“Dönüşümlü başkanlığa karşılık Güzelyurt” formülü

Fileleftheros “Omorfo (Güzelyurt) İçin Kıbrıs Rum Formülü… Kentin, Bugünkü Sakinleri Taşınmadan İade Edilmesi Önerisi… Dönüşümlü Başkanlık Lefkoşa’nın Vereceği Karşılık Olacak” başlıklı manşet haberinde, Güzelyurt başlığının Dönüşümlü Başkanlık ile al-ver (pazarlık) şeklinde görüşüleceğini, Kıbrıs Rum tarafının Güzelyurt’u almak için Dönüşümlü Başkanlık kozunu son ana kadar elinde tutmak istediğini yazdı. Gazete, Kıbrıs Rum tarafının bu niyetinin en azından perde gerisinde ve gerek Ada’da gerek yurt dışında yapılan çeşitli görüşmelerde dile getirildiğine dikkat çekti. Mont Pelerin görüşmelerinin ikinci aşamasında BM’nin Kıbrıs Rum müzakere heyeti üyelerine Güzelyurt ve Dönüşümlü Başkanlık ile ilgili bir formül sunduğunu yazan gazete, özetle şu detayları aktardı: “Öğrendiğimize göre BM heyetinden bir üye  Kıbrıslı Rum Lider Anastasiadis’e eşlik etmekte olan Tumazos Çelebis’le görüşerek ‘Dönüşümlü Başkanlığı verin, Güzelyurt’u alın’ dedi. Bunun Kıbrıs Türk önerisi mi olduğu sorulduğunda, olumsuz cevap verdi. BM’nin fikriydi. Keza görüşüldüğü zaman  bu fikirle ilgili Türk tezi de olumsuzdu.”   Kıbrıs Rum tarafının Güzelyurt formülü Kıbrıs Rum tarafının Güzelyurt’la ilgili, Kıbrıslı Türk Lider Mustafa Akıncı’nın, nüfusun yer değiştiremeyeceği yönündeki endişelerine cevap niteliği taşıyan bir formül önerdiğini yazan gazeteye göre formül;  Güzelyurt’un, bugünkü sakinleri yer değiştirmeden iade edilmesini ve Kıbrıs Rum kurucu devletçiğinin denetimine verilmesini öngörüyor. Haberde, Kıbrıslı Rumların geri dönmesi ancak malların bugünkü kullanıcısı olan Türkler ve Kıbrıslı Türklerin (gazete “bugünkü kullanıcılar ve gaspçılar” nitelemeleriyle ifade etti) kalmaya devam etmesi halinde ne olacağı sorusuna dikkat çekildi, buna dair Kıbrıs Rum yaklaşımı da şu cümlelerle izah edildi: “Mal sahipleri geri dönmek istemezse,  kullanıcılar mallarda kalabilirler. Mal sahipleri geri dönmek isterse, kullanıcılar için aynı bölgeye ev inşa edilsin. Omorfo’da (Güzelyurt) ve Kıbrıs Rum idaresi altında kalacak Kıbrıslı Türkler ve yerleşiklerin, bazı özel (ilaveten) hakları olsun.”   “Toprak başlığında, Kıbıs Rum tarafının Güzelyurt talebinin yerine getirileceği kanaati var” Politis “Cenevre’ye Kadar 36 Test Günü… Fransa ve Almanya Prosedürde Varız Diyor… Müzakereler İki Müzakerecinin Bugünkü Görüşmesiyle Yeniden Başlıyor” başlıklı manşet haberinde, bugünden, Kıbrıslı Türk Lider Akıncı ve Kıbrıslı Rum Lider Nikos Anastasiadis’in Cenevre’de bir araya geleceği 9 Ocak’a kadar 36 gün bulunduğuna işaret ederek, 12 Ocak’ta uluslararası  konferansın toplanabilmesi ve başarı şansının artırılması için bu 36 günlük süre zarfında iki tarafın, olabildiğince çok mesafe kat etmesi gerektiğini yazdı. 36 günlük maratonun, Kıbrıslı Türk Müzakereci Özdil Nami ve Kıbrıslı Rum dengi Andreas Mavroyannis’in bugünkü görüşmesiyle başlayacağını, önümüzdeki haftaların ana menüsünün, Güvenlik için yeni bir çerçeve hazırlanması olacağına vurgu yapan gazete, Toprak başlığında ana kanaatin, Rum tarafının Güzelyurt’la ilgili ana talebinin yerine getirileceği olduğuna işaret etti.   Güvenlikle ilgili yeni bir çerçeve hazırlanmaya çalışılıyor Gazete, Güvenlikle ilgili yeni bir çerçeve hazırlanması çabasındaki ana hedefin, 1960 Garanti ve İttifak Antlaşması’nın revize edilmesi olduğuna işaret etti ve yeni bir ittifak antlaşması, yeni bir geçiş dönemi kuralları ve çok uluslu bir gücün belirli bir süreliğine Kıbrıs’ta kalması konusunda çalışılan bir formül bulunduğunu, bu konuda uzlaşı sağlanmaya çalışılacağını yazdı. Kıbrıslı Türk Lider Akıncı Brüksel’e gideceği için bu hafta liderler görüşmesi beklenmediği, liderlerin ele alınacak konuya göre gerekmesi halinde bir araya geleceği belirtilirken BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışmanı Espen Barth Eide’nin de TC Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ile görüşmek üzere Ankara’ya gideceği hatırlatıldı.   “Hız Artırılıyor” Gazete “Hız Artırılıyor… Gözlerin Cenevre’de Olduğu Diplomatik Hararet” başlığıyla iç sayfasında detaylandırdığı haberinde Nami-Mavroyannis’in, görüşmelerin gündemi ve  programını belirlemek üzere bir araya geleceği bugünkü görüşmeye, BM Genel Sekreteri’nin Kıbrıs Özel Danışman Vekili sıfatıyla lanse ettiği Elisabeth Spehar’ın da katılacağını yazdı. Gazete haberinin “Fransa ve Almanya Var” başlığıyla ayırdığı bölümünde ise “çok büyük jeostratejik ağırlığı olan AB ülkeleri” diye lanse ettiği Fransa ve Almanya’nın Kıbrıs sorununa ilgilerini; Fransa Cumhurbaşkanı François Hollande’ın 9 Aralık’ta Ada’ya gelerek, Almanya Dışişleri Bakanı Frank Walter Steinmeier’ın da Atina’dan yaptığı “Almanya’nın bir anlaşmaya varılması için özellikle çalışacağı” açıklamasıyla ortaya koyduğunu belirtti.   Anastasiadis müzakere heyetini Saray’da topluyor Alithia, Kıbrıslı Türk ve Rum müzakereciler Özdil Nami ve Andreas Mavroyannis’in bugünkü ilk görüşmelerine dikkat çektiği manşet haberini “Kollar Sıvanıyor… Yoğun Cenevre Ön Hazırlığı Başlıyor” başlığıyla aktardı. Habere göre müzakereciler liderlerden, 9 Ocak’a kadar bütün açık konuları ele almaları ve olabildiğince çok yakınlaşma sağlamaları talimatı aldı. Kıbrıslı Rum Lider Anastasiadis, Kıbrıs Rum tarafının İsviçre’ye daha iyi  hazırlanması için müzakere heyetini bugün saraya çağırdı. Toplantıda bundan sonra atılacak adımlarla ilgili daha iyi koordinasyon sağlamak maksadıyla bir dizi konu üzerinde daha ileri çalışma yapılacak.   6 ana başlıkta 50’den fazla açık konu var Haravgi haberi manşetten “Diyalog Müzakerecilerle Yeniden Başlıyor… 6 Başlıkla İlgili 50’den Fazla Açıkta Konu Var” başlığıyla aktardı. Gazete güvenilir kaynaklarına dayanarak, Kıbrıs sorunundaki 6 ana başlıkla ilgili açıkta kalan 50’den fazla konu bulunduğunu, bunlar arasında ciddi anlaşmazlıklar kaydedilen ciddi konular da olduğunu vurguladı, şunları ekledi: “Mülkiyet konusu (duygusal bağlar, ilk söz hakkı mal sahibinde mi, kullanıcıda mı olacak, v.b.), Omorfo (Güzelyurt) ve hatta  kıyı şeridi ve geri dönecek göçmen sayısıyla ilgili Toprak kriterleri de var. Müzakere heyetinden kaynaklar sadece göçmen sayısının havada kaldığını bunda da kolayca yakınlaşma sağlanabileceğini düşünüyor.  Kıyı şeridi konusu da kolay görülüyor, zaten toprak  düzenlemesi anlaşmasından ortaya çıkacak.  Bu konuda, yüzde birlik puanla kapanacak bir uzlaşı vardır: Kıbrıs Türk tarafının yüzde 29,2 ve Kıbrıs Rum tarafının yüzde 28,2. Açıkta kalan ve çok ciddi addedilen diğer konular ise yönetime, AB ile ilgili konularda karar alma mekanizmasına etkin katılım, Merkez bankası yönetiminin oluşumu, v.b.’dir.” Simerini de manşete çektiği haberini “Başkan’ın Cevapsız Bıraktığı Ağlayan Sorular… Müzakereler Müzakerecilerin Görüşmesiyle Bugün Yeniden Başlıyor”  başlığıyla aktardı. Gazete, Anastasiadis’in, 1 Aralık Perşembe gecesi düzenlenen yemekte müzakere prosedürünün yeniden başlaması anlaşmasını gündeme getiren ani değişikliğin sebebiyle soruları cevapsız bıraktığını, 2 Aralık tarihli halka seslenişinde söylediklerinin soru işaretlerini gidermeyip şaşkınlığı ve endişeleri daha da artırdığını yazdı.   Kaynak: KIBRIS GAZETESİ