Kızıl dev yıldızın yüzeyindeki dev balon hücreleri...

22 Ara 2017 18:18 28 okunma

Gökbilimciler ilk kez Güneş Sistemi dışındaki bir yıldızın yüzeyindeki granülasyon (taneciklenme) görüntülerini kayda aldı.

Avrupa Güney Gözlemevine (ESO) bağlı çalışan uluslararası araştırma ekibi, gözlemevinin Çok Büyük Teleskobunu (ÇBT) kullanarak Dünya'dan 530 ışık yılı ötede, Turna (Grus) Takımyıldızı'ndaki kızıl dev yıldız "π1 Gruis"in yüzeyindeki dış bükey biçimli dev hücreleri görüntüledi. Güneşten 350 kat daha büyük olan π1 Gruis'in yüzeyindeki hücrelerin her birinin yıldızın kendi çapının yaklaşık dörtte biri, yani yaklaşık 120 milyon kilometre çapında olduğu belirtildi. ÇBT'nin "PIONIER" adlı kızılötesi görüntüleme enstrümanını kullanan gökbilimciler, ilk kez Güneş dışındaki bir yıldızda bu oluşumları doğrudan gözlemlemiş oldu. Bili adamları Güneş'in fotosfer tabakası üzerinde de benzer yapıda yaklaşık 2 milyon hücre bulunduğuna ancak bunların hiçbirinin çapının 1500 kilometreden fazla olmadığına dikkati çekti. π1 Gruis'teki hücrelerin sayıca az (yalnızca birkaç tane) ancak boyut olarak devasa olmasının sebebinin yıldızın içinde bulunduğu nükleer füzyon aşamasıyla ilgili olduğu vurgulandı Güneş ile yaklaşık aynı ağılıkta olmasına rağmen Güneş'ten yaklaşık 350 kat fazla hacme sahip olan π1 Gruis'in ilk nükleer füzyon aşamasını tamamlayıp enerji kaybetmeye başladığında küçülemeye başladığı, bu süreçte 100 milyon dereceden fazla sıcaklığa ulaştığı, ardından yıldızın çekirdeğinin helyum salınımıyla yeniden genişlediği kaydedildi. Yıldızın yüzeyinde görülen dev balonsu oluşumların bu genişleme sürecinin sonucu olduğu vurgulandı. Gözlemin detaylarına dair bilgiler "Nature" dergisinin bu haftaki sayısında yayımlanacak.