Güneş Sistemi dışında volkanlarla kaplı bir Ay keşfedildi

Dünya'dan 635 ışık yılı uzaklıkta bulunan bir yıldızın etrafında volkanik aktivitelerle dolu bir uydunun varlığına dair yeni kanıtlar keşfedildi. WASP-49b adlı bir ötegezegenin yörüngesinde dönen büyük bir sodyum bulutu tespit edildi. Bu ötegezegen ise WASP-49 adındaki bir yıldızın etrafında dönüyor.

Bilim insanları bu sodyum bulutunun gezegenden değil, gezegenin etrafında dönen bir öteaydan kaynaklandığını düşünüyorlar. Çünkü WASP-49b, bir gaz devi ve bu tür gezegenlerde volkanların bulunması beklenmez. Ayrıca sodyum bulutu, gezegenin hareketiyle uyumlu değil, fakat eğer WASP-49b’nin volkanik bir uydusu varsa bu bulutun hareketi mantıklı hale geliyor.

Astrofizikçi Oza'dan önemli kanıt

California Teknoloji Enstitüsü'nden astrofizikçi Apurva Oza, "Bu bulut gezegen atmosferine ait olsaydı, fiziğin öngördüğü şekilde hareket etmeliydi, ama tam tersine hareket ediyor. Bu da önemli bir kanıt" dedi.

Güneş Sistemi'nde, gezegenlerden çok daha fazla uydu bulunuyor ve aynı durumun galaksimizde de geçerli olması bekleniyor. Ancak, Güneş Sistemi dışındaki bu tür öte uyduları tespit etmek çok zor. Şimdiye kadar ötegezegenler hakkında elde ettiğimiz bilgiler bile çok sınırlıyken, öte uydular için geçerli sinyaller daha da zayıf.

Sodyum bulutunun kaynağı

WASP-49b'nin durumu, bu nadir keşiflerden biri olabilir. 2017'de yapılan bir çalışma, bu ötegezegenin atmosferinde yüksek miktarda sodyum olduğunu tespit etmişti. 2019'da Oza ve ekibi, bu sodyumun gezegenden değil, gezegenin etrafında dönen volkanik bir öte uydulardan kaynaklanmış olabileceğini öne sürdü.

Oza ve ekibi, bu bulutun kaynağını anlamak için teleskopla dört gece boyunca sistemi gözlemledi. WASP-49b, Jüpiter'in kütlesinin üçte birine sahip ve her 2,8 günde bir yıldızının etrafında dönüyor. Ekip, sodyum bulutunun sürekli olmadığını, belirli aralıklarla ortaya çıkıp kaybolduğunu fark etti. Bu da bulutun sürekli üretiliyor olması gerektiğini gösteriyor.

Sodyum bulutunun, WASP-49b'nin rotasyonuyla uyumlu olmadığını ve gezegene bağlı olamayacağını belirleyen bilim insanları, bilgisayar modellemeleriyle bu bulutun büyük olasılıkla volkanik bir öte uydudan kaynaklandığını ortaya çıkardı.

Bu öte uydunun, Jüpiter’in volkanik uydusu Io’ya benzer şekilde, gezegenin çekim kuvvetiyle sürekli itip çekildiği için volkanik olabileceği düşünülüyor. Ayrıca, gezegenine çok yakın olduğu için yörüngesi zamanla bozulacak ve eninde sonunda WASP-49b’ye düşeceği tahmin ediliyor.