Guterres'in niyetleri "anahtar"

Cumhurbaşkanı Ersin Tatar ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis’in yarın New York’ta yapılacak gayriresmi üçlü görüşmeyle ilgili haberler, Kıbrıs Rum basınında yer almaya devam ediyor. Fileleftheros gazetesi, “Guterres’in Niyetleri Αnahtar” başlıklı haberinde, Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis ve BM Genel Sekreteri Antonio Guterres arasındaki gayriresmi görüşmenin bir devamının olacağını yazdı. Diplomatik kaynakların, yarınki görüşmenin devamının olacağı yönünde bir beklentisinin bulunduğunu yazan gazete, liderlerin, BM merkezine gideceğini, her birinin, BM Genel Sekreteri tarafından da bilinen, farklı bir başlangıç noktasına sahip olduğunu belirtti. Habere göre diplomatik kaynaklar, “BM Genel Sekreteri’nin, birkaç gün önce BM Genel Kurulu çerçevesinde liderlerin kendisine söylediği unsurları yeniden duymak için liderleri çağırmadığını, elbette ki aklında, sürecin devam etmesi adına bir yol haritasının bulunduğu” görüşünü paylaşıyor. Bu durumun, Güney Kıbrıs’ı endişeye sevk ettiğini çünkü hiç kimsenin, BM Genel Sekreteri’nin niyetlerini ve sürecin kilidini nasıl açmayı planladığını bilmediğini de kaydeden gazete, Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis’in her fırsatta Kıbrıs Rum tarafının müzakerelere, Crans Montana’da kaldığı yerden başlamaya hazır olduğunu ifade ettiğini ancak Birleşmiş Milletler açısından, 2017 yılında kesintiye uğrayan noktanın, Kıbrıs sorunundaki yeni çabalar için başlangıç noktası olmasının, kesinlik kazanmadığını yazdı. Kıbrıs Türk tarafının ise iki kesimli iki toplumlu federasyonun sona ermesi için sürekli egemen eşitliği önkoşul olarak ortaya koyduğunu savunan gazete, bu unsurun da (egemen eşitlik) Kıbrıs sorunundaki yeni çabalarda başlangıç noktası olmasının beklenmediğini belirtti. Gazete bu sorununun yanıtının, BM Genel Sekreteri’nin, Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin’den aldığı ve sadece içeriğini kendisinin bildiği belgede bulunduğuna da dikkati çekti. Diplomatik kaynakların iki endişe üzerine odaklandığını yazan gazete bu endişelerden birinin, Guterres’in iki tarafın tezlerine köprü kurmaya çalışması diğerinin ise 2004 yılında takip edilen yeni bir ekspres sürece girilmesi girişiminde bulunması olduğunu belirtti. Gazete haberinde Cumhurbaşkanı Ersin Tatar’ın New York’ta sergileyeceği tavrı da sorgularken “tezlerinde istikrarlı mı olacak yoksa beklenmedik bir hamle de bulunacak mı” sorularını da sordu. Gazete, Kıbrıs Türk basınının, New York’taki Erdoğan-Guterres görüşmesinden sızanlara atıfta bulunarak Ankara’nın tutum değişikliğinden söz ettiğini belirtti. Öte yandan Politis gazetesi “Gözler New York’a Çevrildi-Kritik Üçlü Görüşme İçin Geri Sayım” başlıklı haberinde liderler arasında yarın yapılacak gayriresmi üçlü görüşmeye yer verdi. Yarınki görüşmeye ilişkin geri sayımın başladığını yazan gazete, bu görüşmenin, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs sorunundaki ileriki adımlarını belirleyecek bir görüşme olduğunu belirtti. Bu gidişata yönelik olarak üçlü görüşmeden ortaya çıkması beklenen minimal unsurun, Kıbrıs sorununun nihai çözümü için müzakerelerin yeniden başlaması hedefiyle görüşmelerin bir sonraki adımını getirecek önkoşulların yaratılması olduğunu belirten gazete, buna karşılık Kıbrıs Rum tarafının, her iki tarafın taban tabana zıt görüşleri nedeniyle, beklentileri düşük tuttuğunu da yazdı. -Hristodulidis “ihtiyatlı iyimser” Fileleftheros ve diğer gazetelere göre Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis, gayriresmi üçlü görüşme öncesinde açıklamalarda bulundu. Habere göre Hristodulidis, New York’a, bu üçlü görüşmenin, Kıbrıs sorununu yeniden müzakereler güzergahına koymak için ilk adımı teşkil etmesi hedefiyle gideceğini ifade etti. Sözde “Omorfo Belediyesi’”nin etkinliğinde konuşan Hristodulidis, Kıbrıs Rum halkından aldığı yetkileri mutlak bir şekilde yerine getireceğini, çözüm arayışında her türlü müzakere olanağını kullanacağını belirtti. Görevi devraldığı ilk günden itibaren sözlerle değil eylemlerle, müzakerelerin yeniden başlaması çabalarına bağlı kaldığını ifade eden Hristodulidis, kendilerinin, 2017’de kaldığı yerden müzakerelerin derhal tekrar başlamasına da hazır olduklarını söyledi. Hristodulidis, üzerinde anlaşmaya varılan çerçeve, müzakere kazanımları ve AB ilke ve değerleri temelindeki çözümden söz etti. Haravgi gazetesine göre Hristodulidis ayrıca üçlü görüşmeye gereken hazırlık ve olumlu sonuç için ihtiyatlı iyimser olarak gideceğini belirtti. BM Genel Sekreteri’nin niyetlerine ilişkin bilginin olup olmadığı şeklindeki soru üzerine Hristodulidis, BM Genel Sekreteri’nin niyetlerini bilmediğini, Ukrayna ve Orta Doğu’daki iki savaşın gelişim halde olmasıyla önemli bir inisiyatif üstlendiğini düşündüğünü ifade etti. Hristodulidis, "Söyleyebileceğim tek unsur, üçlü görüşmeye hazır vaziyette, ihtiyatlı iyimser ve olumlu bir sonuç için gideceğimdir" dedi. -Neofitu Fileleftheros gazetesi ve diğer gazetelere göre DİSİ eski Başkanı Averof Neofitu ise gayriresmi üçlü görüşme öncesinde yaptığı açıklamada Kıbrıslı Rum lider Nikos Hristodulidis’i karşı karşıya kalabileceği gelişmeler konusunda uyardı. Neofitu, Hristodulidis’e ayrıca “tarihte çözüm başkanı mı yoksa bölünme başkanı olarak mı yer alacağını” seçmesi çağrısında da bulundu.