İtalya'da referandum yenilgisinin ardından Meloni hükümetinde istifalar gelmeye başladı

İtalya'da Giorgia Meloni liderliğindeki sağ koalisyon hükümetinde referandum yenilgisinin ardından isimleri son dönemde farklı suçlamalarla gündeme gelen, Adalet Bakanlığından iki üst düzey isim istifa ederken, Başbakan Meloni ayrıca Turizm Bakanı Daniela Santanche'nin de istifa etmesini istedi. Ülkede 22-23 Mart'ta yargı reformuna yönelik yapılan referandumda birçok yorumcuya göre, "ilk ciddi yenilgisini" yaşayan ve bu nedenle "yenilmez" imajı darbe alan Meloni hükümetinde, yenilginin yarattığı sarsıntılar ve etkiler görülmeye başlandı. Adı, geçen hafta Roma'daki bir restoranda mafyayla bağlantılı biriyle ortak yatırım yapmasıyla tartışma konusu haline gelen Adalet Bakan Yardımcısı Andrea Delmastro, yazılı bir açıklamayla istifasını duyurdu. Delmastro, "Yanlış bir şey yapmamış olsam da farkına varır varmaz telafi ettiğim bir dikkatsizlikte bulundum. Bunu, ulusun çıkarları için, özellikle de hükümete ve Başbakan'a duyduğum sevgi ve saygıdan dolayı sorumluluk alarak üstleniyorum." ifadelerini kullandı. Delmastro, geçen sene de bir anarşist hükümlüye ilişkin devlet sırrı niteliğindeki gizli belgeleri ifşa etmekten yargılanıp 8 ay ertelenmiş hapis cezası almasıyla da gündeme gelmiş, ancak o dönem muhalefetten gelen istifa çağrılarını geri çevirmişti. Referandum yenilgisinin ardından istifa eden bir diğer isim ise Adalet Bakanlığı Özel Kalem Müdürü Giusi Bartolozzi oldu. Bartolozzi'nin, referandumdan önce kampanya döneminde Sicilya Adası'nda yerel bir televizyon kanalında, "Eğer 'Evet' kazanırsa, yargıçlardan kurtulacağız, onlar bir infaz mangası" ifadelerini kullanması kamuoyunda büyük tepki çekmişti. Bartolozzi'nin adı ayrıca, Ocak 2025'te Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından arandığı sırada İtalya'ya gelen ve burada gözaltına alındıktan sonra serbest bırakılıp ülkesine geri gönderilen Libyalı üst düzey polis memuru Najeem Osema Almasri Habish'in serbest bırakılması hadisesinde, savcılara yanlış bilgi vermek suçlamasıyla gündeme gelmişti. Başbakan Meloni, istifaları kabul etti ve bir bakanının da istifasını istedi İtalyan basını, referandum yenilgisinin ardından kısa bir video mesaj paylaşarak, sonucu kabul ettiğini ancak yollarına devam edeceğini belirten Meloni'nin, sonrasında bir açıklama yapmadan koalisyon ortakları ve kurmaylarıyla görüştüğünü aktardı. Delmastro ve Bartolozzi'nin istifalarının ardından Başbakanlık'tan akşam saatlerinde kısa bir yazılı açıklama yapıldı. Açıklamada, Başbakan Meloni'nin, Adalet Bakan Yardımcısı Delmastro ile Adalet Bakanlığı Özel Kalem Müdürü Bartolozzi'nin görevlerini bırakma kararlarını takdirle karşıladığı belirtilirken, yolsuzluk ve dolandırıcılık suçlamasıyla yargılanan Turizm Bakanı Daniela Santanche'ye de "aynı tercihi yapması" çağrısında bulunması dikkati çekti. Açıklamada, "Meloni ayrıca, aynı kurumsal duyarlılık doğrultusunda Turizm Bakanı Daniela Santanche'nin de benzer bir karar almasını temenni ediyor." ifadesine yer verildi. Başbakan Meloni'nin, Santanche'yi de istifa etmeye çağırması, İtalyan basını tarafından "son dakika" haberi olarak duyuruldu. Meloni'nin, adı skandallara karışan ve bu nedenle kamuoyunda tartışılan bu isimleri hükümetinden uzaklaştırarak, referandum yenilgisinin yaralarını sarmaya çalıştığı ifade edildi. Meloni'nin referandum yenilgisi Meloni hükümetinin, siyasallaştığı gerekçesiyle eleştirdiği yargı sistemini yeniden yapılandırmak için hazırladığı, yargıçlıktan savcılığa ve savcılıktan yargıçlığa geçişi engelleyen, hakimlerin atama ve disiplin süreçlerini denetleyen konseyin bölünmesi gibi anayasada bazı yeni düzenlemeler öngören yargı reformuna yönelik anayasa değişikliği referandumu 22-23 Mart'ta yapılmıştı. İçişleri Bakanlığının verilerine göre, 51,4 milyon kayıtlı seçmenin bulunduğu referandumda katılım oranı yüzde 58,9 olarak kaydedilmiş ve seçmenlerin yüzde 53,7'si "Hayır" oyu vererek yargı reformunu reddetmişti. Bu sonuç, ülkeyi yaklaşık 4 senedir yöneten Başbakan Meloni ve hükümeti için "ilk ciddi yenilgi" olarak yorumlanmıştı.