Dünya'nın iç çekirdeği dönmeyi bıraktı iddiası: Günlerin uzamasına mı neden oldu?

Araştırmacılar, Dünya'nın iç çekirdeğinin yer küreyle aynı yönde dönmesinin durduğunu ve hatta tersi yönde dönmeye başlamış olabileceğini öne sürdü.

Nature Geoscience dergisinde dün günü yayımlanana araştırmaya göre, Plüton büyüklüğünde sıcak bir demir topu andıran "Dünya'nın iç çekirdeği, artık gezegenle aynı yönde dönmüyor ve hatta tam tersi yönde dönüyor" olabilir.

Yüzeyin yaklaşık 5 bin km altında "gezegen içindeki gezegen", sıvı metal dış çekirdeğin içinde yüzdüğü için bağımsız olarak dönebiliyor.

Hakkında bilinenler oldukça sınırlı olan iç çekirdeğin dönüş şekli bilim insanları arasında tartışma konusu olduğundan son araştırmanın da yine bilim dünyasında tartışma yaratması bekleniyor.

Ancak depremlerin ya da bazen nükleer patlamaların yarattığı sismik dalgalardaki küçük farklılıkların Dünya'nın ortasından geçerken ölçülmesiyle elde ediliyor.

Nature Geoscience dergisinde yayınlanan araştırma kapsamında, iç çekirdeğin hareketlerini takip amacıyla son altmış yıldaki depremlerden gelen sismik dalgalar analiz edildi.

Araştırmanın yazarları, Pekin Üniversitesi'nden Xiaodong Song ve Yi Yang, iç çekirdeğin dönüşünün "2009 yılında neredeyse durma noktasına geldiğini, ardından da ters yöne doğru döndüğünü" tespit ettiklerini dile getirdi.

AFP'ye konuşan araştırmacılar, "İç çekirdeğin, Dünya'nın yüzeyine göre "salıncak" gibi ileri geri döndüğüne inanıyoruz. Salıncağın bir döngüsü yaklaşık 70 yıl, yani ortalama her 35 yılda bir yön değiştiriyor." ifadesini kullandı.

Çinli bilim insanları iç çekirdeğin 1970'lerin başında yön değiştirdiğini ve bir sonraki değişimin 2040'ların ortasında olacağını tahmin ettiklerini kaydetti.

Araştırmacılar, söz konusu dönüşün kabaca "gün uzunluğu" olarak adlandırılan ve Dünya'nın kendi ekseni etrafında dönmesi için geçen süredeki küçük değişimlerle aynı çizgide olduğunu aktardı.

Şu ana kadar iç çekirdeğin yüzey sakinleri üzerinde etkisi olduğuna dair pek kanıt bulunabilmiş değil.

Ancak araştırmacılar, iç çekirdekten yüzeye kadar Dünya'nın tüm katmanları arasında fiziksel bağlantılar olduğuna inandıklarını kaydediyor.

Kendi araştırmalarıyla ilgili bilgi veren bilim insanları, "Çalışmamızın kimi araştırmacıları tüm Dünya'yı entegre bir dinamik sistem olarak ele alan modeller kurmaya ve test etmeye teşvik etmesini umuyoruz." dedi.

Bazı uzmanlar ise söz konusu bulgularla ilgili temkinli olduklarını ifade ederek, farklı teorilere işaret etti ve Dünya'nın merkezi hakkında pek çok gizemin devam ettiği uyarısında bulundu.

Kaliforniya Üniversitesi'nden sismolog John Vidale, "Bilim insanlarının çok fazla veri kullanarak yaptığı çok dikkatli bir çalışma. Ancak bence modellerin hiçbiri tüm verileri çok iyi açıklamıyor." değerlendirmesinde bulundu.