'Doğru müzakereler çerçevesine geri dönmek önemli'

İngiliz Yüksek Komiseri Stephen Lillie, Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler arasında uzun süredir diyalog eksikliği yaşandığını ve bunun durumu zorlaştırdığı yönündeki düşüncelerini paylaştı: Eleni Konstantinu İngiliz Yüksek Komiseri Stephen Lillie, Kıbrıs sorununun çözümü için doğru müzakereler çerçevesine dönme ihtiyacını vurguladı. Lillie, İngiliz hükümetinin, Kıbrıslı Türklerin liderlik seçiminden sonra, müzakerelere geri dönmenin tam zamanı olduğuna inandığını, ayrıca iki toplumun bir araya gelmesinin de çok önemli olduğunu belirtti. Lillie, Doğu Akdeniz'deki gerginliğin azaltılması ihtiyacına ve Türk-Yunan ilişkilerinin normalleşmesine de değindi. Önümüzdeki akademik yıldan itibaren Kıbrıslı öğrenciler ile ilgili yapılacak değişiklikler konusunda Lillie, yeni öğrenci vizesi rejiminden bahsetti. İngiliz Yüksek Komiseri Stephen Lillie, Kıbrıs müzakereleri, Türk- Yunan ilişkileri, Doğu Akdeniz’deki durum ve İngiltere’deki yükseköğrenime dair sorularımızı yanıtladı. “TOPLUM LİDERLERİ KİM OLURSA OLSUN DİLEĞİMİZ, ÇÖZÜM ÇABALARININ YENİDEN BAŞLAMASIDIR” SORU: Kıbrıs sorunundaki mevcut durumu nasıl değerlendiriyorsunuz? Uzun süredir diyalog eksikliği işleri zorlaştırıyor mu? LILLIE: Uzun süredir diyalog eksikliği var. Crans Montana'dan bu yana çok az şey yapıldığından dolayı süreci ilerletme ve ilerleme kaydetme ihtiyacını göstermektedir. Bunun yanı sıra, Akdeniz'de artan gerilim, durumu daha da zorlaştırdı. Ayrıca, Maraş hakkında yoğun tartışmalar var. Sonuçta tüm bunlar, müzakerelere dönmenin önemini gösteriyor. İngiliz hükümeti, Kıbrıslı Türklerin liderlik seçiminden sonra, müzakerelere geri dönmenin tam zamanı olduğuna inanıyor. SORU: Kıbrıslı Türklerin yeni liderinin seçilmesi, gelişmeler için belirleyici olacaktır. Kimin seçileceği gelecek için önemli mi? LILLIE: Kimin seçileceği önemli değil. İngiliz hükümeti, Kıbrıslı Türk liderinin seçimine müdahale etmiyor. İki toplumun liderleri kim olursa olsun dileğimiz, Kıbrıs sorununu çözme çabalarının yeniden başlaması, iki toplumun bir araya gelip ortak bir zemin bulup tartışmasıdır. Bu süreci destekleyen başkaları da var. Birleşmiş Milletler ve Birleşik Krallık garantör ülke olarak bunu destekliyor. Ancak, ilk önce, iki toplumun bir araya gelmesi gerekiyor. SORU: Garantörler konusu, Kıbrıs sorununa ilişkin uluslararası konferansın zamanı geldiğinde ele alınacak bir konudur. Konuyla ilgili sizin görüşünüz nedir? LILLIE: Eğer Kıbrıslılar yeni düzenlemelere karar vermek istiyorsa, o zaman İngiliz hükümetinin herhangi bir kararın önünde durması için hiçbir nedeni yoktur. SORU: BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Kıbrıs Türk toplumundaki seçimlerden sonra ve beşli zirvenin toplanmasıyla Kıbrıs sorunuyla ilgili müzakerelere devam edilmesi gerektiğine değindi. Garantör güçlerinin düşünceleri nelerdir? LILLIE: Birleşik Krallık, garantör güç olarak bunu önemsiyor. Ancak garantörlerle ilgili mesele, yalnızca bir parametredir. Büyük meseleler, esas olarak Kıbrıslı Rumlar ve Kıbrıslı Türkler arasındaki güçlerin bölünmesi, siyasi eşitlik, askerlerin geri çekilmesi ve Crans Montana'da kararlaştırılan diğer konularla ilgilidir. “DOĞU AKDENİZ’DEKİ GERGİNLİKLERDEN ENDİŞE DUYUYORUZ” SORU: Doğu Akdeniz bölgesinde yoğun hareketlilik gözlenirken, Kıbrıs’ı ABD ve Rusya Dışişleri Bakanları ile Fransız yetkililer ziyaret etmiş bulunuyor. Kıbrıs Cumhuriyeti’nin savunmaya yönelik iş birliği veya imkânlar sağlanması amacıyla olan bu ilgisini nasıl değerlendiriyorsunuz? LILLIE: Çok önemli bir bölge olan Doğu Akdeniz'deki gerginliklerden endişe duyuyoruz. Gerginliğin artmasına neden olan her türlü gelişmelerden endişe duyuyoruz. Hem Yunanistan ile Türkiye arasındaki hem de Türkiye ile Kıbrıs arasındaki gerginliğin azaltılması gerekiyor. Yunanistan ile Türkiye’nin aralarındaki görüş ayrılıklarını müzakerelerle çözebilmeleri için diyaloğu teşvik ediyor ve Salı günü açıklanan ilgili anlaşmayı memnuniyetle karşılıyoruz. Genel olarak, diğer ülkelerde olan gerilimlerin de azalmasını teşvik ediyoruz. SORU: Kıbrıs ile diğer devletler arasında yapılan anlaşmalar hakkında ne düşünüyorsunuz? LILLIE: İngiltere endişeli değil, neden endişelensin? Kıbrıs ile mükemmel ilişkilerimiz var ve ABD müttefikimiz. Kıbrıs'ın, ABD ile yakın ilişkilere sahip olmasından endişe duymuyoruz. Kıbrıs; Birleşik Krallık, Fransa, Amerika Birleşik Devletleri gibi ülkelerle dostane ilişkiler veya ticaret ve savunma ittifakları geliştirme hakkına sahiptir. “ÖĞRENCİLER YENİ PUANLAMA SİSTEMİ İLE ÖĞRENCİ VİZESİNE BAŞVURABİLECEKLER” SORU: Bu akademik yıl, AB öğrencileri için indirimli öğrenim ücretlerinin yanı sıra ucuz finansman haklarının (student finance) geçerli olduğu son akademik yıl olmaktadır. Bu durumun, İngiltere'nin en iyi eğitim yerlerinden biri olarak seçilmesini olumsuz etkileyeceğinden endişeleniyor musunuz? LILLIE: Öncelikle Kıbrıslı öğrencilerin (Kıbrıslı Rum ve Kıbrıslı Türk) İngiliz üniversitelerinde her zaman hoş karşılanacağını belirtmek istiyoruz ve akademik kurumlarımıza katkılarından dolayı çok teşekkür ediyoruz. Önümüzdeki akademik yıldan itibaren öğrenim ücretlerinde yapılacak artış, İngilizlerin AB'den İngiltere'yi kaldırma kararının bir sonucudur. Bu nedenle üçüncü ülkelerden gelen tüm öğrenciler için aynı şartlar geçerlidir. Çocuklarını Birleşik Krallık’ta eğitime göndermek, ailelerin kararı olacaktır. Benim söylemek istediğim şey, üniversitelerimiz, çeşitli çalışma programları ile dünyanın en iyi ve en değerli eğitim hizmetlerinden birini sunmakta olduğudur. Bazı programlarda öğrenim ücretleri, bugün yürürlükte olanlardan çok farklı olmayacaktır. SORU: En azından, ilk önce askerlik hizmetini tamamlamak zorunda kalacak öğrenciler için herhangi bir alternatif düşündünüz mü? LILLIE: Devlet, üniversiteleri kontrol etmiyor. Üniversiteler, bağımsız kuruluşlardır ve bazı vakalara farklı yaklaşma esnekliğine sahiptirler. İngiltere üniversitelerinde bir yer kazanmış olan ancak askerlik hizmetleri süren Kıbrıslılar gibi. Öğrencilere ve ailelerine söylediğimiz gibi, özellikle önümüzdeki akademik yıl eğitim görecek olanlar, herhangi bir düzenleme yapılıp yapılamayacağını öğrenmek için doğrudan üniversitelerle iletişime geçmelidir. Bu akademik yıl için öğrenciler, Avrupa Yerleşim Programı’na başvurabilir. Böylece, eğitimlerinin ardından ülkede uzun süre kalmalarını ve çalışma fırsatını elde edebilirler. SORU: İkamet durumuna ilişkin kolaylıklar olacak mı? LILLIE: Önümüzdeki yıldan itibaren uygulanacak yeni puanlama sistemi ile öğrenci vizesine başvurabilecekler. Özellikle öğrenci vizesine başvurabilmek için en az 70 puan toplanması gerekmektedir. Ayrıca, lisans veya yüksek lisans derecesine sahip olanlar, öğrenimlerinin bitiminden itibaren 2 yıl ülkede kalıp çalışabilir. Doktoraya sahip olanlar 3 yıl kalabilir. Kaç kişiye vize verileceğine dair bir sınır yoktur. Voice of the Island 2020