DSÖ'nün yeni programıyla rahim ağzı kanserleri önlenebilecek

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), rahim ağzı kanserinin önlenebilmesi için dünya genelinde "Rahim Ağzı Kanserleri Eliminasyon Programı" başlattı.

DSÖ Servikal Kanserler Eliminasyon Programı Danışmanı ve Avrupa Jinekolojik Kanser Derneği Önleme Grubu Başkanı Doç. Dr. Murat Gültekin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, halk arasında rahim ağzı olarak bilinen servikal kanserlerin dünya genelinde kadınlarda en sık görülen ve en fazla ölüme neden olan kanserler arasında yer aldığını vurguladı.

Yılda en az 500 bin kadında rahim ağzı kanseri teşhis edildiğini kaydeden Gültekin, "Neredeyse tamamı HPV isimli bir virüse bağlı gelişen bu kanserler, mevcut aşı ve tarama programları ile neredeyse tamamen elimine edilebiliyor. Ancak son 5 yıl içerisinde global kanser verileri incelendiğinde, global ölçekte yeterli tedbirlerin alınamaması sonucunda, bu kanserde gerileme sağlanamadı." dedi.

DSÖ Başkanı Tedros Adhanom Ghebreyesus ve Yönetim Kurulu, Ağustos 2020'de bu kanserden ölümlere "dur" demek ve rahim ağzı kanserini dünya genelinde ortadan kaldırmak için yeni bir program açıkladığını anlatan Gültekin, "Programa göre, tüm dünya ülkelerinde, 15 yaş altı kız çocuklarına iki doz HPV aşısı uygulanacak, 35 ve 45 yaşlarında olmak üzere kadınlar en az iki kez HPV DNA açısından taranacak. Taramalar sonucunda tespit edilen vakalar, hızla tedavi edilecek." diye konuştu.

Doç. Dr. Gültekin şöyle devam etti:

"Bunun '90-70-90' diye ifade edilen üçlü strateji ile yapılması planlanıyor. Aşılamada yüzde 90, taramalarda yüzde 70 ve hızlı tedavilerde yüzde 90 kapsama oranının 2030'a kadar global düzeyde tüm dünya ülkelerinde sağlanması hedefleniyor. Eğer dünya ülkelerinde bu hedeflere zamanında ulaşılırsa 100 yıl içerisinde rahim ağzı kanserleri global ölçekte elimine edilebilecek ve nadir kanserler arasına girebilecek.

DSÖ projeksiyonlarına göre, üçlü strateji ile sadece ilk 10 yılda bu kansere bağlı ölümler, 3'te bir oranında azaltılabilecek. Kimi ülkelerde eliminasyon 2050 ve öncesinde gerçekleşecek gibi durmakta iken, bazı gelişmekte olan ülkelerde 2050-2100 yılları arasında tamamen eliminasyonu görmek mümkün olacak. Programın başarı ile uygulanması ile 100 yıl sonra 2120 yılında rahim ağzı kanserleri eliminasyonu gerçekleşeceği gibi 75 milyon kadının da hayatı kurtarılacak."

Türkiye'nin HPV-DNA taramalarını, global düzeyde uygulayan ilk ülke olduğunu, bu anlamda DSÖ önerileri ile birçok ülkeye örnek gösterildiğini vurgulayan Gültekin, "DSÖ tanıtım kitapçıklarında örnek tarama laboratuvarı kurulması konusunda Türkiye'ye yer verildi. Türkiye'den sonra Avusturya, Hollanda, Avustralya, İngiltere gibi pek çok ülkede hızla HPV-DNA taramalarına geçildi." ifadesini kullandı. Gültekin, "Türkiye mevcut alt yapısı ile servikal kanser rakamları ile aşılama ve tarama oranlarındaki yüksek katılımlar göz önüne alındığında servikal kanser eliminasyonunu ilk gerçekleştiren ülke olabilir." ifadelerini kullandı.

DÜNYADA BİRÇOK TARİHİ BİNA YEŞİL RENKTE AYDINLATILACAK

Gültekin'in verdiği bilgiye göre, hazırlıkları iki yıl içinde tamamlanan program, yarın DSÖ Başkanı Ghebreyesus'un ev sahipliğinde e-konferans ile tanıtılacak.

Programa, rahim ağzı kanserleri ile mücadele eden dünyanın önde gelen sivil toplum örgütleri, bilim insanları ve sanatçılar ile bu kanseri yenen hastalar da katılacak.

Aynı gün Şili, Hollanda, Avustralya, Hindistan, Kenya'nın da aralarında bulunduğu dünyanın pek çok ülkesinde üst düzey organizasyonlar düzenlenecek.

Etkinlikler kapsamında, kanser ile mücadelede global birliği temsil etmek için dünyanın değişik ülkelerindeki tarihi bazı binaların yeşil renkte ışıklandırılması öngörülüyor. Bu kapsamda, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü yarın "Rahim Ağzı Kanserleri Eliminasyon Programı" dolayısıyla yeşil renkte aydınlatılacak.

(AA)