Ebola salgınında can kaybı 2 bini aştı: Virüs aylarca fark edilmeden yayıldı

Dünya Sağlık Örgütü, tarihin en hızlı yayılan ve en ölümcül ikinci Ebola salgınının resmi açıklamadan aylar önce, şubat ayında başladığını duyurdu.

Demokratik Kongo Cumhuriyeti'nde Ebola nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı 2 bini geçti. Salgının tespit edilmeden önce aylarca yayılması, müdahale çalışmalarının yetersiz kalmasına yol açtı.

Resmi verilere göre salgında toplam 4 bin 381 kesinleşmiş vaka kaydedildi. Mevcut salgındaki ölüm oranı yüzde 45,9 olarak gerçekleşti. Bu oran, 28 binden fazla kişiye bulaşan ve en az 11 bin kişinin ölümüne neden olan 2014-2016 Batı Afrika salgınındaki yüzde 39,6'lık oranı geride bıraktı.

Bu durum, mevcut salgını tarihin en hızlı büyüyen Ebola salgını haline getirdi. Dünya Sağlık Örgütü, salgının aslında şubat ayında başladığını, ancak resmi bildirimin 15 Mayıs'ta yapıldığını açıkladı. Geciken bildirim, virüsü kontrol altına alma çalışmalarında ciddi bir aksamaya neden oldu.

Virüs kontrolden çıkıyor

Dünya Sağlık Örgütü yetkilileri, can kayıplarının hızla artması nedeniyle virüsün halen kontrol ekiplerinin önünde seyrettiğini belirtti. İlk 1000 ölüm 9 haftada kaydedilirken, ikinci 1000 ölüm sadece 3 haftada gerçekleşti.

İlk vakalar sıtma, tifo veya daha yaygın bir Ebola türü ile karıştırıldı. Ancak yapılan genetik dizileme, salgının tahmin edilenden daha önce başladığını ortaya koydu.

Yardım kuruluşları, enfeksiyon korkusu ve yanlış bilgilerin insanları sağlık merkezlerinden uzak tuttuğu konusunda uyarıda bulundu. Salgın aynı zamanda rutin aşılamalar ve doğum hizmetleri gibi temel sağlık süreçlerini de aksattı.

UNICEF Demokratik Kongo Cumhuriyeti Temsilcisi John Agbor, salgın öncesinde ayda ortalama 500 hastaya bakan bir sağlık tesisinde hasta sayısının neredeyse sıfıra düştüğünü ifade etti.

Salgından sorumlu olan nadir Bundibugyo virüs türü için onaylanmış bir aşı veya tedavi yöntemi bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü, virüsün yayılmaya devam etmesi ve hastaların tedaviye çok geç başvurması nedeniyle müdahale çalışmalarının acilen artırılması gerektiğini duyurdu.

Sağlık hizmetleri ve yardım kesintileri

Can kayıplarının üçte ikisinden fazlası tedavi merkezleri yerine toplum içinde gerçekleşti. Nisan ve haziran ayları arasında salgın bölgelerindeki temel sağlık hizmetlerinin kullanımında yüzde 42'lik bir düşüş yaşandı.

Salgın, yerel sağlık çalışanlarının maaş grevleri, silahlı grupların yol açtığı çatışmalar, kitlesel yerinden edilmeler ve virüsün varlığına ilişkin asılsız iddialar altında seyrediyor.

Uluslararası yardımlardaki ani kesintiler de salgınla mücadeleyi olumsuz etkiledi. ABD Uluslararası Kalkınma Ajansının (USAID) 2025 yılı temmuz ayında kapatılmasıyla birlikte bölgedeki birçok sağlık projesi sonlandırıldı.

Yetkililer, virüsün mutasyona uğrayıp uğramadığını ve bu durumun salgının şiddetini artırıp artırmadığını belirlemek için araştırmalar planladı. Bundibugyo virüs türüne karşı MBP134 ve Remdesivir ilaçlarının kullanımıyla ilgili klinik deneyler ise devam ediyor.