500 kiloluk uzay aracı kontrolden çıkarak Dünya’ya düşecek

1970’li yıllarda Venüs’e iniş yapmak üzere fırlatılan Sovyet yapımı Kosmos 482 adlı uzay aracının, gelecek hafta kontrolsüz şekilde Dünya’ya düşmesi bekleniyor. Yaklaşık 500 kilogram ağırlığındaki kapsül, fırlatma roketinde meydana gelen arıza nedeniyle yörüngeden çıkamamış ve görevini tamamlayamamıştı. Uzay enkazı uzmanlarına göre, cismin nereye düşeceği ve ne kadarının atmosferden geçiş sırasında sağlam kalacağı henüz bilinmiyor. 53 yıldır yörüngede Hollandalı bilim insanı Marco Langbroek, uzay kapsülünün 10 Mayıs civarında Dünya’ya giriş yapacağını öngörüyor. Langbroek’e göre cisim, parçalanmadan kalırsa yaklaşık saatte 240 kilometre hızla yere çarpabilir. “Risk tamamen yok değil, ancak ciddi şekilde endişelenmeye gerek yok,” diyen Langbroek, “Nesne küçük sayılır. Eğer atmosferde tamamen yanmazsa bile, bu olayın riski yılda birkaç kez yaşanan meteor düşmelerine benzer. Yıldırım çarpması olasılığı bile daha yüksek” dedi. Okyanusa düşme olasılığı yüksek Langbroek’e göre, kapsülün birine ya da bir yapıya çarpma ihtimali oldukça düşük ancak “tamamen dışlanamaz.” Uzay aracı 1972 yılında Sovyetler Birliği tarafından fırlatılmış, ancak Venüs’e ulaşamadan Dünya yörüngesinde kalmıştı. Yıllar içinde parçalarının çoğu yeryüzüne düşerken, iniş kapsülünün — yaklaşık bir metre çapında metalik bir küre — 53 yıldır yüksek eliptik yörüngede döndüğü ve zamanla irtifasını kaybettiği düşünülüyor. Isı kalkanı dayanırsa tehlike artabilir Langbroek’e göre, Venüs’ün yoğun karbondioksit atmosferine dayanacak şekilde tasarlanan kapsül, atmosferden geçişi başarıyla atlatabilir. Ancak bu durum riski artırıyor. Harvard-Smithsonian Astrofizik Merkezi’nden Jonathan McDowell, ısı kalkanının başarısız olmasının daha iyi bir senaryo olacağını söylüyor. “Eğer ısı kalkanı başarısız olursa, kapsül atmosferde yanar. Ancak koruma sistemi dayanırsa, yarım tonluk metal bir cisim gökten düşmüş olacak” dedi. Geniş bir alana düşebilir Uzmanlara göre kapsül, kuzeyde Londra ve Kanada’nın Edmonton kentiyle güneyde Güney Amerika’nın en uç noktası olan Cape Horn arasında herhangi bir yere düşebilir. Ancak Dünya yüzeyinin büyük kısmı suyla kaplı olduğu için “bir okyanusa düşme olasılığı oldukça yüksek.” 2022’de Çin’e ait bir roket ve 2018’de yine Çin’in uzay istasyonu Tiangong-1, kontrolsüz şekilde Dünya atmosferine giriş yapmış ve okyanusa düşmüştü.