Fileleftheros “Uluslararası bir konferansın toplanması ihtimal dışında değil”

Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis başkanlığında dün toplanan Ulusal Konsey’de, BM Genel Sekreteri Guterres’in görev süresinin sona ermesinden önce Kıbrıs sorunuyla ilgili yeni bir uluslararası konferans toplanmasının ihtimal dışında olmadığı iddia edildi.

Fileleftheros gazetesi, “Uluslararası Bir Konferansın Toplanması İhtimal Dışında Değil- New York’un Perde Gerisiyle Alakalı Ulusal Konseyde İfşaatlar” başlıklı haberinde, New York’ta neler olup bittiği konusundaki açıklamalara bakıldığında, Kıbrıs Türk tarafının görüş birlikleri belgesinin sunulması konusunda “düşüncesini değiştirdiğinin” görüldüğünü öne sürdü.

Gazetenin, Ulusal Konsey içerisindeki “kaynaklardan” aldığı bilgilere dayanarak yayımladığı haberde, Kıbrıs sorunuyla ilgili yeni bir uluslararası konferans toplanması konusunda, Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın BM Genel Sekreteri Guterres’le görüşmesinde Türkiye’nin buna karşı olmadığını söylediği öne sürüldü.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın da böyle bir konferansın toplanması konusunda "pozitif göründüğünü" savunan gazete, Erhürman’ın uluslararası bir konferansa gidilebilmesi için Güven Yaratıcı Önlemleri (GYÖ) önkoşul olarak ortaya koyduğunu yazdı.

Kıbrıs Rum kesimi açısından ise, uluslararası bir konferansın toplanmasının Hristodulidis’in önerileri arasında bulunduğunu yazan gazete, Kıbrıs Rum kesiminin uluslararası bir konferans konusunda ilk aşamada liderler arasındaki bir görüşmeyi, akabinde ise garantör güçler ve AB’nin katılımını kapsayacak belirli bir metodoloji önerdiğini öne sürdü.

Konferansın zamanına yönelik olarak ise New York’taki görüşmelerde, Türkiye’nin sonbaharda toplanabileceğini söylediğini iddia eden gazete, Hristodulidis’in ise muhataplarına zaten sonbaharda bulunulduğuna işaret ettiğini belirtti.

Ulusal Konsey'deki görüşmede ortaya çıkan diğer bir önemli unsurun ise BM’nin hazırladığı görüş birlikleri belgesiyle alakalı olduğunu kaydeden gazete,  BM Genel Sekreterinin Kıbrıs KişiselTemsilcisi Maria Angela Holguin’in Cumhurbaşkanı Erhürman’ı "idare edecek şekilde hareket ettiği" iddiasında bulundu.

Erhürman’ın başlangıçta görüş birliklerinin hazırlanması ve verilmesi konusuna olumlu yaklaştığı, akabinde ise engeller çıkararak bunu almayı kabul etmediğini iddia eden gazete, Erhürman’ın Holguin’e “belgeyi almadan önce Kıbrıs sorunuyla ilgili  tartışmaların son durumu ve hedefin netleşmemesi halinde, belgenin kendisine verilmesini istemediğini bildirdiğini” savundu.

Holguin’in ise New York temaslarının akabinde yaptığı açıklamada, belgenin müzakereler başlamadan önce taraflara sunulmayacağını söylediğini anımsatan gazete, bunun da Erhürman’ın "isteğiyle örtüştüğünü" savundu. 

Ulusal Konsey'in bilgilendirilmesi esnasında Kıbrıslı Rum Lider Hristodulidis’in, BM Güvenlik Konseyi'nin 5 daimî üyesiyle yaptığı temaslara atıfta bulunulduğunu da yazan gazete,  bu temasların sonucundan beş daimî üyenin, Kıbrıs sorununun üzerinde hemfikir olunan parametreler temelinde çözülmesi gerektiğine dair ortak tutumunun çıktığını belirtti.

Gazete, BM Genel Sekreterinin değişmesi durumunda dahi, yeni BM Genel Sekreterinin de BM Güvenlik Konseyi'nin kendisine verdiği görev-yetkiler temelinde hareket edeceği ve bundan uzaklaşmasının mümkün olmadığı tezinin ortaya konduğunu da ekledi.

Politis gazetesi ise “Müzakerelerin Yeniden Başlamasıyla İlgili Tereddütler Artıyor” başlıklı haberinde, Kıbrıs sorununa ilişkin perspektiflerin "umutsuz olduğunu", dikkatlerin ise artık Guterres sonrasındaki döneme ve görüş birlikleri ile müzakere kazanımlarının korunmasına çevrildiğini yazdı.

-        Letimbiotis

Gazeteye göre, toplantının ardından açıklama yapan Kıbrıs Rum Hükümeti Sözcüsü Konstantinos Letimbiotis, BM Genel Sekreteri Guterres’in görevinden ayrılmasının ardından ne olacağına dair bir soruya karşılık, gerek Guterres gerekse ardından gelecek kişilerin görev-yetkilerinin, BM Güvenlik Konseyinin ilgili kararları tarafından belirlendiği üzere, üzerinde mutabakata varılmış çerçeve olduğunu ifade etti.

BM Genel Sekreteri Guterres’in temmuz ayı sonunda Kıbrıs’a yaptığı ziyarette 7 Güven Yaratıcı Önleme (GYÖ) atıfta bulunup bulunmadığının kendisine sorulması üzerine ise Letimbiotis, Guterres’in geçiş noktalarıyla ilgili uzlaşmacı bir öneri sunduğunu, bunu kendilerinin kabul ettiğini ve bugüne kadar etmeye devam ettiklerini, ancak Kıbrıs Türk tarafının bunu kabul etmediğini ileri sürdü.

Cumhurbaşkanı Erhürman’ın atıfta bulunduğu diğer 6 GYÖ konusunda ise Letimbiotis, Kıbrıs Rum kesiminin 2025 yılının nisan ayında mayın temizleme konusunda bir öneri sunduğunu ve bunun da diğer tarafça kabul edilmediği gibi görüşülmediğini de iddia etti.

Kıbrıs Rum kesiminin doğal afetlerle ilgili teknik komite kurulmasını kabul ettiğini ancak diğer tarafın bununla ilgili çekinceler ifade ettiğini de öne süren Letimbiotis, spor konusunda ise 2013 yılından bu yana FİFA, UEFA ve KOP ve Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu arasında kurumsal bir çerçeve bulunduğunu söyledi.

Karma evliliklerden doğan çocukların Kıbrıs Cumhuriyeti vatandaşlığı elde etmesiyle alakalı başvurular konusunda ise Letimbiotis, bunların GYÖ olarak kabul edilemeyeceğini çünkü bunların temel yasal hükümlere dayandığını savundu.

Müzakere kazanımları konusunun kaybedilmeyeceğini ve bu görüşü Cumhurbaşkanı Erhürman’ın da paylaştığının görüldüğünü savunan Letimbiotis, BM’nin görüş birlikleriyle ilgili yaklaşımını değiştirip değiştirmediğinin sorulması üzerine ise var olan algının, belgenin tüm taraflara, müzakerelerin yeniden başlamasına ilişkin sürece kolaylık sağlanması için tamamlanır tamamlanmaz verileceği şeklinde olduğunu sözlerine ekledi.

Haravgi’de yer alan habere göre ise, Letimbiotis, Ulusal Konsey toplantısının ardından yaptığı açıklamada, görüş birlikleri kaydının tüm taraflara müzakerelerin yeniden başlamasından önce, bu aşamada verilmesi gerektiğine dair görüşü yineledi.

Gazeteye göre, Kıbrıs Haber Ajansına konuşan “kaynaklar” ise bu tarz bir belgenin müzakerelerin yeniden başlaması için zemin oluşturabileceğini öne sürdü.

Gazeteye göre, DİKO başkanı Nikolas Papadopulos açıklamasında, hedefin, müzakerelerin BM kararlarının belirlediği üzerinde mutabakata varılan çerçevede yeniden başladığının ilan edileceği uluslararası bir konferansın düzenlenmesi hedefinin sürdürülmesi olduğunu söyledi.

Doğrudan Demokrasi başkanı Fidias Panayotu ise, Kıbrıs sorunuyla ilgili bir sonuç olmamasından ötürü Hristodulidis’e eleştirilerde bulunarak, politikalarının işlemediğinin görüldüğünü ifade etti.

Alithia ise konuyla ilgili haberinde, “Ulusal Konseyde de Sıfır- Kıbrıs Sorununda Özlü Bir Gelişme ve Elle Tutulur Bir Şey Yok” başlıklarını kullandı.