Kombos “Türkiye-Libya mutabakatı konusunda Yunanistan ile tam dayanışma içindeyiz”

Kıbrıs Rum Dışişleri Bakanı Konstandinos Kombos, Güney Kıbrıs’ın Türkiye-Libya mutabakatı konusunda Atina ve Brüksel ile koordinasyon halinde olduğunu belirterek, doğrudan etkilenen taraf olan Yunanistan’ı desteklediklerini söyledi.

Fileleftheros gazetesi, Kombos’un dün, Kıbrıs Rum Dışişleri Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesinin görüşülmesi sırasında gündemdeki konularla ilgili açıklamalarda bulunduğunu yazdı.

Habere göre Kombos, Güney Kıbrıs ile Yunanistan arasında Münhasır Ekonomik Bölge’nin (MEB) belirlenmesi konusunda uzun zaman önce hazırlık çalışmalarının yapıldığını ve bu konudaki kararın en üst düzeyde alınacağını, ancak sürece ilişkin bir takvim veremeyeceğini söyledi.

Dışişleri Bakanlığı’nın 2027 yılı bütçesinin 137,75 milyon euro olduğunu açıklayan Kombos, bütçenin 2026 yılına kıyasla 5,3 milyon euro, yani yüzde 4, Hristodulidis hükümetinin göreve geldiği 2023 yılına kıyasla ise 34,9 milyon euro, yani yüzde 34 arttığını belirtti.

Kombos, bütçedeki artışın, 57 yeni diplomatın istihdam edilmesini mümkün kıldığını kaydederken, bütçenin 118,47 milyon eurosunun cari harcamalara, 19,27 milyon eurosunun ise kalkınma harcamalarına ayrıldığını ve cari harcamalar içerisinde, Güney Kıbrıs'ın BM Barış Gücü’ne (UNFICYP) yaptığı 18 milyon euroluk katkının da bulunduğunu söyledi.

Gazete, Kombos’un, mevcut istikrarsız uluslararası ortamda Güney Kıbrıs’ın dış politikasının hedeflerinden bahsederek, bölgede birbirini izleyen krizlerin yanı sıra, Ukrayna’daki savaşın ve Avrupa Birliği’nde (AB) karışıklığa neden olan hibrit saldırıların dış politikayı etkilediğini söylediğini yazdı.

Habere göre Kombos, Güney Kıbrıs’ın “bazılarının iddia ettiği gibi pasif değil, aktif şekilde varlığını sürdürdüğünü” söyledi. 

Türkiye’nin bölgedeki ve diğer alanlardaki rolüne değinen Kombos, Türkiye’nin bu dönemde “özellikle güçlenmiş durumda" olduğunu, insansız hava araçları (İHA) diplomasisi yürüttüğünü, dünya İHA pazarının yüzde 65’ini elinde tuttuğunu ve “Bayraktar” İHA’larının 40’tan fazla ülkeye satıldığını ifade etti.

Kombos ayrıca, Türk savunma sistemlerinin satışını kolaylaştırmayı amaçladığını belirttiği Mekke Anlaşması’na da değindi. Türkiye’nin kültürel diplomasisi ve daha geniş Müslüman dünyasındaki dini etkisine dikkat çeken Kombos, bu amaç doğrultusunda önemli miktarda kaynak harcandığını söyledi.

Habere göre Kombos, Güney Kıbrıs’ın Batı yönelimini sürdürdüğünü, ABD ile ilişkilerin en yüksek seviyede olduğunu, Fransa, İngiltere ve İsrail ile ilişkilerin yanı sıra Hindistan ile ilişkilerin de stratejik nitelik kazandığını kaydetti.

Kombos, gelecek yıl kriz yönetimine ilişkin altyapının geliştirilmesine ağırlık verileceğini belirterek, Asya ülkeleriyle ilişkilerin derinleştirilmesinin de hedefler arasında olduğunu ve Güneydoğu Asya Ülkeleri Birliği (ASEAN) ile Dostluk ve İş Birliği Anlaşması için kasım ayında imzaların atılacağını ifade etti. 

Gazete, Kombos’un ABD’ye vizesiz seyahat programına katılım konusundaki teknik çalışmaların tamamlandığını, ancak mevcut ABD hükümetinin, programı göç politikasıyla bağlantılı şekilde ele alması ve göç akışında artışa yol açabileceği endişesiyle sürecin durdurulduğunu söylediğini yazdı.

Güney Kıbrıs’ın, ilgili verileri ABD Dışişleri Bakanlığı düzeyinde ilettiğini belirten Kombos, bu verilerin göç hareketlerinde veya suç oranlarında artış yaşanmasını öngörmediğini ve konunun, genel bir mesele olduğunu kaydetti.

Habere göre Kombos, ABD’nin Güney Kıbrıs’a yönelik silah ambargosunun kaldırılması konusunda yıllık yenileme uygulamasının uzun vadeli planlamayı zorlaştırdığını söyledi.

Kombos, ambargonun beş yılda bir yenilenmesini ve kalıcı olarak kaldırılmasını öngören iki yasa tasarısının ABD Kongresi’nde bulunduğunu belirtti.

Konuşmasında, İsrail’e yönelik AB yaptırımlarına da değinen Kombos, öneriyi sunmakla görevli Avrupa Komisyonu içerisinde görüş ayrılığı bulunduğu için henüz böyle bir teklif getirilmediğini söyledi.

Kombos, teklifin sunulması halinde hangi yönde oy kullanılacağına ilişkin tartışmanın şu anda teorik aşamada olduğunu ifade etti.

Bazı AB üyesi ülkelerin ulusal düzeyde yaptırım uyguladığını belirten Kombos, Güney Kıbrıs’ın henüz ulusal yaptırım uygulama sistemine sahip olmadığını ve ilgili düzenlemeler üzerinde çalışıldığını kaydetti.

Kombos, Güney Kıbrıs’ın 2027’den itibaren ulusal yaptırım uygulayabilmesinin hedeflendiğini söyledi.

İsrail ile ilişkiler konusunda Güney Kıbrıs’ın Filistin’e yönelik tutumunun göz ardı edildiğini düşündüğünü belirten Kombos, Filistinli yetkililerin, Güney Kıbrıs’a oynadığı rolden dolayı teşekkür ettiklerini ifade etti.

Kombos ayrıca, Filistin’de seçimlerin ertelenmesi ve AB finansmanının sonlandırılması yönündeki görüşlerin gündeme geldiği bir dönemde, Filistin Yönetimi Başkanı Mahmud Abbas’ın Güney Kıbrıs’a davet edildiğini belirtti.

Gazete, Kombos’un Schengen Bölgesi ile ilgili olarak ise, hukuki çerçevenin 10. Protokol ve “Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kontroller yapmaya mecbur kılan” Yeşil Hat Tüzüğü tarafından belirlendiğini söylediğini yazdı.

Habere göre Kombos, kontrollerin bir bölümünün güvenlik ve kimlik tespiti amacı taşıdığını kaydederek, bunların sınır kontrolü niteliğinde değerlendirilmemesi gerektiğini ifade etti.

İngiliz üslerinde, geçmişte coğrafi koşullarla açıklanamayacak ölçüde artan geçiş hareketleri tespit ettiklerini söyleyen Kombos, üslerdeki kontrollerin Güney Kıbrıs’ın uyguladığı kontroller kadar etkili olmadığı kanaatinde olduklarını kaydetti.

Kombos, İngiliz üsleriyle ilgili bir anlaşmaya varıldığını, anlaşmanın AB’ye bildirildiğini ve Konsey düzeyinde ele alınacağını da açıkladı.