"İki hellim için formül"

Kıbrıs Rum yönetimi, hem menşe ismi korumalı ürün (POP) standardına göre üretilecek hem de AB’de ve birçok üçüncü ülkede kayıtlı markanın arkasına saklanacak iki tür hellimin piyasada olabilmesinin formülünü inceliyor.

Fileleftheros’un “İki Hellim İçin Formül… POP Standardına Uyacaklar ve Ticari Markanın Arkasına Saklanacaklar… Light ve Chili Ürünlerinin Satışı İçin Pencere Arıyorlar” başlıklı haberine göre, menşe ismi korumalı ürün (POP) olan hellimin üretiminde 2024’ten itibaren küçükbaş hayvan sütü oranı daha yüksek, “hellim” ismiyle satışı yapılacak ve POP ifadesini taşımayacak benzer ürünlerin üretiminde küçükbaş hayvan sütü daha az olacak.

Konudan Hukuk Dairesi’nin de bilgi sahibi olduğu ve Avrupa Komisyonu ile üçüncü ülkelere peynir ihraç eden Danimarka arasındaki Avrupa düzeyindeki anlaşmazlığın hukuki sonuca varmasından sonra vereceği görüşün beklenmekte olduğu kaydedildi.

Habere göre Meclis Tarım Komitesi’nin dünkü toplantısında konuşan Kıbrıs Rum Tarım Bakanı Kostas Kadis, menşe ismi korumalı ürün ile ticari marka altında satılan ürünün aynı rafta sunulmasını asla arzu etmediklerini vurguladı. “Light” ve “chili” gibi POP ibaresini taşımayacak ancak ticari marka altında olacak ürünün ticaretinin belirli şartlara bağlı olacağını belirten Kadis, ancak ticari marka altındaki hellimin hellim adını ve özelliğini taşıyabileceğini ekledi.

Herhangi bir çözümün hukuki geçerliliği olması gerektiğini anlatan Kadis, Komisyon’un başka durumlardaki içtihadının, daha önce var olan ticari markanın menşe ismi korumalı ürünle birlikte var olmasına olanak tanıdığını ancak her halükârda AB onayının şart olduğunu söyledi.

Kadis, Kıbrıs Rum tarafında ticari markanın tescil edildiğini, yurt dışında ticari markaya sahip başka durumlar varsa da bunların münferit olduğunu söyledi, ticari marka altında üretilecek hellim ürünü ticaretinin piyasadaki payının yüzde 10’un altında olacağını da ekledi.

Gazete haberinin “Hellim İçin Çözümün Dayandırılacağı Ana İlkeler” başlıklı bölümünde ilgili ilkeleri şöyle sıraladı:

“Ürünün korunması. Ürünün kurumsal tescili sırasında ulusal ve Avrupa düzeyinde alınan bütün hukuki önlemlerin geri çekilmesi. POP’un dünya çapında değerlendirilmesi. Bugün dezavantajlı durumda bulunan küçükbaş havan besiciliğinin sürdürülebilirliğinin sağlanması. Mevcut müşterilerin idamesi ve makul ihracatın genişletilmesi. Üretilen sütün tamamının değerlendirilmesi. Ortak kabul edilir değişiklikle Komisyon tarafından kabul edilebilecek oranın belirlenmesi. Diğer değişikliklerin (hayvan cinsleri, nem oranı, şekil ve ağırlık) belirlenmesi ve derhal Komisyon’a gönderilmesi anlaşması. Uzlaşılacak çözümün topyekûn ve kesin şekilde uygulanması. Çözümün uygulanmasının güvence altına alınması için müdahil bütün tarafların katılımıyla denetleme mekanizması oluşturulması. Mevcut hellim rezervinden kurtulma prosedürünün devlet tarafından desteklenmesi. Hükümet, varılacak anlaşmaya destek vermeye de hazırdır.”

YEMDEKİ FAHİŞ ARTIŞ NEDENİYLE HÜKÜMETTEN MALİ DESTEK İSTEDİLER

Haberin “Kendi Kendilerini Denetlemek İstiyorlar” başlıklı bölümünde ise hem küçükbaş hem de büyükbaş hayvan besicilerinin yem fiyatlarındaki fahiş artış nedeniyle Kıbrıs Rum yönetiminden mali destek talebinde bulunduğu kaydedildi.

Habere göre küçükbaş hayvan besicileri, hellimin tescil edilmiş olmasına karşın halen standart temelinde üretime başlanmamasından hayal kırıklığı belirterek, hellim dosyasında değişiklik yapılmasına rıza göstersinler veya göstermesinler Kıbrıs Rum yönetiminin maddi destek vermesini, desteğin de şantaj nitelikli olmamasını talep etti. Büyükbaş hayvan besicileri ise hem ticari markaya uygun hem de menşe adı korumalı hellimin piyasada bir arada sunulmasından yana tavır ortaya koydu, Kıbrıs Rum yönetimini rezerv hellimler konusunda peynir üreticilerine destek olmaya çağırdı.

Kıbrıs Rum Peynir Üreticileri Derneği Başkanı Yorgos Petru ise hiçbir üreticinin sütünün ziyan olmamasından ve gelecekteki ihracat perspektifinin yitirilmesinden yana olmadıklarını söyledi. Süt üreticilerini (besicileri) destekleyebilmeleri için peynir üreticilerinin, mevcut hellim rezervinin tüketilmesi konusunda desteklenmesini talep eden Petru, hellim üretenlerin daha iyi denetlenebilmesi için bütün üreticilerce bir Departmanlar Arası Komite kurulması çağrısı da yaptı.

Örgütler ayrıca POP konusunda varılacak her türlü anlaşmanın AB ve Kıbrıs Rum yönetiminin yasalarına, ilke ve değerlerine tabi olmasını da istedi. Bazı örgütler Hukuk Dairesi henüz konu hakkında cevap vermeye hazır değilken Tarım Bakanlığı’nın hellimde iki kategori yaratma önerisinden endişe belirtti.