Küresel ekonomi Orta Doğu geriliminin etkisinde

ABD ve İran arasındaki savaşla birlikte küresel ekonomilerde kırılganlıklar devam ediyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF) ve Dünya Bankası, küresel enerji ve tedarik zincirlerinde tahribata yol açan Orta Doğu'daki çatışmaların yerini geçici ateşkesin ardından temkinli bekleyişe bıraktığı bir dönemde dünya ekonomisinin aktörlerini bir araya getiriyor.

İkinci Dünya Savaşı sonrası küresel ekonomik düzeni tesis etmek amacıyla kurulan ve "Bretton Woods ikizleri" olarak bilinen IMF ve Dünya Bankası, bu yıl Bahar Toplantıları'nı 13-18 Nisan tarihlerinde Washington'daki genel merkezlerinde yapacak.

Küresel ekonominin nabzının tutulacağı toplantılar, üye ülkelerin maliye bakanları, merkez bankası başkanları, özel sektör temsilcileri, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının temsilcilerini buluşturacak.

Toplantılar bu yıl ABD ve İsrail'in İran'a saldırıları sonrası jeopolitik gerilimler ile risklerin arttığı ve belirsizliğin yüksek seyrettiği bir dönemde gerçekleştiriliyor.

Hürmüz Boğazı'ndaki aksamalar ve yükselen enerji maliyetlerinin ardından gelen geçici ateşkes ilanıyla kritik bir dönemece girilirken, söz konusu toplantılarda ateşkesin kalıcı bir istikrara dönüşme ihtimali ve savaşın küresel büyüme ile enflasyon üzerindeki etkileri tartışmaların merkezinde yer alacak.

KÜRESEL EKONOMİ RAPORLARLA MERCEK ALTINA ALINACAK

Bahar Toplantıları kapsamında, Kalkınma Komitesi ile Uluslararası Para ve Finans Komitesi toplantılarının yanı sıra uluslararası kalkınma, küresel ekonomi ve finans piyasalarına odaklanan forumlar düzenlenecek.

Bu toplantılarda, dünya ekonomisinin durumu, makroekonomik politikalar, kamu maliyesi ve bütçe politikaları, borç sorunu, istihdam politikaları, Orta Doğu ve Kuzey Afrika ekonomilerinin savaş ortamında şokları nasıl yöneteceği, savaşın devam ettiği Ukrayna'ya yönelik destekler, yapay zeka, dijital finans, iklim değişikliği, enerji ve yolsuzlukla mücadele gibi uluslararası öneme sahip konular ele alınacak.

"Politika Aracılığıyla Refahın İnşası" temasıyla düzenlenecek toplantılarda da politika, yatırım ve inovasyonun istihdam yaratımını nasıl destekleyebileceği, özel yatırımları nasıl harekete geçirebileceği ve ölçekli ekonomik büyümeyi nasıl teşvik edebileceği değerlendirilecek.

Ayrıca G-20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları Toplantısı da Bahar Toplantıları marjında yapılacak.

Küresel ekonomik görünüme ilişkin analizleri içeren ve 14 Nisan'da yayımlanacak Dünya Ekonomik Görünüm Raporu başta olmak üzere, Küresel Finansal İstikrar ve Mali İzleme Raporları da Bahar Toplantıları kapsamında açıklanacak.

IMF son olarak ocak ayında Dünya Ekonomik Görünüm Raporu'nda yaptığı güncellemede, küresel ekonominin 2026'da yüzde 3,3 ve 2027'de yüzde 3,2 büyümesini öngörmüştü.

KÜRESEL EKONOMİK BÜYÜME TAHMİNİNDE AŞAĞI YÖNLÜ REVİZYON BEKLENİYOR

IMF Başkanı Kristalina Georgieva, Bahar Toplantıları öncesi küresel ekonomik görünüme ilişkin yaptığı konuşmada, yeni barış kalıcı olsa bile büyümenin daha yavaş olacağına işaret etti.

Georgieva, "Aslında bu şok olmasaydı, küresel büyüme tahminlerini yukarı yönlü revize ediyor olacaktık. Ancak şimdi, en umut verici senaryomuz bile büyümede aşağı yönlü bir revizyonu içeriyor. Neden? Altyapı hasarı, arz kesintileri, güven kaybı ve diğer kalıcı etkiler." diye konuştu.

Dünya ekonomisinin Orta Doğu'da şimdilik duraklamış olan savaşla yeniden sınandığını belirten Georgieva, bakanları ve merkez bankası başkanlarını ağırlayacakları Bahar Toplantıları'nda odak noktalarının bu son şokun en iyi nasıl atlatılacağı ve ekonomiler ile insanlar üzerindeki acının nasıl hafifletileceği üzerine olacağını aktardı.

ORTA DOĞU'DAKİ SAVAŞ PİYASALARI SARSTI

ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleri ile bazı bölge ülkelerine düzenlediği saldırılarla savaşa dönüşen süreç, küresel piyasaları altüst etti.

Dünya petrol sevkiyatının kritik geçiş güzergahlarından biri olan Hürmüz Boğazı'nda trafiğin aksaması ve çatışmalarda İran ile Körfez Bölgesi'ndeki enerji tesislerinin hedef alınması, arz endişeleriyle küresel petrol fiyatlarındaki dalgalanmayı tetikledi.

Dünya genelinde Orta Doğu'daki çatışmalarla tırmanışa geçen enerji maliyetlerini dizginlemeye yönelik adımlar atılsa da petrol fiyatları 100 doların üzerini gördü. Brent petrolün varil fiyatı İran'a yönelik saldırıların başladığı günden bu yana yüzde 41'den fazla, Batı Teksas (WTI) türü ham petrolün varil fiyatı da yüzde 55'in üzerinde arttı.

Taşımacılık ve tarım başta olmak üzere pek çok sektörde temel girdi niteliği taşıyan akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş, ulaşım maliyetlerini artırmasının yanı sıra gıda ve diğer temel tüketim ürünlerinin lojistik giderlerini de yukarı çekebileceği beklentisiyle enflasyon endişelerini körükledi.

ATEŞKESİN GELECEĞİNE DAİR BELİRSİZLİKLER SÜRÜYOR

İran'a yönelik tehditlerinin dozunu son dönemde artıran ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da ise Hürmüz Boğazı'nın tamamen açılması şartıyla 2 haftalık karşılıklı ateşkesi kabul ettiğini duyurdu.

Geçici ateşkes ilanı piyasalarda temkinli bir rahatlama yaratsa da bunun bozulup bozulmayacağı ve kalıcı barış ortamına dönüşüp dönüşmeyeceği konusundaki belirsizlikler sürüyor.

ABD ile İran arasında hafta sonu yapılan doğrudan müzakerelerden bir sonuç çıkmadı. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance toplam 21 saat sürdüğü belirtilen doğrudan görüşmelerin "bir anlaşmaya varılamadan" sona erdiğini açıkladı.

Trump da dün sosyal medya platformundaki hesabından müzakerelere ilişkin yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer hedeflerinden vazgeçmediğini ve "ABD donanmasının Hürmüz Boğazı'na girmeye veya boğazdan çıkmaya çalışan tüm gemileri ablukaya alma sürecini başlatacağını" belirtti.

Öte yandan, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığının (CENTCOM) ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yapılan açıklamada, CENTCOM güçlerinin, 13 Nisan saat 17.00'de (TSİ) İran limanlarına giren veya bu limanlardan çıkan tüm gemilere yönelik deniz ablukası başlatacağı bildirildi.

Ateşkesin kırılganlığı ve jeopolitik belirsizliklerin sürmesi, küresel ekonomiye ilişkin risklerin yüksek seyretmeye devam etmesine neden oluyor.