Alerjik çocuklar için 5 önlem

“Ya çocuğum bilmeden yerse!” Anne babaların yüreğini ağzına getiren bir sorun alerjik şok. Örneğin değil bir fıstık tanesi, fıstığın tozunun bile olması ya da değil bir bardak süt, içinde bir süt damlasının dahi bulunması bir anda şiddetli alerjik tepkiye yol açabiliyor, nefes almada güçlüğe, bilinç kaybına hatta ölüme bile neden olabiliyor.

Alerjik hastalıklar çocukların yüzde 30’unda görülüyor, halk arasında ‘alerjik şok’ olarak bilinen anafilaksi ise yaklaşık 10 bin çocuktan 2’sini etkiliyor. Doğumdan itibaren her yaşta ortaya çıkabilen anafilaksinin en sık 6-15 yaşları arasında görüldüğünü belirten Çocuk Alerjisi Uzmanı Prof. Dr. Feyzullah Çetinkaya, "Başta fıstık, fındık, süt, yumurta gibi besinlerle antibiyotikler ve ülkemizde sık karşılaşılan arı sokması bazı çocuklarda şiddetli alerjik reaksiyona yol açabilmektedir. Çocuğun bünyesi ne kadar çok alerjik ise anafilaksinin belirtileri de o kadar hızlı ortaya çıkar ve hastanın durumu o kadar ağır olur. Ancak anafilaksi belirtilerinin birkaç dakikadan birkaç saate kadar değişen zaman diliminde ortaya çıkabileceğini unutmamak gerekir. Çocuğunuzun taşıyacağı tanıtıcı bir kolye veya bileklik onun hayatını kurtarabilir” dedi. Prof. Çetinkaya, anafilaksiden korunmak için alınması gereken 5 önlemi anlattı: 1- Çocuğu alerjisi hakkında bilinçlendirin: Çocuğunuza anlayacağı bir dille, onu korkutmadan hastalığını anlatmanız ve alerjisi hakkında bilgilendirip bilinçlendirmeniz çok önemli. Örneğin fındığa alerjisi varsa, yiyeceği bir fındıklı çikolatadan fındıklı keke birçok besinden uzak durması gerektiğini öğretin. Alerjisi olduğunu bildiği besinlerin hem kendisinden hem de içeriğinde yer aldığı ürünlerden uzak durmasını öğretin. 2- Arkadaşlarını haberdar edin: Çocuğunuzdaki aşırı alerjik sorun hakkında ailenin tüm bireylerini, yakın arkadaşlarını ve öğretmenlerini haberdar edin. Özellikle alerji yapacak maddelerden uzak durması ve anafilaksinin belirtileri konusunda bilgilendirin. Kendisine ikram edilen yiyecekleri kabul etmeden önce içerisinde, kendisinde alerjiye yol açan etkenin yer almadığını iyice öğrenmesini öğretin. 3- Açık havada renkli giydirmeyin: Aşırı alerjik şoka neden olan etkenlerden arı sokması, ülkemizde en sık karşılaşılanlardan. Genetik olarak yatkınlığı olan kişi alerji yapıcı madde, örneğin arı zehiri ile karşılaşınca bu maddeye karşı duyarlılaşmış, yani alerjik duruma gelmiş oluyor. Bu kişinin kanında ve dokularında alerjik olduğu maddeye özgü karşıt moleküller birikiyor. Aynı alerji yapıcı madde ile bir kez daha karşılaştığında aniden, çoğu kere bir kaç dakika içinde anafilaksi belirtileri ortaya çıkıyor. Bu nedenle arı alerjisi olanların açık havada renkli ve açık kıyafetler giymemeleri çok önemli. 4- Çocukluk aşılarını dahi sağlık kuruluşunda yaptırın: Çocukluk aşıları dahil her tür enjeksiyonu mutlaka bir sağlık kuruluşunda yaptırın ve enjeksiyon sonrası sağlık kuruluşunda en az 15-20 dakika bekleyin. Daha önceden anafilaksi geçirmiş veya geçirme riski olan çocuğunuz varsa mutlaka yanınızda hazır adrenalin enjektörü taşıyın ve gerektiğinde bunu kullanmayı öğrenin ve çocuğun yakın çevresindekilere (öğretmen, bakıcı gibi) öğretin. 5 utlaka kolye veya bileklik taktırın: Prof. Çetinkaya, “Özellikle çok alerjik çocuklarda aniden oluşan ağır anafilaksi tablosu ölümle sonuçlanabilir. O nedenle çocuğunuza, üzerinde alerjisi olduğunu belirten bir kolye veya bilezik taktırın” önerisinde bulundu. ALERJİK ŞOKUN BELİRTİLERİ NELER? • Deride yaygın kızarıklık ve kabartı, • Dudaklar, dil ve boğazda şişme, • Aşırı hapşırma ve burun akıntısı, • Nefes almada zorlanma, hırıltı, çarpıntı, • Baş dönmesi, aniden yere yığılma, • Bulantı, kusma, ishal, karın ağrısı. ŞİDDETLİ ALERJİK REAKSİYONA EN SIK YOL AÇAN BESİNLER • Süt, yumurta, fındık, fıstık, badem, susam gibi yağlı yemişler, balık ve diğer deniz ürünleri, • Özellikle penisilin ve benzeri ilaçlar, ağrı kesiciler, film çekerken kullanılan maddeler, • Arı ve diğer böceklerin zehirleri, • Lateks (kauçuk) içeren tıbbi malzeme ile temas, • Vücut sıvıları, hormonlar ve aşırı sıcakla temas sonrası anafilaksi görülebiliyor. • Sebebi tam olarak bilinemeyen ‘idiyopatik anafilaksi’ de tehdit ediyor. ALERJİK ŞOK SIRASINDA NELER YAPILMALI? • Hastayı hemen sırt üstü yatırın, ayaklarını yükseltin. • Hastanın ağzını ve burnunu temizleyin, rahat nefes almasını sağlayın. • Anafilaksi, arı sokması sonrası oluşmuşsa arının iğnesini parçalamadan çıkarın ve yara yerini sabunlu su ile yıkayın, aralıklı buz uygulayın. • Kan basıncı düşmüş olan hastayı oturtmayın ve aniden ayağa kaldırmayın, ani ölüme yol açabilirsiniz! • Anafilaksi tedavisinin temel ilacı adrenalindir. Eğer hastalar yanlarında daha önceden hekimleri tarafından verilmiş hazır adrenalin iğneleri taşıyorlarsa bunu hemen uyluğun ön-yan tarafından uygulayın. Ardından acil ambulans çağırın ya da en yakın sağlık kuruluşuna gidin.