Detoks gerçekten vücudu temizliyor mu?

Masaj, sıkılmış meyve-sebze suları, bitkisel çay veya oruç yoluyla detoks yapıp vücudu toksinlerden arındırmak oldukça ilgi gören bir uygulama. Bu yöntemlerle cildin güzelleşeceği, kilo verileceği ve daha sağlıklı bir vücuda kavuşulacağı vaat ediliyor.

Detoks iki farklı anlamda kullanılıyor: Biri ciddi alkol ve uyuşturucu sorunu olanların vücudunu bu maddelerden arındırma amaçlı tıbbi detoks, diğeri ise vücuttaki zararlı maddeleri, "toksinleri" temizlediği vaadiyle pazarlanan maddelerle evde yapılan detoks. Modern yaşam bizi birçok sentetik kimyasallar ve kimi zararlı doğal maddelerle karşı karşıya getiriyor. Peki bu maddelerin detoks yoluyla vücuttan atılacağına dair vaatler gerçekçi mi?

Alkolü bırakıp sağlıklı bir diyet yaptığınızda toksinlerin vücudunuzdan atılacağı doğrudur. Ama bu sadece çiğ sebzeleri sıkarak içtiğinizde değil, sürekli olan bir şeydir. Vücutta temizlik işi gören böyle akıllı bir sistem var. Derimizden tutun da solunum yollarındaki ince tüylere ve mukusa kadar birçok unsur, zararlı maddeleri arındırmaya yönelik. 'Peyer plakları' adıyla bilinen ve ince bağırsakları çevreleyen lenf dokusu, zararlı maddelerin besinlerle birlikte bağırsaktan emilip kan dolaşımına girmesini engeller. Böbrekler ise dakikada yarım fincan kanı temizleyerek üre gibi toksinlerin idrarla atılmasını sağlar. Alkol alındığında karaciğer devreye girip detoks yapar. Bu ikili bir süreçtir. Önce enzimler yoluyla alkol asetaldehite dönüştürülür. Bu toksik bir maddedir, ama hızla asetik asite, karbondioksite ve suya dönüştürülür. Karaciğerin alkolü işleme hızından daha hızlı alkol alınması halinde kandaki alkol seviyesi artar. Fazla alkol alımı süreklilik arz ediyorsa asetaldehit maddesi karaciğere zarar verebilir. Ama karaciğer daha az miktardaki alkolü vücuttan temizlemeyi başarır. İşte vücudumuzdaki detoks sistemlerinden biri de budur. O halde özel detoks diyetleri işe yarar mı? Bu diyetler oldukça çeşitlidir. En basitleri alkol, kafein ve rafine şeker tüketimini kesmeye yöneliktir. Ancak günlerce sadece sıvı içmeyi, sonra azar azar yemeğe geçmeyi içeren katı diyetler de vardır.