Erhürman "Belirli konularda mesafe alındı"

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman, Kıbrıslı Rum Lider Nikos Hristodulidis ile ara bölgede gerçekleştirdiği görüşmenin ardından Cumhurbaşkanlığı’nda basın toplantısı düzenledi. Cumhurbaşkanı Erhürman, Cumhurbaşkanlığı’nda düzenlenen basın toplantısında yaptığı açıklamada, görüşmenin yararlı, verimli ve olumlu havada geçtiğine dikkat çekti.

Cumhurbaşkanı Tufan Erhürman’ın yaptığı açıklamanın tam metni şu şekilde:

“SİVİL TOPLUMUN SÜRECE DAHA AKTİF BİR ŞEKİLDE KATILMASINI SAĞLANACAK”

“Bugün Sayın Hristodulidis ile gerçekleştirdiğimiz toplantıda, daha önce söylediğimiz gibi, özellikle iki halkın günlük hayatlarının kolaylaştıracak ve iletişimi artıracak konularda, Lefkoşa’da iki lider olarak çözüm üretme kapasitesine sahip olduğumuzu göstermemiz gerekiyor diyorduk. Elbette bu konuda en önemli konu yeni geçiş noktalarıdır. O konu sembolik bir değer de kazanmıştır. Dolayısıyla o konuda bir ilerleme sağlanması bu işin önünü açabilecek noktadır. Onun dışında da daha ilk gün masaya koyduğumuz başka önerilerimiz vardı. O önerilerimizin arasında yer alan bazı unsurlarda belli ilerlemeler bugün sağlayabildik. Her şeyden önce, benim göreve gelmemden önce 16-17 Temmuz 2025’te New York’ta yapılan toplantıda, sivil toplumun da sürece katılımını sağlayacak bir danışma kurulu oluşturulması ile ilgili bir inisiyatif vardı sayın Ersin Tatar’ın cumhurbaşkanı olduğu dönemde. Bugün, bu inisiyatifin çerçevesi ile ilgili bir ortak karar verdik. Bu inisiyatifin oluşturulması için yetkilendireceğimiz arkadaşlar birlikte çalışma başlatacaklar. Bir tür teknik komiteler bağlamında ele alınacak bir konu olacak ve sivil toplumun sürece daha aktif bir şekilde katılmasını sağlayacak. Bu konuda bir anlaşmaya vardık.

“BİZİM BAKIŞIMIZ DİN VE VİCDAN ÖZGÜRLÜĞÜ KAPSAMINDA BİR BAKIŞTIR”

“İkinci bir nokta olarak bir süreden beridir iki tarafta da yapılacak dini ayinler ve ibadetler konusunda birtakım sorunlar yaşanıyor. Kıbrıslı Türkler açısından baktığınızda özellikle Hala Sultan Tekkesi’ndeki ibadetler, Kıbrıslı Rumlar, Maronitler ve Ermeniler açısından baktığınızda kuzeydeki ayinler konusunda sorunlar yaşanıyor. Bizim bakışımız din ve vicdan özgürlüğü kapsamında bir bakıştır. Bu tip sorun bir süre önce Larnaka’da Hala Sultan Tekkesi’ne gidişte olmuştu. Bugün basına yansıdı. Ermeni manastırı olarak bildiğimiz Sourp Magar Manastırında ayin açısından yanlış anlamalar oldu. Orada fiziksel açıdan koşullar çok uygun değil. Bu da bir sorun olarak yansıdı. Bugün bizim önerimiz olarak şunu götürdük: Böyle tek tek ayinler olacağında sorun yaşamaktansa 6 aylık programlar oluşturalım. Görevlendireceğimiz arkadaşların belirleyeceği 6 aylık programlar konusunda bir tartışma yaşanacaksa ayinin ya da ibadetin günü geldiğinde değil çok öncesinde bu sorunlar konuşulsun, ortak çözümler bulunsun ve 6 aylık periyotlar halinde programlansın ki dönemsel olarak sorunlar çıkmasın. Böyle bir önerimiz vardı. Sayın Hristodulidis bu öneriyi kabul etti. Görevlendireceğimiz arkadaşlar çalışmaya başlayacak ve Dışişleri Bakanlığının öncülüğünde yürüteceğimiz bir çalışma olacak.”

“ŞAP HASTALIĞINDA KOORDİNASYON ÇABASINA DEVAM ETME KARARI ALDIK”

“Üçüncü konu olarak biliyorsunuz uzun bir süreden beri hem güneyde hem kuzeyde Şap Hastalığı konusunda bir problem var. Güneyde bu problem çok daha büyük bir şekilde yaşanıyorken biz bu hastalığı büyük ölçüde kontrol altında tuttuk. Bu konuda daha koordineli bir çalışma zaten Sağlık Teknik Komitesi nezdinde ve onun alt komitesi olan Veterinerler Komitesi nezdinde yürüyordu. Bu konudaki koordinasyon çabasına devam etme kararı aldık. Ve dördüncü bir nokta olarak da biliyorsunuz bizim ilk gün masaya koyduğumuz 10 maddelik Güven Yaratıcı Önlemler Paketin içerisinde PDO/PGI meselelerinde bir alt komite kurulması vardı. Bu kapsamda en çok bilinen hellimdir. Bu çerçevede, Ekonomi ve Ticari Meseleler komitesinin bir alt komitesi olarak da başta hellim olmak üzere, bu konu üzerinde Kıbrıslı Türk ve Kıbrıslı Rum üyelerin birlikte çalışma yapması için bir alt komite kurulması noktasında da anlaştık. Dolayısıyla şu anda Danışma Kurulu dahil olmak üzere toplamda 14 Teknik komite var, bu komiteler dışında bu komite de alt komite şeklinde çalışmalarını yapacaktır.”

“TOPLANTI YARARLI, VERİMLİ HEM DE OLUMLU BİR HAVADA GEÇTİ”

“Bunlar küçük küçük meseleler gibi görülebilir. Ama özellikle sivil toplumun karşılıklı iletişim içerisinde olmasının sürece bir dinamizm kazandırmasını tabi ki bekleriz. Muhtemelen New York'ta zaten bu inisiyatifin oraya girmesi; böyle bir beklentinin mahsulüdür. Onun dışında bizim için önemli olan hellim konusunun, Adanın tamamında hayvancılık açısından önemli olan konular değerlendirilmesi, adadaki herkesin ortak sorunu olan konuların birlikte ele alınması, dini ayinler ve ibadetler gibi din ve vicdan özgürlüğü, insan hakkı Meselesi olan konuda bu konuları sorunsuz halledelim yaklaşımının benimsenmesi toplantının yararlı, verimli hem de olumlu bir havada geçtiğini gösteriyor diye düşünüyorum.”

“BELLİ KONULARDA MESAFE ALINDI”

“Tabii bu gelişmelerle birlikte hatırlarsınız bizim o ilk sunduğumuz 10 maddelik öneriden bazılarında dolayısıyla ilerleme sağlamış olduk. Metehan'daki geçişlerde geçmişe kıyasla rahatlama sağlandı. Bu, halkımızdan aldığım geri bildirimdir. Bu bizim biliyorsunuz en çok üstünde durduğumuz konulardan biriydi.
Bostancı'da seyrüsefer başladı, Derinya'da da aynı gelişmen yaşanacağını umut ediyoruz. Metehan'da iki taraftan yürütülen ihale tamamlandı, dolayısıyla o da bir rahatlama sağladı. Bir diğer maddemizde ise bu hellim konusunda Bureau Veritas'ın denetime başlamasına ilişkin 2021'den beri bekleyen bir süreç vardı. 2026'dayız 5 yıl geçti o da imzalandı. Dolayısıyla Haziran ayı itibariyle Bureau Veritas'ın buraya gelip denetimlere başlamasını bekliyoruz. Bugün alınan kararlarla bunun yanına başta hellim olmak üzere diğer ürünler içinde geçerli olacak bir halk komitenin kurulması da hayata geçirilmiş oldu. Dolayısıyla belli konularda belli bir mesafe alınmış oldu diye görüyoruz.”

“ÖNCE LEFKOŞA…”

“Beklenti biliyorsunuz Temmuz ayı itibariyle Sayın Guterres'in yeni bir inisiyatif almasıdır. Bizim yaklaşımımız bir adım adım diyebileceğimiz bir yaklaşımdır; 'önce Lefkoşa'da çözebileceğimiz konuları çözelim' bizlerin birinci adımıdır. Bunun için de tekrar vurguluyorum sembolik değer, öne çıkan değer; Yeni Geçiş noktalarının açılması meselesidir.O mesele de henüz arzu ettiğimiz noktaya gelemedik. Ama onun dışındaki noktalarda belli adımları artık. Biraz önce anlattığım gelişmeler çerçevesinde, Sayın Guterres'in Hazirandan sonra alacağı yeni inisiyatif noktasında, bizim dört maddelik metodoloji ürünlerimiz ikinci adım olarak oradadır ve Halkımızın çözüm iradesi bizim için belirleyicidir.”