin İran’a saldırıları yoğunlaştırmasından dolayı Orta Doğu'da gerilim artması piyasalardaki satış baskısında etkili oldu. Tırmanan gerilim göz önüne alındığında enflasyondaki gerilemenin geçici olabileceği tahmin ediliyor.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saat 22.00'de (ABD doğu saatiyle 15.00'te) İran'a yönelik ikinci saldırı dalgası başlatıldığını bildirdi. İran Devrim Muhafızları Ordusu Sözcüsü Tuğgeneral Hüseyin Muhibbi ise ülkesinin saldırılara karşı yürüttüğü misilleme operasyonlarının "ABD'nin bölgedeki saldırı altyapısını yok etmeye odaklandığını" ifade etti.

Dün New York borsasında teknoloji hisselerinde görülen yükselişlere karşın yeni günde Asya borsalarında işlem gören teknoloji hisselerinde görülen sert düşüşler de piyasalardaki yön arayışında önemli rol oynadı.

Öte yandan ABD Kongresinde düzenlenen oturuma katılan ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Kevin Warsh, yapay zeka yatırımlarından kaynaklanan fiyat baskılarının kısa vadede fiyatları artırabileceğini ancak bunun enflasyonist olmayabileceğini söyledi.

ABD'de bu hafta açıklanan TÜFE ve ÜFE verilerine de değinen Warsh, "Herhangi bir merkez bankası, verilerin doğru yönde seyretmesinden memnun olurdu. Benim görüşüme göre, bunların hepsi temel enflasyonun durumuna ilişkin kusurlu göstergeler." diye konuştu.

Warsh, bu nedenle para politikasının işleyişini gözden geçirmek için oluşturulan çalışma gruplarından birinin verilere odaklanacağını aktardı. Warsh, görevde olduğu sürece enflasyonun kalıcı olmayacağına vurgu yaptı.

New York Fed Başkanı John Williams da enflasyonun zirve yaptığı ve gelecek çeyreklerde kademeli olarak gerilemesini beklemek için cesaret verici nedenler olduğunu ifade etti. Fed Yönetim Kurulu Üyesi Lisa Cook ise yakın zamanda dezenflasyon işaretleri görülmemesi halinde "harekete geçmeye" hazır olduğunu belirtti.

Fed, Amerikan ekonomisindeki mevcut duruma ilişkin değerlendirmelerin yer aldığı "Bej Kitap" raporunun temmuz sayısını yayımladı. Raporda, ABD'nin çoğu bölgesinde genel ekonomik faaliyetin "hafif ila orta" düzeyde arttığı bildirildi.

Diğer taraftan Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu'daki savaşın küresel petrol piyasasında son yılların en büyük aksamasına yol açmasına rağmen, düşen talep, artan üretim ve stokların kullanılması gibi faktörlerin etkisiyle petrol fiyatlarında daha büyük bir sıçrama yaşanmadığını, ancak tamponların büyük bölümünün artık tükenmiş durumda olduğunu bildirdi.

Bu gelişmelerle ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yatay seyirle yüzde 4,56'da, Brent petrolün varil fiyatı yüzde 1,3 azalışla 83,7 dolarda seyrediyor. ABD'nin İran'a yeni hava saldırıları başlatmasıyla petrol fiyatlarında dalgalanmalara neden oluyor.

Petrol fiyatlarındaki son gerilemeye rağmen yüksek seviyelerin korunması, enflasyonist riskleri canlı tutarken, Fed'in faiz artırımı beklentileri azalsa da fiyatlamalardan çıkmadı. Bu durum doları desteklerken, altın fiyatları üzerinde baskı oluşturuyor.

Bu gelişmeyle dolar endeksi yüzde 0,1 artışla 100,5 seviyesinde seyrederken, altının onsu yüzde 0,7 düşüşle 4 bin 31 dolardan işlem görüyor.

New York borsası pozitif seyretti

New York borsası, ABD'de enflasyonun yavaşladığına işaret eden verilerin yanı sıra güçlü şirket bilançolarının desteğiyle günü yükselişle tamamladı.

Morgan Stanley'nin net karı ikinci çeyrekte yıllık yüzde 58 artarak 5,6 milyar dolara çıkarken, net geliri yüzde 27 artışla 21,3 milyar dolara ulaştı. Finansal sonuçlarının piyasa beklentilerini aşmasına karşın Morgan Stanley'nin yüzde 0,4'lük sınırlı yükseliş kaydetti.

Varlık yönetim şirketi BlackRock'ın hisseleri ikinci çeyrekte beklentilerin üzerinde finansal sonuçlar açıklamasının ardından yüzde 6,6 değer kazandı. PayPal Holdings'in hisseleri de ödeme şirketi Stripe ile özel sermaye şirketi Advent International'ın, şirketi hisse başına 60,50 dolardan satın almak için ortak teklif sunduğuna ilişkin haberlerin ardından yüzde 17,2 yükseldi.

Bu gelişmelerle, Dow Jones endeksi yüzde 0,29, S&P 500 endeksi yüzde 0,38 ve Nasdaq endeksi yüzde 0,62 değer kazandı. ABD'de endeks vadeli kontratlar gün yükselişle başladı.

Avrupa borsaları Fransa hariç geriledi

Avrupa borsaları, Orta Doğu'da çatışmaların devam etmesinden kaynaklı negatif etkilerle dün satış ağırlıklı seyretti. Makroekonomik veri tarafında Avro Bölgesinde mayıs ayına ilişkin sanayi üretimi beklentilerin aksine aylık yüzde 0,2, yıllık yüzde 1,2 azaldı.

Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,19 değer kazanırken, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 0,13, Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 0,59 ve İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,85 değer kaybetti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne karışık seyirle başladı.

Asya borsaları Hong Kong hariç negatif seyrediyor

Asya borsalarında ise teknoloji hisselerinde yaşanan düşüşün etkisiyle satış ağırlıklı bir seyir öne çıkıyor. Güney Koreli şirket SK Hynix'in hisseleri yüzde 12, Samsung Electronics'in hisseleri yüzde 8,6 geriledi

Japonya'da, yapay zeka destekli ekipman üreticisi Advantest'in hisseleri yüzde 5,4 fazla değer kaybetti. Diğer Japonya merkezli yatırım ve teknoloji şirketi SoftBank Group'un hisseleri 6,2, elektronik şirketi Tokyo Electronun hisseleri yüzde 6,1 ve yarı iletken üreticisi Renesas Electronics'in hisseleri yüzde 6,1 geriledi.

Dünyanın önde gelen çip üreticisi Tayvanlı TSMC'nin net karı yılın ikinci çeyreğinde 706,6 milyar Tayvan dolarına yükseldi. Piyasa beklentileri 623,7 milyar dolar seviyesindeydi.

Öte yandan Güney Kore Merkez Bankası, değer kaybeden won'u istikrara kavuşturmak ve süregelen enflasyon baskısına karşı koymak amacıyla politika faizini 25 baz puan artırarak yüzde 2,75'e yükseltti. Banka böylece politika faizini 3,5 yıl aradan sonra ilk kez artırdı.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 2,6, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 6,8, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,8 değer kaybederken, Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,9 yükseldi.

Borsa salı günü geriledi

Salı günü satış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,09 değer kaybederek 14.079,97 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ağustos vadeli kontrat ise salı akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,1 geriledi. Dolar/TL dün günü yatay seyirle 47,0370'ten tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 47,0430'dan işlem görüyor.