Küresel piyasalar Orta Doğu riskleri arasında yön arıyor

ABD ile İran arasında tırmanan gerilim, enerji arzına ilişkin endişeler ve değişen faiz beklentileri üzerinden varlık fiyatlamalarında yeniden belirleyici olmaya başladı. Amerikan Fox News kanalına konuşan ve adı açıklanmayan üst düzey ABD'li bir yetkili de ABD ordusunun Hark Adası ile Cask kentinde bazı yerleri hedef aldığını bildirdi.

İran'ın petrol ihracatının merkezi konumundaki Hark Adası ve önemli diğer stratejik noktalardan Cask kentinde bazı yerlerin hedef alındığı haberleri, enerji arzına yönelik endişeleri artırdı.

Bölgede gerginleşen jeopolitik hava, petrol tedarikine ilişkin süregelen risklerin yeniden fiyatlamalara yansımasına neden olurken, Brent petrolün varil fiyatı 100 dolar seviyesine yaklaştı. Petrol fiyatlarının artması, küresel çapta enflasyonun kalıcılığına ilişkin korkuları körükledi.

Bu gelişmelerin etkisiyle merkez bankalarının enflasyonist baskılar karşısında daha "şahin" bir duruş sergileyebileceğine yönelik beklentilerin güçlenmesi, tahvil piyasalarında satış baskısını artırdı. ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi dün yüzde 4,82'ye yükselerek Kasım 2023'ten bu yana en yüksek seviyesine yaklaştı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, ABD Merkez Bankasının (Fed) gelecek haftaki toplantısında politika faizini 25 baz puan artıracağına ilişkin beklenti yüzde 60 seviyesinde bulunurken, yıl sonuna kadar bir faiz artırımının daha yapılabileceğine yönelik tahminler de masada kalmaya devam ediyor.

Analistler, ABD'de cuma günü açıklanacak kritik enflasyon verilerinin Fed'in muhtemel para politikası adımına dair daha fazla ipucu sağlayabileceğini kaydetti.

Öte yandan ABD Başkanı Donald Trump, Kanada'nın Amerikan şirketlerine ve çiftçilerine adil ticaret imkanı sunmadığını savunarak Kanada menşeli ürünlerin kamu ihalelerinden çıkarılması yönünde talimat verdiğini duyurdu.

Yapay zeka iyimserliği risk iştahını destekliyor

Söz konusu gelişmelere karşın yapay zeka tarafındaki iyimserlik korunuyor. Yapay zeka alanında atılan yeni adımlar ve yeni nesil dil modellerinin yeteneklerine ilişkin olumlu değerlendirmeler, önümüzdeki dönemde hesaplama gücüne olan ihtiyacın ve buna bağlı olarak çip talebinin artabileceğine yönelik beklentileri destekliyor.

Bu doğrultuda, giderek daha geniş bir ekosisteme dönüşen yapay zeka alanında başta çip ve bellek üreticileri olmak üzere veri merkezi işletmeleri, ağ ekipmanı üreticileri ve diğer altyapı şirketlerine yönelik talep canlılığını koruyor.

Analistler, geçen aylarda başta sanayi olmak üzere geleneksel sektörlere doğru gerçekleşen sektör rotasyonunun, yapay zeka iyimserliğinin yeniden güç kazanmasıyla teknoloji ve yarı iletken hisseleri lehine tersine dönmeye başladığını belirtti.

Makroekonomik veri tarafında, ABD'de tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi ağustosta değişim göstermeyerek yüzde 3,6 oldu. Ülkede tüketici kredileri de temmuzda 18,1 milyar dolarla beklentilerin üzerinde arttı.

Bu gelişmelerin ışığında, enerji arzına yönelik endişelerin artmasıyla dün yüzde 1 artışla 97,9 dolara çıkan kasım vadeli Brent petrolün varil fiyatı, yeni günde de yüzde 1,2 yükselişle 99,1 dolarda seyrediyor.

ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi de yüzde 4,82 seviyesinde yaklaşık son 3 yılın zirvesine yakın seyrederken, dolar endeksi yatay seyirle 98,7 seviyesinde bulunuyor.

Merkez bankalarına yönelik kuvvetlenen "şahin" tahminler ve yükselen tahvil faizleri dün altını baskıladı. Dün yüzde 1,2 düşüşle 4 bin 355 dolara inen altının ons fiyatı, yeni işlem gününde ise yüzde 0,6 artışla 4 bin 382 dolardan alıcı buluyor.

Söz konusu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,58, Nasdaq endeksi yüzde 0,32 ve Dow Jones endeksi yüzde 1,18 düştü. ABD'de endeks vadeli kontratlar güne karışık başladı.

Avrupa borsaları karışık seyretti

Avrupa borsalarında dün karışık bir seyir izlenirken, Orta Doğu'daki gerilimin enerji arzı üzerindeki olumsuz etkileri piyasaların odağındaydı.

Devam eden enflasyon riskleri bölge piyasalarının seyrinde önemli bir rol oynarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) enflasyonist baskıların gölgesinde bu yılın ikinci faiz artırımına hazırlanıyor.

Bankanın yarın gerçekleştirilecek toplantıda 3 temel faiz oranını 25'er baz puan artırması beklenirken, ECB Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamalarının tonu piyasaların odağında yer alacak.

ECB'den beklenen faiz artırımı adımı öncesinde avro, dolar karşısında güçlendi. Avro/dolar paritesi yüzde 0,1 artışla 1,1630 seviyesinde bulunuyor.

Bölgede dün açıklanan verilere göre Almanya'nın ihracatı temmuzda bir önceki aya göre yüzde 0,8 azaldı. İngiltere'nin hava trafik kontrol hizmeti sağlayıcısı NATS'taki teknik sorun nedeniyle ülkenin önemli havalimanlarında uçuşlarda aksaklık yaşandı.

Fransa'nın, Avrupa Birliği'nin (AB) gelecek 7 yıllık bütçesini finanse etmek için Birlik genelinde uygulanacak yeni vergilerden 60 milyar avronun üzerinde gelir sağlanmasını istediği bildirildi.

Söz konusu gelişmelerle İngiltere'de FTSE 100 endeksi ile İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 0,1 düşerken, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 0,14 yükseldi. Almanya'da DAX 40 endeksi ise yatay seyretti. Avrupa'da endeks vadeli kontratlar güne negatif başladı.

Asya tarafında karışık seyir izleniyor

Asya borsalarında karışık bir seyir hakimken, Çin'de enflasyon verileri açıklandı.

Ülkede Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ağustosta yıllık yüzde 0,8 artarken, Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık yüzde 3,8 yükseldi.

Orta Doğu'da yoğunlaşan saldırıların petrol tedariki risklerini artırması bölge piyasalarında risk algısını artırsa da yarı iletken sektörüne yönelik yatırımcı talebinin sürmesi piyasaları destekledi.

Japonya Merkez Bankasına (BoJ) dair şahin tahminlerin gücünü koruması ve Japon hükümetinin müdahalesiyle Japon yenindeki değerlenme sürüyor. Dolar/yen paritesi yüzde 0,4 düşüşle 153,3 seviyesinde bulunuyor.

Söz konusu gelişmelerle kapanışa yakın Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 1,1 yükselirken, Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,3 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 0,5 düştü. Çin'de Şanghay bileşik endeksi yatay seyretti.

SPK, fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin kararlarını açıkladı

Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi günü yüzde 1,79 değer kazanarak 14.405,25 puandan tamamladı.

Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı ekim vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,57 düştü.

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), fiili dolaşım oranı ve pay sahipliğine ilişkin kararlarını açıkladı. Buna göre Kurul, 11 Eylül 2026 gün sonundan itibaren borsada işlem gören ihraççıların sermayesindeki pay sahipliği bildirim yükümlülüğü sınırının yüzde 3 olmasına karar verdi.

Diğer taraftan doğrudan yüzde 3 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo ile serbest fonlar dahil dolaylı yoldan yüzde 10 ve üzeri paya sahip gerçek ve tüzel kişileri gösteren tablo, Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK) tarafından anlık güncellenecek.

Dolar/TL dünü 48,4600'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın hemen üzerinde 48,4740'tan işlem görüyor.

Analistler, bugün Türkiye'de veri gündeminin sakin olacağını, yurt dışında ise ABD'de haftalık mortgage başvurularının takip edileceğini belirterek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 14.500 ve 14.600 puanın direnç, 14.300 ve 14.200 puanın destek konumunda olduğunu kaydetti.