Avrupa altınını neden Amerika'dan kaçırıyor?

Hollanda ve Fransa'nın altın rezervlerini ABD'den çekmesi, Avrupa'nın neye hazırlandığı sorusunu gündeme getirdi.

Avrupa ülkelerinin onlarca yıldır Kuzey Amerika'da tuttuğu altın rezervlerini taşımaya başlaması dikkat çekiyor. Son olarak Hollanda Merkez Bankası, ABD ve Kanada'daki rezervlerinden 86 ton altının yerini değiştirdiğini ve kararın “artan jeopolitik huzursuzluk” nedeniyle alındığını açıkladı.

Fransa da bu yıl ABD'deki altın rezervlerini ülkeye getirirken, Almanya daha önce benzer bir adım atmıştı.
Uzmanlara göre bunun arkasında yaklaşan tek bir büyük kriz beklentisinden ziyade savaşlar, ticaret gerilimleri ve merkez bankalarının rezervlerini krizlere karşı daha dayanıklı hale getirme çabası bulunuyor.

HOLLANDA 86 TON ALTININ YERİNİ DEĞİŞTİRDİ

Hollanda'nın ABD ve Kanada'da toplam yaklaşık 313 ton altını bulunuyordu. Hollanda Merkez Bankası, bunun yaklaşık 86 tonluk bölümünü yeniden konumlandırdı.

Banka, kararın “artan jeopolitik huzursuzluk” dikkate alınarak verildiğini ve altının kriz durumunda daha kolay kullanılabilmesinin amaçlandığını belirtti.

Ancak 86 tonluk rezervin tamamı fiziksel olarak Atlantik'in bir tarafından diğerine taşınmadı.

Yaklaşık 59 ton altın New York'ta satıldı ve karşılığında Londra'dan altın alındı. Böylece fiziksel taşıma ihtiyacı ortadan kaldırıldı.

27 tondan fazla altın ise ABD ve Kanada'dan fiziksel olarak Hollanda'nın Zeist kentindeki kasalara getirildi. Benzer miktarda altın daha sonra Zeist'ten Londra'ya gönderildi.

FRANSA VE ALMANYA DA BENZER ADIMLAR ATTI

Hollanda bu konuda yalnız değil.

Fransa bu yıl ABD'deki altın rezervlerini kendi topraklarına taşıdığını açıkladı.

Almanya Merkez Bankası Bundesbank ise daha önce birkaç yıla yayılan büyük bir operasyonla yurt dışındaki rezervlerinden 216 tondan fazla altını ülkeye getirmişti.

2016'da tamamlanan süreçte New York'tan 111 ton, Paris'ten ise 105 ton altın taşındı.

AVRUPA ARTIK AMERİKA'YA GÜVENMİYOR MU?

Aslında Avrupa'nın altınlarını farklı ülkelere taşıması yeni bir uygulama değil.

Goldman Sachs araştırmacıları Lina Thomas ve Daan Struyven, Soğuk Savaş döneminde bazı Avrupa merkez bankalarının rezervlerinin bir bölümünü güvenlik amacıyla New York'a taşıdığını hatırlattı.

Şimdi ise değişen jeopolitik koşullar merkez bankalarını altınlarının nerede tutulması gerektiğini yeniden düşünmeye itiyor.

AVRUPA BÜYÜK BİR KRİZE Mİ HAZIRLANIYOR?

Altınların taşınması, Avrupa merkez bankalarının büyük bir ekonomik veya jeopolitik kriz beklediği yönünde soru işaretlerine yol açtı.

Ancak uzmanlar bu yorum konusunda temkinli.

Dünya Altın Konseyi Kıdemli Piyasa Stratejisti Joseph Cavatoni, savaşlar ve ticaret gerilimlerinin kararlarda rol oynadığını ancak bunun tek veya en önemli neden olmadığını söyledi.

Enflasyon, faiz oranları ve altının gerektiğinde hızlı şekilde alınıp satılabileceği bir yerde bulunması da merkez bankalarının kararlarını etkiliyor.

NEDEN LONDRA?

Hollanda'nın rezervlerinin önemli bir bölümünü Londra'ya yönlendirmesinin arkasında kentin küresel altın ticaretindeki merkezi konumu bulunuyor.

Bir kriz sırasında altını hızla satmak veya yeni altın almak isteyen merkez bankaları için Londra dünyanın en likit merkezlerinden biri.

Bu nedenle İngiltere Merkez Bankası, ülkelerin altınlarını saklamak için en fazla tercih ettiği kurumlardan biri olmayı sürdürüyor.

Londra'nın merkezindeki yaklaşık 300 yıllık bankanın altındaki kasalarda, değeri 200 milyar sterlini aşan yaklaşık 400 bin külçe altın bulunuyor.

Dünya Altın Konseyi'nin sektör araştırmalarına göre İngiltere Merkez Bankası, merkez bankalarının en çok tercih ettiği saklama noktası. 

TONLARCA ALTIN NASIL TAŞINIYOR?

Merkez bankalarının altın rezervlerini bir ülkeden diğerine taşıması her zaman yüzlerce külçenin uçaklara veya zırhlı araçlara yüklenmesi anlamına gelmiyor.

En kolay yöntemlerden biri, bir ülkedeki altını satıp aynı anda başka bir merkezden eşdeğer miktarda altın satın almak.

Bu yöntem fiziksel nakliye sırasında ortaya çıkabilecek güvenlik ve lojistik sorunlarını ortadan kaldırıyor.

Fiziksel taşımanın gerektiği durumlarda ise bu alanda uzmanlaşmış az sayıda şirket devreye giriyor. Güvenlik gerekçesiyle operasyonların nasıl gerçekleştirildiğine ilişkin ayrıntılar büyük ölçüde gizli tutuluyor.

MERKEZ BANKALARI ALTIN TOPLUYOR

Altının nerede tutulacağı tartışmasının büyümesinin bir diğer nedeni de merkez bankalarının rezervlerine giderek daha fazla altın eklemesi.

Dünya Altın Konseyi verilerine göre merkez bankaları son dört yılda yılda ortalama bin ton altın satın aldı. Önceki 10 yıldaki yıllık ortalama ise yaklaşık 500 tondu.

Yani merkez bankalarının yıllık altın talebi yaklaşık iki katına çıktı.

ALTIN NEDEN YENİDEN GÖZDE?

Merkez bankalarının ilgisi, altın fiyatlarında son yıllarda görülen yükselişle aynı döneme denk geliyor. Altının ons fiyatı ocak ayında 5 bin dolar seviyesini aşarak rekor kırdı.

Altın, ekonomik ve jeopolitik belirsizlik dönemlerinde geleneksel olarak “güvenli liman” olarak görülüyor. Dünya Altın Konseyi'ne göre merkez bankalarının güçlü alımları da fiyatların yükselmesindeki önemli faktörlerden biri.

Goldman Sachs araştırmacıları altının ons fiyatının 2026 sonuna kadar 4 bin 900 dolar seviyesine çıkabileceğini öngörüyor.