Guterres “Mevcut fırsat penceresi her zaman olmayacak”

Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, liderlere, tüm Kıbrıslıların çıkarlarını ve haklarını dikkate alan bir anlaşmaya vararak birlikte bir gelecek inşa etme çağrısı yaptı.

"İlerleme sağlanması için mevcut fırsat penceresinden yararlanılması gerektiğini, bu fırsatın her zaman olmayacağını" dile getiren Guterres, tüm tarafların sürece açıklık, esneklik ve uzlaşı ruhuyla yaklaşmasının, gerekli siyasi irade ve kararlılığı göstermesinin önemini vurguladı.

İki lider arasında diyaloğun yoğunlaşmasının olumlu olduğunu belirten Guterres, bunun güvene dayalı bir ilişki kurma ve Kıbrıs sorununda ileriye dönük bir yol bulma konusundaki taahhüdü ortaya koyduğunu kaydetti.

Guterres, Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın göreve gelmesinin ardından başlayan görüşme sıklığındaki belirgin artışa dikkat çekerek, “Liderleri, kalıcı ve kapsamlı bir çözüme götürecek müzakerelerin yeniden başlaması amacıyla birbirleriyle ve Kişisel Temsilcimle yapıcı temaslarını sürdürmeye davet ediyorum.” dedi.

Bölgede yaşanan gelişmeler ışığında, Kıbrıs’ta karşılıklı olarak kabul edilebilir bir yol bulunmasına yönelik çabalara garantör güçlerin verdiği destekten memnuniyet duyduğunu belirten Guterres, garantör güçler ile Avrupa Birliği dahil uluslararası toplumun, liderlere aktif destek vermeyi sürdüreceğine inanç belirtti.

BM Genel Sekreteri Guterres’in, Birleşmiş Milletler Barış Gücü’nün (UNFICYP) Kıbrıs’taki faaliyetlerine ve İyi Niyet Misyonu’na ilişkin 16 Aralık 2025-17 Haziran 2026 dönemini kapsayan iki raporu yayımlandı.

- Liderlerin temsilcileri 26 kez görüştü

Kıbrıs’taki İyi Niyet Misyonuna ilişkin raporda, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs sorununa barışçıl çözüm bulunmasına yönelik bu dönemde liderlerle ayrı ayrı görüştüğü, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Kişisel Temsilcisi Maria Angela Holguin Cuellar’ın ise çabalarını yoğunlaştırdığı kaydedildi.

Holguin’in ocak ve haziran aylarında Kıbrıs’ı ziyaret ettiği, liderlerle ayrı ayrı görüşmelerinin yanında, 28 Ocak’ta iki liderle ortak toplantı yaptığı belirtildi. Holguin’in siyasi partilerle, iki liderin temsilcileri ve diğer paydaşlarla bir araya geldiği ifade edilen raporda, Türkiye Dışişleri Bakanı, Yunanistan Dışişleri Bakanı, İngiltere, Avrupa Birliği ve ABD’li yetkililerle olan temaslarına da yer verildi.

Liderlerin altı aylık dönemde üç kez daha ikili görüşme yaptığı kaydedilen raporda, lider temsilcileri arasında da 26 toplantı gerçekleştirildiği belirtildi.

Raporda, üzerinde uzlaşılan 10 yaratıcı önlemden sivil toplum katılımı için danışma organı, mezarlıkların rehabilitasyonu ve Gençlik Teknik Komitesi konularında ilerleme sağlandığı yer alırken; barış sürecine sivil toplumun katılımını sağlamak amacıyla danışma organı kurulmasına yönelik çerçeve üzerinde uzlaşıya varılmasından duyulan memnuniyet paylaşıldı. Bunun daha kapsayıcı bir barış süreci yönünde önemli bir adım olduğunu belirtilen raporda, kamuoyunun süreçten haberdar kalmasının ve sürece dahil edilmesinin önemine işaret edildi.

- 13 teknik komite 174 toplantı düzenlendi

İki liderin sürece yönelik artan kararlılığının teknik komitelerin çalışmalarını güçlendirdiği belirtilen raporda, teknik komite koordinatörlerinin haftalık toplantılar yaptığı ifade edildi. Rapor döneminde 13 teknik komite kapsamında 174 toplantı düzenlendiği, en aktif komitelerin geçişler, kültürel miras, kültür, ekonomik ve ticari konular, sağlık ve gençlik alanlarında olduğu kaydedildi.

Metehan sınır kapısının genişletilmesi çalışmasının tamamlandığına dikkat çekilen raporda, Guterres’in liderlere yeni geçiş kapılarının açılması konusundaki çıkmazların aşılması için yöntemleri değerlendirme çağrısı da yer aldı.

Raporda, Kültürel Miras Teknik Komitesi’nin diğer komitelerle ortak girişimler geliştirdiği, mezarlıklar konusundaki girişim kapsamında ise yaklaşık 70 mezarlıkla ilgili restorasyon ve koruma çalışmalarının tamamlandığı, sürdüğü veya hazırlık aşamasında olduğu ifade edildi.

Sağlık Teknik Komitesi’nin ise, tedavi veya ilaca ihtiyaç duyan hastalara ilişkin vakaları ele aldığı; Veterinerlik Alt Komitesi’nin ise şap hastalığı salgınını izlemek, bilgi paylaşmak ve AB’den gelen aşıların ada genelinde erişilebilir olmasını sağlamak için düzenli toplandığı belirtilen raporda, gençlik ve cinsiyet eşitliği teknik komitelerinin çalışmalarına da yer verildi.

Komitelerin siyasi dinamiklerden uzak tutulması gerektiğini vurgulanan raporda, liderlere eğitim, kriz yönetimi ve çevre alanlarında ilerlemeyi destekleme çağrısı yapılarak, özellikle sporun uzlaşı ile güven inşasında önemli rol oynayabileceğine dikkat çekildi.

- “Güven yaratıcı önlemler müzakerelerin yerini alamaz”

Güven yaratıcı önlemlerin uygulanmasının Kıbrıslıların günlük yaşamlarını iyileştireceği ve ilerleme yönünde siyasi iradeyi somut şekilde göstereceği kaydedilen raporda Guterres, “Bu girişimlerde ilerleme sağlanmaması durumunda, kalıcı çözüme ulaşmak daha da güçleşebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Diğer yandan, raporda, güven yaratıcı önlemlerin kapsamlı çözüme yönelik müzakerelerin yerini alamayacağı vurgulandı.

Kalıcı bir çözümün; güvenlik, refah ve kalkınmayı güçlendirme; iki toplumun hoşgörü, dayanışma ve saygı ortamında birlikte yaşamasını sağlama potansiyeline sahip olduğuna inanç belirtilen açıklamada, bu çerçevede tarafların hizmetinde olmaya devam edileceği belirtildi.