2010 yılından bu yana 12,1 milyon ilişkili ölüm önlendi

Kıbrıs Türk Tabipleri Birliği (KTTB), şimdiye kadar yaklaşık 33 milyon kişinin hayatına mal olan HIV’in önemli bir küresel halk sağlığı sorunu olmaya devam ettiğini vurgulayarak, dünyada HIV ile yaşayan tahmini 38 milyon kişi varken KKTC’de 2020 itibariyle 80 kişi olduğunu belirtti.

KTTB Koruyucu Hekimlik ve Halk Sağlığı Sorumlusu Dr. Derlen Özgeç Ruso, 1 Aralık Dünya Aids Günü dolayısıyla yayınladığı mesajında, HIV teşhis, tedavi ve bakım hizmetlerine erişimin yaygınlaşmasıyla, enfeksiyonun yönetilebilir bir kronik sağlık durumu haline geldiğini ve HIV ile yaşayan kişilerin uzun ve sağlıklı yaşamlar sürmesine olanak tanıdığını söyledi.

Ruso, HIV’in (İnsan immunyetmezlik virusu), bulaşıcı bir virus olup kişinin bağışıklık sistemi hücrelerine zarar vererek ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını ve uygun tedavi yapılmaz ise hastalık çeşitli evrelerden geçerek ilerlediğini ve AIDS (Kazanılmış İmmün Yetmezlik Sendromu) tablosuna yol açarak ölümcül olabileceğini hatırlattı.

HIV ile mücadeleye yönelik uyumlu uluslararası çabaların bir sonucu olarak, hizmetlerin kapsamının giderek arttığına işaret eden Ruso, “Dünya genelinde HIV ile yaşayan yetişkinlerin yüzde 68'i ve çocukların yüzde 53'ü ömür boyu antiretroviral tedavi almaktadır. Bununla birlikte, etkili antiretroviral ilaçlar (ART' ler) virüsü kontrol edebilir ve diğer insanlara ileriye dönük bulaşmayı önlemeye yardımcı olabilir” dedi.

ANTİRETROVİRAL TEDAVİYE ERİŞİMİN ARTMASI, AIDS İLİŞKİLİ ÖLÜMÜ ÖNLEDİ

Tabipleri Birliği’nin AIDS hakkında paylaştığı bilgiler şöyle;
“UNAIDS raporuna göre ise; Antiretroviral tedaviye erişimin artması, 2010 yılından bu yana 12,1 milyon AIDS ilişkili ölümü önlemiştir. HIV, enfekte kişilerden kan, anne sütü, meni ve vajinal salgılar gibi çeşitli vücut sıvılarının değişimi yoluyla bulaşabilir. HIV, hamilelik ve doğum sırasında anneden çocuğuna da bulaşabilir.

ART kullanan ve viral olarak baskılanan HIV pozitif kişilerin HIV' i cinsel partnerlerine bulaştırmadıklarına dikkat etmek önemlidir. ART' ye erken erişim ve tedavide kalmaya yönelik destek bu nedenle sadece HIV pozitif kişilerin sağlığını iyileştirmek için değil, aynı zamanda HIV bulaşını önlemek için de kritiktir. HIV tanısı için herhangi bir laboratuvarda kan testi yaptırmanız yeterlidir. Ülkemizde tüm devlet hastanelerinde HIV testi yapılabilmektedir. Ayrıca pek çok özel hastanede ve laboratuvarda da test yapılmaktadır.

HIV/AIDS’ın toplumda kontrol altına alınabilmesi için öncelikle, HIV enfeksiyonu hakkında sağlık yöneticileri ve sağlık çalışanları başta olmak üzere toplumun tüm kesimlerinin yeterli bilgiye sahip olması ve sorunun önemini kavraması gerekiyor. Bunu yaparken, gereksiz önyargı ve endişeler yerine bilimsel ve uygulanabilir önlemlerin yaşama geçirilmesi ve ayrımcılıkla kapsamlı bir mücadele yürütmesi gerekiyor.

Ülkemizde HIV pozitif yabancıların yurtdışına ihraç edilmesi şeklinde bir uygulama mevcuttur. Bu uygulamanın devam etmesi kişileri kan testi yapmaktan kaçmaya, hastalığın teşhisinde aksamaya neden olacaktır. Tespit edilemeyen hastalık ise halk içinde bulaşa sebebiyet verecektir. Bu uygulamanın gözden geçirilmesi halk sağlığına katkı sağlayacaktır.

Eğitim sisteminde, cinsel eğitim, cinsel yolla bulaşan hastalıklar ve korunma yöntemleri derslerinin eklenmesi yine halk sağlığına katkı sağlayacaktır. HIV/AIDS sadece bir halk sağlığı sorunu değil, aynı zamanda insan haklarını da ilgilendiren bir konudur. HIV/AIDS pozitif bireyler; sosyal damgalanma ve ayrımcılığa uğrama endişesi ile özellikle ülkemiz gibi küçük nüfuslu ülkelerde tanı ve tedavi hizmetleri almaktan kaçınabilmektedirler. Ancak virüs ayrımcılık yapmaz; dil, din, ırk, cinsiyet, sınıf vs. ayrımı yapmaksızın bulaşmaya çalışır. Önlem tedaviden daha az maliyetlidir. Bu ilkeden hareket ederek sağlığı korumak adına alınabilecek tüm önlemler önce devlet, sonra sağlık kuruluşları, diğer tüm kurumlar ve sonunda tüm bireyler tarafından alınmalıdır”.

(TAK)