Birkaç hafta içinde başlayabilir: Son on yılların en güçlü hava sıcaklığı uyarısı!

Birleşmiş Milletler (BM), iklim değişikliği nedeniyle halihazırda baskı altında olan gezegende sıcaklıkları daha da artıracak doğal El Nino hava dalgasının yeni bir evresinin birkaç hafta içinde başlayabileceği uyarısında bulundu.

Dünya Meteoroloji Örgütü, bu El Nino'nun 2026'nın geri kalanında muhtemelen güçleneceğini ve küresel ölçekte daha aşırı hava olaylarını tetikleyeceğini bildirdi.

Ulusal hava durumu ajanslarının tahminleri, bu sürecin tarihteki en güçlü El Nino olaylarından birine, yani bir "süper" El Niño'ya dönüşeceğine işaret ediyor.

Pasifik'te sıcaklık artışı

El Nino'nun kesin zamanlamasını ve gücünü tahmin etmek zor olsa da bilim insanları ipuçları için Pasifik'in merkezi habit hisselerini izliyor.

Geçen aralık ayında ortalamanın altında olan su sıcaklıkları, üç ay sonra değişti ve Güney Amerika kıyılarında çok sıcak suların ortaya çıkmasıyla Pasifik'in merkezi ısındı.

Nisan ayına gelindiğinde ise El Nino'nun yaklaşmakta olduğu kesinleşti ve ana izleme bölgesindeki su sıcaklıkları o zamandan beri yükselmeye devam ediyor.

El Nino, rüzgar kalıplarındaki bir değişimin sıcak suların tropikal Pasifik Okyanusu'na yayılmasına izin vermesiyle oluşuyor.

İngiltere Meteoroloji Ofisi (Met Office) Aylık ve On Yıllık Tahmin Başkanı Prof. Adam Scaife, büyük bir doğa olayının yaklaştığından son derece emin olduklarını ve bunun bir rekor olabileceğini belirtti.

Pasifik izleme bölgesindeki deniz yüzeyi sıcaklıkları doğal olarak dalgalanıyor. Sıcaklıklar uzun bir süre boyunca ortalamadan yarım dereceden fazla saptığında El Nino veya daha serin olan kardeşi La Nina koşulları oluşuyor.

İki derecenin üzerindeki ısınma ise "çok güçlü" veya "süper" El Nino olarak adlandırılıyor. 1950'den bu yana bu tür yalnızca birkaç vaka yaşandı. Tahminler, bu yeni El Nino'nun geçmişteki zirvelere eşit olacağını, hatta bunları aşacağını gösteriyor.

Okyanusun derinliklerindeki ısı

Bilim insanlarının güçlü bir El Niño beklemesinin nedenlerinden biri okyanus yüzeyinin derinliklerinde yatıyor.

Uydulardan, şamandıralardan ve okyanus araçlarından alınan veriler; Pasifik boyunca yüzlerce metre derinlikte, yer yer ortalamanın 6 derece üzerinde olan devasa bir sıcak su dalgasının doğuya doğru ilerlediğini gösteriyor.

ABD kuruluşu NOAA'nın İklim Tahmin Merkezi'nden fizikçi Michelle L’Heureux, bu derin deniz ısısının genellikle yüzeydeki daha sıcak suların habercisi olduğunu ve ardından üzerindeki havayı ısıtarak dünya çapındaki hava durumunu bozduğunu ifade etti.

BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, El Nino koşullarının ısınan bir dünyanın yangınına körükle gideceğini, etkilerin daha sert olacağını, daha uzağa ulaşacağını ve yıkıcı bir hızla sınırları aşacağını belirtti.

Küresel etkiler ve riskler

Hiçbir El Nino birbirinin aynısı değildir ve farklı yerler yılın farklı zamanlarında etkilenebilir. Ancak güçlü bir El Nino, Güney Amerika, Güney Doğu Asya ve Avustralya'nın bazı bölgelerinde sıcak ve kurak havayı tetikleyerek kuraklık ve orman yangınları riskini artırıyor.

Ayrıca Hindistan musonunu zayıflatabiliyor, Afrika Boynuzu'nun kuzey kesimlerine daha kurak koşullar getirebiliyor ve ABD'nin güneyinde şiddetli yağışlarla sel riskini artırabiliyor.

Geçmişteki El Nino olayları, tarımsal ürün kayıpları ve tedarik zincirleri ile ekonomilerde yaşanan aksamalar nedeniyle küresel gıda fiyatlarında artışa ve yüz milyarlarca, hatta trilyonlarca dolarlık gelir kaybına yol açtı.

El Nino genellikle aralık sonu civarında en güçlü seviyesine ulaştığından, rekor kırıp kırmayacağını aylar öncesinden kesin olarak bilmek mümkün değil. L’Heureux'ye göre El Nino, önceden tahmin edilmesi zor olan rüzgar modellerine karşı çok hassas bir yapı barındırıyor.

Ancak El Niño "süper" seviyeye ulaşmasa bile sonuçlar yine de uç noktalarda yaşanacak. Çünkü insan kaynaklı iklim değişikliği nedeniyle halihazırda bu kadar ısınmış bir gezegende daha önce hiç El Niño deneyimlenmedi.

ABD'deki Berkeley Earth grubundan iklim bilimci Zeke Hausfather, 2027'nin rekor düzeydeki en sıcak yıl olmasının çok muhtemel olduğunu belirtti. Hausfather, 1998'de inanılmaz derecede güçlü bir El Niño yaşandığını ve o döneme göre çok sıcak bir yıl olduğunu, ancak bu durum bugün yaşansaydı son yirmi yıla kıyasla inanılmaz derecede soğuk bir yıl olarak kabul edileceğini ekledi.