"Kıbrıs’ta nesillerdir süt üreten bir çiftlik sahibi: Ahmet Anıt ve bir kooperatifleşme hikayesi"

13 çiftlik sahibi süt üreticisi bir araya gelmiş, üretmiş, kooperatif kurmuş, fabrika açmış.

İşte içimizden gerçek bir başarı öyküsü! O zaman hadi düşelim yollara,“10 SORU 12 CEVAP” ekibi olarak gidip Ahmet Anıt beyle tanışalım, inekleri görelim, bu güzel hellimden tadalım. Navigasyonla çiftiği rahatca bulduk. Daha Ahmet beye merhaba demeden, bulgur köftelerini  gördüm. Sofralar kurulmuş, ikramlar hazırlanmıştı bile. İç sesim “tamam doğru yerdeyiz”, dedi Ahmet bey de ineklerin önünde kendinden emin bir şekilde bizi bekliyordu. Ahmet beyle sohber başlar …  -Ahmet bey bu çiftliğin sahibisiniz. Bugün hem sizi, hem kurmuş olduğunuz kooperatifi hem de ürünlerinizi tanımak üzere ziyaretinize geldik. Önce sizi daha yakından tanıyalım, nerelisiniz?  “1966 doğumlu Vadililiyim. Doğma büyüme Vadililiyim. Babamda  hayvancılık yapardı. Ben de baba mesleğini devam ettirmekteyim. Babadan oğula devraldım, şimdi de oğlum benden devralmaya başladı”. -Çiflik harika görünüyor. Sohbetten sonra bize çifliği de gezdirir misiniz lütfen? Ve tabii bu arada kooperatifi nasıl kurduğunuzu da konuşalım. Kooperatifi, Orta Mesarya dediğimiz bölgede hayvan sahibi olan 13 arkadaş ile kurduk. 2017 yılının Şubat ayında, üretimde yaşanan sıkıntıları ve zorlukları gördüğümüz için 13 kişiden oluşan bir kooperatif kurduk. 2017 de ürettiğimiz süt hep elimizde kalırdı. Ürettiğimiz sütün değerini alamıyorduk. Büyük sıkıntılar yaşadık. Sütlerimizi göz göre göre yere dökerdik. Üretirdik ve yere dökerdik. Tek geçim kaynağımız da bu iştir. Bu  böyle gidemezdi! Sonrasında da az önce söylediğim gibi 13 arkadaş oturduk bu durumu değerlendirdik ve kooperatif kuralım dedik. Dış ülkelerde de bunun çok örnekleri var. Bir yönetim kurulu seçtik. En büyükleri de ben olduğum için, hepsi abi sen ol başımızda dediler, ve böylece bu yola çıktık. Yurt dışındaki gözlemler çok önemliydi. Kooperatifi kurma aşamasında  bir çok fuara katıldık. Almanya’ya çifliklere gittik. Kimi İsrail’e gitti. Kimi Amerikaya gitti. Kimi de Hollandaya Amacımız oradaki çiflikleri, kullandıkları teknolojyi görmek, koopratifcilik hakkında bilgi edinmekti. Ziyaret ettiğimiz kooperatiflerden biri çalışmaya ilk 11 çiftci ile başlamış  şu anda da 250 bin ton sütü işliyorlar ve  40 yıl önce  11 üyesi olan kooperatifin bugün 8 bin üyesi var. Amerika’da hayal bile edemeyeceğimiz şeyler gördük.  Hayvan sağlığı, çiflik düzeni hakkında güncel bilgiler aldık. *İşe çok doğru bir yerden başladığınızı düşünüyorum. Örnekleri araştırarak, yatırım yaparak cesaretle sorunları çözmeye çalışmak. İşte ihtiyacımız olan şey bu ruhtur bence…   Sonra nasıl ilerlediniz?  -Mehmet Ağagil diye bir arkadaşımız var. O da dedi ki “benim çok iyi bir abim var adı Batuhan Halim. Kooperatifcilik hastası biridir”. Randevu aldık, gittik. Batuhan bey bize çok yardımcı oldu. Sağolsun. Olağanüstü bir kooperatifcilik bilgisi var. Onunla birlikte  bu günlere kadar geldik. Kendisine çok teşekkür ederiz. 2018 haziran ayında yavaş yavaş örgütlerimizi kurduk. Alay köy sanayide farbrikamızı da açtık. Şu anda 7- 8 çeşit ürün üretiyoruz. İhracata da başladık. Artık hiç süt dökmüyoruz. Kendi sütümüzden ürünlerimizi  üretiyoruz. Bizim amaçımız tüm süt üreticelerinin kooperatifleşmesidir. Kendi tüzüğümüzü öyle bir hazırladık ki tüm hayvancılar gerekli oluşumu  sağladıktan sonra üye olabilir. Benim nasıl ki 1 oy hakkım varsa yeni üyenin de 1 oy hakkı olacak. Kooperatifçilik muhteşem bir olaydır. Mesela bugün İsrail hükümeti yok olsa, batsa bile kooperatifleri devam eder. O kadar güçlüdürler. İsraildeki koopeartifler  kendi ürettikleri süte kendileri değer bicer. Bizde ne yazık ki siyasiler fiyat biçer. Ne kadar kaliteli veya hijenik  olursak olalım yine siyasilerdedir  son söz. Bu böyle olmamalı ! Bu yanlıştır cünkü başarı ödüllendirlmelidir. Daha kaliteli veya hijenik süt üretenler ödüllendirilmelidir. İyi süt almak için çok özverili çalışıyoruz. Evlendiğimizin ertesi gün yine çiflikteydik biz.  Çok özveri isteyen bir işimiz var. Çok emek çok…. Sabah erkenden kalkılır, her an hayvanlar aklınızdadır. Onlar çocuklarınız gibidir. *Çifliği diğer tarafını da gezelim mi? çok teknolojik görünüyor. - Gezelim tabii. Bizim çiflikte insansız robot sağım sistemi vardır.  2018 modeli ful teknolojik bir sistemdir. İneklerimiz serbestiller. Açıktıkları zaman kendiliğinden gelip hazneye girerler, ki bu da 8 saatte bir gibi olur. Kendi başına robotta sağılır, yemlenir ve hazneden çıkar. Robota girdiği zaman  önce memeleri yıkanır, sonra sağılır, süt hemen robot tarafından tahlil edilir. Robot sütü 3 kez tahlil eder. Herşey tamamsa soğuk hava deposuna yollar. Sütte bir gariplik varsa onu da ayırır depolar ve telefona mesaj yollar. Misal “…gidin 40 numaralı inekte sorun var”, der. Tüm sağım sürecini ben de ofisten veya cep telefonumdan takip ederim. Sağım bittikten sonra  robor memeyi tekrardan yıkar. En son da kendini yıkar, temizler. Bu sistemi kurmak için çok çalıştık. Borçlandık da. Kolay değil tabii ancak şu an Adada bir ilki yaptık. Gelip gören hayran oluyor. Sütümüz çok iyidir. Avrupa standardlarındadır. *Tebrik ederim. Gecekten çok güzel bir sistem. Ahmet bey, tasmaların da özelliği var demiştin. Onları da açıklar mısınız? Evet, tasmalar da özelliklidir. Gün boyunca  hayvanın yaptığı tüm hareketlerini kaydeder. Siz de istediğiniz zaman görebilirsiniz. Ne kadar yürüdü. Kaç saatte bir sağıldı. Kaç kes geviş getirdi… gibi Geviş getirmesi önemlimidir? Çok önemlidir. Süt veren hayvan geviş getirmeli. *Bugün benim için de ilklerle dolu bir gün oldu. Teşekkürler. İlk kez traktör kullandım. Ilk kez bir dana sevdim. İlk kez robot süt sağım sistemi gördüm. Dana nasıl sevilir bilmediğim için küçük bir de kaza geçirdim. Hemen parmağımı emmeye başladı. Çok güzel bir deneyimdi. *Ürünleriniz nelerdir? Ürünlerimiz az tuzlu , diyet  ve normal Hellim. Ayrıca mozerella ve kaşar diye 2 çeşit de peynirimiz var. *Bugün sizinle iki çiftiği gezdik. Çok teşekkürler. İnşallah başka bir gün de fabrikayı gezeriz. Son olarak eklemek istediğiniz bişey var mı Ahmey bey? Atatürk’ün bir sözü vardır: “Köylü milletin efendisidir”, işte bu sözü hatırlatmak isteri ve tüm arkadaşlarımız kooperatifimze davet ediyoruz. *Bu güzel 2 gün çok teşekkürler Ahmey bey . Hellimler de gerçekten lezziz … On Soru Oniki Cevap. Bu röportaj Public Modes adına İpek Halim tarafından yapılmıştır. Çiftlik Fotoğrafları: Egemen Ekinci