Kayıp kişiler komitesi zamanla yarışıyor

Kıbrıs Haber Ajansı, Aslanköy’de yapılan kazı alanlarını ve Lefkoşa havalimanı yanında BM kontrolünde bulunan Antropoloji Laboratuvarı’nı ziyaret etti. Kazı çalışmaları yapan ekibin Kıbrıslı Rum başkanı jeolog Yiannis Ioannou kazı çalışmalarının ikinci aşamada bulunduğunu ifade ederek ilk aşamanın 2013 yılında yapıldığını ve söz konusu aşama sırasında üç kişiye ait kalıntılar bulunduğunu söyledi. Ioannou, bölgede daha yedi kişinin gömülü olduğu konusunda yeni bilgiler olduğundan CMP`nın bölgedeki kazı çalışmalarına devam etme kararı verdiğini söyledi. Kıbrıs Haber Ajansı`na konuşan Kazı çalışmaları yapan ekibin Kıbrıslı Türk başkanı arkeolog Mustafa Emre her yıl bölgenin işlendiğini ve bunun ciddi sorunlara yol açıldığını belirterek “kemiklerin yeri değişiyor” dedi ve kazı çalışmaların 30-50 cm arasında yapıldığını açıkladı. “Çapa ile çalışıyoruz, gözlerimizle bakıyoruz. Dikkatli olmamız gerekir ve bundan dolayı ilerleme çok yavaş sağlanıyor. Komple cesetler aramıyoruz. Kemikler ayrılmıştır. Yavaş yavaş ve dikkatli olarak çalışıyoruz” şeklinde konuşan Emre, “biri samanlıkta nasıl iğne arıyoruz diye sorabilir” dedi. Arni ise, yaptığı açıklamada, bölgendeki toprağın sertliğinden dolayı cesetleri kuyulara da atıldığını ifade ederek, “altı ay süren kazı çalışmalardan sonra 32 metrelik bir kuyuda bir ceset bulduk. Kuyuya inmemiz çok tehlikeliydi ve bunun için bir rampa yaptık, çok toprak taşıtık ve 67 bin avro maliyetinde üç makine kullandık. Bunları bir kişi için yaptık” dedi. UZMANLAR KENDİ BÜYÜKBABALARININ KALINTILARI ÜSTÜNDE ÇALIŞTI Yetkili, kalıntıların üzerine isimler olmadığını vurgulayarak, bulunan kalıntıların kime ait olduklarının önceden bilinmediğini ve belirlenmesinin son aşamada yapıldığını söyledi. Arni, uzmanlardan dördünün büyükbabalarına ait olan kalıntılar üzerine çalıştıklarını ifade ederek, “bilselerdi ne olacağını düşünebilir misiniz?” dedi. Arni, toplu mezarlarda kalıntıların karışımış olduğu durumda, “DNA için beş veya altı öz gerekir” dedi. Arni, “her öz için 500 dolar gerekir ve söz konusu para bütçemizden kullanılıyor” “yaşadığımız sorunlardan biri budur” dedi. KALINTILAR ARASINDA ÇORAP, GÖMLEK VE KEMER Yetkili, “Başka bir depo odada ise, genetik sonuçlar beklenmekte veya analiz edilmek için beklemede olan vakalar da var, bunlar arasında eşleşme olmayan vakalar da var” diye açıkladı. “İkinci Laboratuvarda zor vakalarımız var” diyen Arni, bir masada bir kadının giysisi, askeri kemerler, muhtemelen bir askerden, onun yanında tek bir çorap muhtemelen bir sivile ait ve diğer masada muhtemelen bir çocuğa ait kalıntılar var” dedi. Arni uzmanların yaptığı çalışmalarından memnun ve gurur duyduğunu ifade ederek, profesyonellik ve özveri ile çalıştıklarını söyledi. Yetkili, “CAL`de uzmanların bulunan kafataslarını yeniden inşa etme kapasitesi önemli. Pek çok kafatası bir kurşun ya da Kıbrıs topraklarının sert olması nedeniyle kırılmış bulunabilir. Ailelere onurlu bir kafatası gösterilmesi amacıyla uzmanlar iki haftadan daha çok bir süreç içerisinde tutkal ile kafatasını yeniden oluştururlar. Bu dikkat çekici” dedi. HER AİLEYE DEFİN İÇİN 1400 EURO Aileler görme odasına geldiklerinde (Viewing Room) onlara kazı çalışmalarının yapıldığı alandan fotoğraflar gösteriliyor ve yapılan prosedür için bilgi veriliyor. Aynı odada kayıp kişinin dinine göre, Hristiyan, Müslüman ise gerekli aksesuarlar; Hristiyan olduğunda ikonlar, çiçekler ve bir istavroz var; Müslümanlar için ise, Kur`an-ı Kerim, resim ve çiçekler var. Bir papaz veya bir imam ailelere eşlik edebilir. Aileler kalıntıları görüyor ve devamla tabuta konuyor ve ailelere iade ediliyor. CMP, her aileye defin için 1400 EURO bağışta bulunuyor. İNSANİ BİR GÖREV Arkeolog Emre , kazı çalışmaları sırasında buluna kalıntılar için karışık duygular hissettiğini ifade ederek, “iki toplum birlikte çalışıyoruz. Ancak Kıbrıslı Rum veya Kıbrıslı Türk önemli değil çünkü bunu insani bir görev olarak görüyoruz. Bu kalıntıları bulduğumuzda bir insanın mutlu olacağını biliyoruz çünkü hiç kimsenin kayıp kişi olmasını istemiyorum. Aileler mezarlığı ziyaret edip yakınları için dua etmek ister. Bazen çok mutluyum bazen de çok üzgünüm” dedi. ZAMAN BİTİYOR Son on yıl içerisinde kayıp kişilerle ilgili yapılan çalışmalar sırasında 558 Kıbrıslı Rum`a ve 184 Kıbrıslı Türk`e ait olan kalıntılar bulundu ve bunların akıbetinin belirlenmesinin ardından ailelerine teslim edildi. Kayıp kişilerin aileleri için bekleyiş sona erdi. Kalıntıları bulunan kayıp kişiler toprağa verildi ve mezarlara kendi isimleri yazıldı. Onların aileleri için acılar yasa dönüştürüldü. Ancak hala daha 950 Kıbrıs Rum ve 309 Kıbrıslı Türk kayıp kişiler arasında bulunuyor. Bunlar hala daha kayıp ve zaman bitiyor.

Kaynak: Kıbrıs Haber Ajansı