Hürmüz Boğazı gıda krizini tetikleyebilir

İran Savaşı nedeniyle gemi geçişlerinin sekteye uğradığı Hürmüz Boğazı, sadece akaryakıt değil gıda krizini de tetikleyebilir. HÜRMÜZ SADECE PETROLÜ DEĞİL GIDAYI DA ETKİLİYOR ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaşın ardından stratejik Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapanması, gıdasının yüzde 80 ila yüzde 98’ini ithal eden Körfez ülkelerindeki 100 milyon insanı ciddi bir tedarik kriziyle karşı karşıya bırakıyor. Bölgeye yönelik gıda sevkiyatlarının ana güzergahı olan su yolundaki ticari gemi saldırıları, sadece enerji arzını değil, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar gibi ülkelerin gıda akışını da durma noktasına getirdi. Dünya Gıda Programı (WFP), bu durumun küresel tedarik zincirlerinde 2022'de başlayan Ukrayna Savaşı'ndan bu yana görülen en şiddetli bozulmaya yol açabileceği konusunda uyarıda bulunuyor. RİSKLER VE ARTAN SİGORTA PRİMLERİ GIDA FİYATLARINI YUKARI ÇEKİYOR Deniz yolu taşımacılığında devreye giren "savaş dönemi maddeleri" nedeniyle nakliye şirketleri, taze gıda yüklü konteynerleri Dubai gibi varış noktaları yerine Hindistan ve Sri Lanka gibi güvenli kabul edilen limanlara yönlendirmeye başladı. Bölgede iki düzineden fazla geminin saldırıya uğraması, gıda perakendecilerinin tonlarca ürünü belirsiz bir süreyle boğaz dışında bekletmesine veya maliyetli rotalara sapmasına neden oluyor. Bu lojistik tıkanıklık, özellikle taze meyve ve sebze gibi hızlı tüketim ürünlerinin raflara ulaşmasını zorlaştırırken, tedarik zinciri yöneticileri sevkiyatların varış tarihlerine dair büyük bir belirsizlik yaşandığını ifade ediyor. Güvenlik riskleri ve artan sigorta primleri, taşımacılık maliyetlerini fahiş oranlarda yükselterek tüketici fiyatlarını tehdit etmeye başladığı belirtiliyor. Konteyner başına uygulanan 4 bin dolarlık ek savaş maliyetleri ve Avrupa'dan yapılan sevkiyatların maliyetindeki devasa artışlar, gıda perakendecilerini süt ürünleri ve taze gıdalarda yüzde 20’ye varan zamlar yapmaya götürdüğü ifade ediliyor. Karayolu lojistik maliyetlerinin konteyner başına 9 bin dolara kadar çıkmasıyla birlikte, bölgedeki işletmeler ellerindeki sınırlı envanteri korumaya çalışırken bir yandan da artan maliyet baskısını yönetmeye çalışıyor.